--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Event","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/bijeenkomsten\/ethiek-publieke-dienstverlening#event","name":"Ethiek in publieke dienstverlening","description":"In het streven naar integrale dienstverlening op maat word je als leidinggevende en professional in het sociaal domein regelmatig geconfronteerd met morele vraagstukken. De roep om ethische reflectie in organisaties binnen de publieke dienstverlening wordt steeds luider. Hoe ga je samen met collega’s om met ethische dilemma’s en knelpunten? Hoe bied je ruimte voor kritische reflectie op de groepsmoraal? En welke filosofische vragen roept het streven naar maatwerk voor kwetsbare inwoners eigenlijk op?","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/bijeenkomsten\/ethiek-publieke-dienstverlening","inLanguage":"nl","startDate":"2024-09-17T13:00:00+02:00","endDate":"2025-02-11T13:00:00+01:00","eventStatus":"https:\/\/schema.org\/EventScheduled","location":{"@type":"Place","name":"Divosa"},"organizer":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"offers":{"@type":"Offer","url":"https:\/\/mijn.divosa.nl\/aanmelden-leerlijn-ethiek"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/bijeenkomsten\/ethiek-publieke-dienstverlening.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bijeenkomsten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/bijeenkomsten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ethiek-publieke-dienstverlening.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/bijeenkomsten\/ethiek-publieke-dienstverlening.md"}]}]} --- # Ethiek in publieke dienstverlening Rubriek: Leerlijn Labels: - [Dwars door domeinen](https://www.divosa.nl/projecten/dwars-door-domeinen) (Project) - [Bedrijfsvoering en dienstverlening](https://www.divosa.nl/bedrijfsvoering) (Thema) Aangemaakt op: 24 april 2024 Bijgewerkt op: 16 september 2026 In het streven naar integrale dienstverlening op maat word je als leidinggevende en professional in het sociaal domein regelmatig geconfronteerd met morele vraagstukken. De roep om ethische reflectie in organisaties binnen de publieke dienstverlening wordt steeds luider. Hoe ga je samen met collega’s om met ethische dilemma’s en knelpunten? Hoe bied je ruimte voor kritische reflectie op de groepsmoraal? En welke filosofische vragen roept het streven naar maatwerk voor kwetsbare inwoners eigenlijk op? Samen met het [Ethiek Instituut](https://www.uu.nl/onderzoek/ethiek-instituut) van de Universiteit Utrecht ontwikkelde Divosa de leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’. In een serie van minimaal drie tot maximaal zes bijeenkomsten leer je hoe je moresprudentie opbouwt voor jouw organisatie. ## Wat is moresprudentie? Moresprudentie bestaat uit het systematisch verzamelen van inzichten uit moreel beraad-sessies en de toegepaste ethiek. Het verankert het morele leervermogen van jouw organisatie. Na afronding van het traject: - kan je een start maken als moreel gespreksleider om ethische reflectie en dialoog binnen de eigen werkomgeving te verankeren en bevorderen; - weet je wat een moreel beraad-sessie is. Je kunt een handzaam stappenplan voor moreel beraad-sessies in de praktijk toepassen op complexe casuïstiek rondom integrale dienstverlening op maat in jouw gemeente; - kan je basisprincipes en methoden van praktische ethiek inzetten voor beleidsontwikkeling en uitvoering in het sociaal domein; - weet je hoe je kennis uit de politieke filosofie van de verzorgingsstaat in kunt zetten bij de vormgeving van integrale dienstverlening op maat in jouw gemeente. De leerlijn bestaat uit kennisdelingsbijeenkomsten en moreel beraad-sessies die zijn toegesneden op drie doelgroepen: 1. politiek en ambtelijk leidinggevenden (bestuur, directie e.d.) 2. (midden)management, beleidsmedewerkers, teamleiders e.d. 3. uitvoerend professionals die werkzaam zijn in het gemeentelijk (sociaal) domein Kennisdelingsbijeenkomst 1 (Filosofie van maatwerk) vond plaats in juli 2024 en was bedoeld voor doelgroepen 1 en 2. Kennisdelingsbijeenkomst 2 (Ethiek in praktijk) vond plaats in september 2024 en was bedoeld voor doelgroepen 1, 2 en 3. Naast de kennisdelingsbijeenkomsten organiseren we per doelgroep drie moreel beraad-sessies, waarin we een complexe casus voor integrale dienstverlening op maat uitdiepen. Deze sessies vinden in het najaar van 2024 plaats. We sluiten de leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’ af met een moreel beraad-sessie voor alle doelgroepen. ## Moreel beraad-sessies ### Moreel beraad-sessies voor politiek en ambtelijk leidinggevenden (bestuur, directie e.d.): Dinsdag 19 november 2024, 11.00-13.00 uur Dinsdag 3 december 2024, 15.00-17.00 uur Dinsdag 21 januari 2025, 15.00-17.00 uur ### Moreel beraad-sessies voor (midden)management, beleidsmedewerkers, teamleiders e.d.: Dinsdag 