Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)

Zelfstandigen zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun inkomen. Maar als zij financiële problemen hebben, kunnen ze in bepaalde gevallen een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz).

Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) geeft zelfstandigen financiële steun en begeleiding om een bedrijf te starten of door een moeilijke periode te helpen. Het Bbz bevordert duurzame uitstroom uit een bijstandsuitkering en voorkomt instroom in de bijstand. Gemeenten voeren deze regeling uit. De ondernemer kan ondersteuning krijgen door bijvoorbeeld een renteloze lening, een starterskrediet of een aanvulling op het inkomen tot bijstandsniveau.

De volgende groepen zelfstandigen kunnen in aanmerking komen voor financiële ondersteuning op basis van Bbz:

  • mensen die een bedrijf starten vanuit de bijstand of de WW;
  • gevestigde zelfstandigen in tijdelijke financiële problemen;
  • oudere zelfstandigen (ouder dan 55 jaar) met een niet-levensvatbaar bedrijf;
  • zelfstandigen die hun bedrijf willen beëindigen.

In de praktijk zijn de ondernemers die gebruikmaken van Bbz vaak zzp’ers, maar dit is geen vereiste.

Belangrijkste documenten

Meer documenten

Wat vindt Divosa?

Gemeenten voeren de Bbz al geruime tijd uit. Soms doen zij dat zelf of via regionale samenwerkingsverbanden zoals in Rotterdam of Twente. Andere, vaak kleinere gemeenten, laten het doen door naburige grotere gemeenten of besteden het (deels) uit. Divosa vindt dat deze samenwerking en andere vormen van regionale dienstverlening volop benut moeten worden. Bundeling van expertise of inzet van expertise van andere gemeenten leidt vaak  tot een effectievere aanpak, vooral bij regelingen waarvoor specifieke kennis en ervaringen is vereist, zoals het Bbz.

Wat doet Divosa?

  • In opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Ecorys de relatie tussen de uitvoeringspraktijk van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) 2004 en de duurzame uitstroom uit de uitkering onderzocht. Het onderzoek dat in het rapport wordt beschreven, heeft betrekking op de doelgroep van startende ondernemers en liet zien dat de regeling succesvol is. In totaal is 42% van de startende ondernemers na de eerste twaalf maanden uit de uitkering. Na vier jaar loopt dit verder op naar 74%. Maar het onderzoek laat ook zien dat gemeenten meer rendement uit het Bbz kunnen halen. Download het Ecorys-rapport (pdf, 1,5 MB).
  • In april 2017 heeft Divosa de publicatie Haal meer uit het Bbz geactualiseerd en uitgegeven (oorspronkelijke uitgave was in opdracht van het ministerie van SZW, VNG en Stimulansz). Dit boekje beschrijft lokale én regionale initiatieven die het Bbz positioneren tot een waardevolle regeling om mensen aan de slag te helpen. Het is bedoeld voor kennisdeling onder gemeenten voor een betere opzet en werking van het Bbz.
  • Gemeenten die individueel meer ontvangsten genereren dan het landelijk gemiddelde mogen het verschil houden. Omgekeerd betalen de gemeenten minder opbrengsten zelf. Per 1 januari 2013 is de financieringssystematiek gewijzigd. Deze normering van ontvangsten is uitgewerkt in een overzicht dat te vinden is op het gemeenteloket van SZW.
  • In het kader van het programma Vakmanschap slaan VNG, Divosa en SZW de handen ineen om de uitvoering binnen het sociale domein effectiever te maken. Een van de lijnen waarlangs dat gebeurt, is een serie werkwijzers die Divosa in 2013 en 2014 heeft gepubliceerd over de uitvoering van het Bbz. Het gaat om de volgende werkwijzers:
    • De werkwijzer Debiteurenbeheer Bbz kunt u gebruiken bij het debiteurenbeheer van zelfstandigen die steun krijgen vanuit het Bbz. De werkwijzer is in maart 2017 herzien.
    • De werkwijzer Selectie Bbz. Hierin staat hoe u zelfstandig ondernemers kunt selecteren voor het Bbz. Deze werkwijzer is in maart 2017 herzien.
    • De werkwijzer Levensvatbaarheidsonderzoek en begeleiding Bbz. Hierin staat hoe u kunt inschatten of een onderneming van een zelfstandige levensvatbaar is. De werkwijzer geeft ook informatie over het begeleiden van zelfstandigen bij het opzetten van een eigen onderneming. Deze werkwijzer is eind juni 2013 verschenen.
    • De werkwijzer Regionale Samenwerking Zelfstandigen. Hierin beschrijven we verschillende vormen van samenwerking tussen gemeenten en private organisaties en gemeenten onderling. Deze werkwijzer is eind april 2013 verschenen.
  • Divosa is actief in het platform Bbz van Stimulansz. Diverse gemeenten wisselen hierin ervaringen en kennis uit.

Gerelateerde onderwerpen Divosa

Effectiviteit & Vakmanschap

Bijeenkomsten over dit onderwerp

Er zijn momenteel geen bijeenkomsten over dit onderwerp in de agenda.