Banenafspraak en Quotumwet

In het Sociaal Akkoord van 2013 zijn hebben werkgevers onder andere toegezegd om 100.000 extra banen te creëren voor arbeidsbeperkten in de marktsector in de periode tot 2026. De overheidsector heeft toegezegd om 25.000 van deze ‘banenafspraken' te creëren tot 2024.

Indicatie Banenafspraak en Quotumwet

UWV voert de indicatie uit of iemand voor de banenafspraak in aanmerking komt. En zo ja, dan wordt de potentiële medewerker opgenomen in het doelgroepenregister. Wanneer de 125.000 banenafspraken niet worden gerealiseerd, kan de quotumwet in gang worden gezet. De monitoring op het aantal banenafspraken is daarom van belang. Om werkgevers te ondersteunen is een aantal instrumenten geharmoniseerd, mede omdat mensen uit verschillende doelgroepen in aanmerking kunnen komen voor de banenafspraak.

Banenafspraak

Om de ondernemers en de arbeidsmarktregio’s te ondersteunen is een indicatieve verdeling banenafspraken gemaakt per sector en per regio. Deze banenafspraken (voorheen garantiebanen) zijn bestemd voor mensen met een arbeidsbeperking die niet in staat zijn het wettelijk minimumloon te verdienen. In de periode 2014 t/m 2016 hebben personen die nu afhankelijk zijn van een Wajong-uitkering of personen op de wachtlijst voor de sociale werkvoorziening als prioritaire groepen voorrang bij de extra banen.

Wet Banenafspraak en Quotum arbeidsbeperkten (Wet BQA)

Als werkgevers (marktsector en overheid) de banenafspraken niet realiseren, treedt een wettelijk quotum in werking. Het quotum houdt in dat op termijn elke werkgever met 25 of meer werknemers een formele verplichting krijgt om arbeidsplaatsen open te stellen voor mensen met een arbeidsbeperking en moet betalen voor niet-vervulde plekken. De exacte invulling van de verplichting wordt, áls deze wordt ingevoerd, bepaald in 2016.

Indicatie Banenafspraak en Doelgroepregister

Mensen met een arbeidsbeperking kunnen een indicatie banenafspraak aanvragen. UWV beoordeelt of een persoon het wettelijk minimum loon (WML) kan verdienen, en daarmee behoort tot de doelgroep voor de banenafspraak. In het voorjaar van 2015 zijn extra stappen ondernomen om de jongeren die in de zomer van 2015 van het praktijkonderwijs (PrO) en het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) zouden komen, rechtstreeks door te leiden naar UWV. Gemeenten kunnen, zonder aanvullende kosten, ook mensen naar UWV leiden voor een indicatie banenafspraak door middel van een ABA (advies beoordeling arbeidsvermogen). Degene die volgens de toets niet het WML kan verdienen, wordt opgenomen in het doelgroepregister.

Monitoring banenafspraken

Om te kunnen sturen op de realisatie van het aantal banenafspraken is de monitoring op de aantallen van belang. Er is een 0-meting uitgevoerd per januari 2013, en een eerste tussenmeting per juli 2015. Dit zijn landelijke cijfers, op basis van daadwerkelijk gewerkte uren van mensen met een beperking, gebaseerd op de polis-administratie van de werkgevers. De arbeidsmarktregio’s willen ook graag kunnen monitoren op regionale schaal. Het UWV bereidt een regionale monitor voor. Deze is naar verwachting in het vierde kwartaal van 2015 gereed.

Harmonisatie werkgeversinstrumenten

UWV en gemeenten kunnen ondersteunende instrumenten inzetten voor mensen die gaan werken. De instrumenten voor de mensen in het doelgroepregister zijn landelijk geharmoniseerd, zoals een loonkostensubsidie bij verminderde loonwaarde, werkplekaanpassingen en de no-riskpolis. Werkgevers vinden harmonisatie van instrumenten essentieel, zodat voor hen duidelijk is welke faciliteiten geboden kan worden. Ook helpt het om de ‘onderlinge concurrentie’ tussen verschillende doelgroepen te voorkomen, wanneer de instrumenten voor deze doelgroepen identiek zijn.

De Programmaraad (De samenwerking van VNG, UWV, Divosa en Cedris) faciliteert waar mogelijk de arbeidsmarktregio’s met advies, kennisdeling en interactie, met daarbij het uitgangspunt dat het wel moet gebeuren door en in de regio’s zelf.

Belangrijkste documenten

Wat vindt Divosa?

Divosa is voorvechter van één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt en is blij met het commitment van werkgevers aan de banenafspraak. Maar we maken ons grote zorgen over de ingewikkelde manier waarop het in de praktijk moet gaan werken. In de Participatiewet en de (quotumwet) gaat het ogenschijnlijk over dezelfde doelgroep: mensen die niet op eigen kracht het minimumloon kunnen verdienen, maar het UWV dat de toegang tot het doelgroepregister bewaakt, toetst veel strenger dan gemeenten. 


Zo wordt een goede gedachte in de nadere regels voor de uitvoering verpest. Er zullen weinig wekgevers zijn die er begrip voor hebben dat mensen loonkostensubsidie krijgen omdat ze het minimumloon niet kunnen verdienen, maar toch niet vallen onder de doelgroep van de banenafspraak. Dit is helaas niet het enige voorbeeld van onhandige subgroepen binnen de Participatiewet die ooit bedoeld was als één regeling voor de onderkant. Divosa blijft zich inzetten voor vereenvoudiging en praktische uitvoerbaarheid.

Wat doet Divosa?

Divosa volgt de ontwikkelingen op de voet, en kaart het onderwerp aan waar mogelijk. Divosa besteedt aandacht aan dit onderwerp in haar publicaties, haar congressen, op de website, en in de lobby-activiteiten. Verder faciliteert Divosa haar leden met een zo goed mogelijke informatievoorziening.

Divosa participeert in de Programmaraad, het samenwerkingsverband van de publieke partners (VNG, UWV, Cedris en Divosa) dat de arbeidsmarktregio’s faciliteert. De Banenafspraak en Wet BQA is een eigenstandig thema in de Programmaraad en heeft een prominente plek in het ondersteuningsprogramma van de Programmaraad (zie gerelateerde dossiers).

Gerelateerde onderwerpen Divosa

 

Bijeenkomsten over dit onderwerp

Er zijn momenteel geen bijeenkomsten over dit onderwerp in de agenda.