5 november 2024, 15.00-17.00 uur (maximaal aantal aanmeldingen bereikt, inschrijving gesloten) Dinsdag 3 december 2024, 11.00-13.00 uur (maximaal aantal aanmeldingen bereikt, inschrijving gesloten) Dinsdag 21 januari 2025, 11.00-13.00 uur (maximaal aantal aanmeldingen bereikt, inschrijving gesloten) ### Moreel beraad-sessies voor uitvoerend professionals die werkzaam zijn in het gemeentelijk sociaal domein:  Dinsdag 8 oktober 2024, 11.00-13.00 uur (maximaal aantal aanmeldingen bereikt, inschrijving gesloten) Dinsdag 5 november 2024, 11.00-13.00 uur (maximaal aantal aanmeldingen bereikt, inschrijving gesloten) Dinsdag 17 december, 11.00-13.00 uur ### Afsluitende moreel beraad-sessie Op dinsdag 11 februari 2025 van 10.00 tot 13.00 uur vindt een afsluitende sessie voor alle doelgroepen plaats. ## Digitale leeromgeving Deelnemers aan de leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’ krijgen kosteloos toegang tot de digitale leeromgeving ‘ULearning’ van de Universiteit Utrecht. ## Certificaat Deelnemers aan tenminste één kennisdelingsbijeenkomst en twee moreel beraad-sessies krijgen een certificaat van de Universiteit Utrecht. ## Over de docent De leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’ wordt gecoördineerd en verzorgd door dr. Maurits de Jongh. Maurits werkt als docent en onderzoeker aan het [Ethiek Instituut](https://www.uu.nl/onderzoek/ethiek-instituut) van de Universiteit Utrecht en is gespecialiseerd in de grondslagen van de verzorgingsstaat en de ethiek van het openbaar bestuur. Eerder was Maurits verbonden aan Yale University in de VS, het Institut d’études politiques de Paris in Frankrijk en de Universiteit Leiden. ## Kennisdelingsbijeenkomsten  De kennisdelingsbijeenkomsten vonden plaats in juli en september 2024. ### Bijeenkomst 1: Filosofie van maatwerk Wanneer? Donderdag 11 juli 2024 Voor wie? Politiek en ambtelijk leidinggevenden (bestuur, directie e.d.), (midden)management, beleidsmedewerkers, teamleiders e.d. Wat is een moreel beraad of morele dialoog eigenlijk? Hoe bouw je als organisatie moresprudentie op? In deze bijeenkomst staan we ook stil bij de rol van ‘morele buikpijn’ en onderzoeken we hoe we onze morele intuïties en overtuigingen kunnen vertalen naar heldere redeneringen. Na de pauze duiken we in de politieke filosofie van de verzorgingsstaat: hoe geeft het sociaal domein uitdrukking aan principes als rechtvaardigheid, efficiëntie en solidariteit? Ook nemen we de belangrijkste ethische risico’s in de beweging naar maatwerk onder de loep, zoals willekeur, bias, en ruis. ### Bijeenkomst 2: Ethiek in praktijk Wanneer? Dinsdag 17 september 2024 Voor wie? Politiek en ambtelijk leidinggevenden (bestuur, directie e.d.), (midden)management, beleidsmedewerkers, teamleiders e.d. en uitvoerend professionals die werkzaam zijn in het gemeentelijk (sociaal) domein In deze bijeenkomst maak je kennis met het door het Ethiek Instituut ontwikkelde stappenplan voor moreel beraad. Hoe kan dit stappenplan houvast bieden als je aan de slag wilt als moreel gespreksleider? En wat vereist moreel gespreksleiderschap eigenlijk? Daarnaast staan we stil bij de rol van de heersende groepsmoraal. ## Dwars door domeinen De leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’ maakt deel uit van het programma Dwars door domeinen, een samenwerking van Divosa en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In Dwars door domeinen onderzoeken we, samen met uitvoering, beleid, management en bestuur, hoe we organisaties en ketens anders in kunnen richten om de integrale dienstverlening aan kwetsbare inwoners te verbeteren. Kijk voor meer informatie over het programma Dwars door domeinen op [www.divosa.nl/dwarsdoordomeinen](https://www.divosa.nl/dwarsdoordomeinen). ## Wanneer Start: dinsdag 17 september 2024 13:00 Eind: dinsdag 11 februari 2025 13:00 ## Waar Divosa Aidadreef 8 3561 GE Utrecht ## Deelname en kosten De leerlijn ‘Ethiek in publieke dienstverlening’ bestaat uit minimaal drie tot maximaal zes bijeenkomsten en is toegespitst op drie verschillende doelgroepen: bestuur en directie, (midden)management, beleidsmedewerkers en teamleiders, en uitvoerend professionals die werkzaam zijn in het gemeentelijk (sociaal) domein. Deelname is kosteloos. ## Bijeenkomst bijwonen? [Ja, ik meld me aan](https://mijn.divosa.nl/aanmelden-leerlijn-ethiek) ## Contactpersoon ### [Anne Verschueren](https://www.divosa.nl/over-ons/medewerkers/anne-verschueren) Functie: projectmedewerker Opleidingen en Lidmaatschap E-mail: [averschueren@divosa.nl](mailto:averschueren@divosa.nl) Telefoon: [06-23136846](tel:06-23136846) LinkedIn: [https://www.linkedin.com/in/anneverschueren](https://www.linkedin.com/in/anneverschueren) ![anne_verschueren-1725.jpg](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/overview_desktop/public/employee/anne_verschueren-1725.jpg?itok=wUKwzpL6)