Het Praathuis: laagdrempelig Nederlands oefenen in de bibliotheek

Je leert een taal pas echt in de praktijk. Daarom is het voor inburgeraars belangrijk dat ze naast de wekelijkse taallessen – het formele taalaanbod – oefenen met wat ze hebben geleerd. Ze kunnen daarbij hulp krijgen van vrijwilligers, bijvoorbeeld in de bibliotheek. Dit informele aanbod vormt een goede aanvulling op de taallessen. In Heerenveen kunnen inburgeraars hiervoor twee keer per week naar het Praathuis in de bibliotheek. 

In Heerenveen werken gemeente, taalaanbieders en bibliotheek nauw samen om inburgeraars zo goed mogelijk te ondersteunen bij het leren van Nederlands. Stavoor en Firda verzorgen het formele taalaanbod. Daarbij is Stavoor verantwoordelijk voor de Z-route en de B1-route, en Firda voor de Onderwijsroute. 

Het aanbod voor inburgeraars valt binnen de brede aanpak van laaggeletterdheid van de gemeente. ‘We werken met een aanjager laaggeletterdheid die samen met partners nieuw aanbod ontwikkelt en bestaande initiatieven met elkaar verbindt’, vertelt Johan Tijsma, beleidsregisseur sociaal domein bij de gemeente Heerenveen. ‘Met de komst van de Wet inburgering 2021 werd duidelijk dat ook veel inburgeraars behoefte hebben aan extra taalondersteuning. Die behoefte konden we mooi verbinden aan onze bestaande aanpak van laaggeletterdheid. Samen met de bibliotheek hebben we geregeld dat het Praathuis er kwam.’ 

Laagdrempelig oefenen in kleine groepjes 

De bibliotheek financiert het Praathuis. ‘We doen dit vanuit onze rol op het gebied van basisvaardigheden, waar taal en digitale vaardigheden bij horen’, vertelt Anke de Jong, domeinspecialist basisvaardigheden bij Bibliotheken Mar en Fean. ‘Mijn collega Lisette de Bruijn organiseert het Praathuis twee keer per week, samen met een groep vrijwilligers. Iedereen is welkom om op een laagdrempelige manier Nederlands te oefenen. De vraag van de deelnemers staat hierbij altijd centraal. Ze oefenen bijvoorbeeld een gesprek met de buurman of bij de huisarts. Dat doen ze in kleine groepjes van twee of drie personen.’ Het Praathuis heeft ongeveer vijftien deelnemers per keer, meestal inburgeraars die de Z-route volgen, maar ook mensen die het inburgeringstraject al hebben afgerond. Want ook dan blijft het belangrijk om de Nederlandse taal zoveel mogelijk te oefenen. 

Mensen op de wachtlijst komen vast in aanraking met de taal

Sommige mensen komen zelf op het Praathuis af. Maar de gemeente en de taalaanbieder bieden de optie ook actief aan inburgeraars aan. ‘Soms verwijzen we mensen door die nog op de wachtlijst staan voor de Z-route of B1-route bij Stavoor’, vertelt Johan. ‘Ze kunnen dan in elk geval vast met de taal in aanraking komen en mensen ontmoeten. Anders zitten ze alleen maar te wachten. En inactiviteit kan leiden tot passiviteit, wat natuurlijk geen goede start van de inburgering is. Door naar het Praathuis te gaan, blijven ze betrokken.’

Samen op pad met Praat Buiten

Sinds eind 2024 biedt de bibliotheek in samenwerking met de buurtsportcoaches van Sport Fryslân ook Praat Buiten aan. Al wandelend gaan de deelnemers met elkaar in gesprek. Johan: ‘Deelnemers vinden dit heel prettig. Je praat soms makkelijker als je naast iemand loopt dan wanneer je tegenover elkaar zit.’ Tijdens de wandeling doen de deelnemers vaak extra beweegoefeningen. ‘Ook gaan ze tijdens zo’n wandeling langs de sportvoorzieningen van Sportstad Heerenveen of lopen ze even een museum binnen’, vertelt Anke. ‘Zo maken ze meteen kennis met allerlei voorzieningen in Heerenveen.’ 

Goede aanvulling op het formele taalaanbod

Het Praathuis laat zien hoe informeel taalaanbod een goede aanvulling is op het formele taalaanbod. Inburgeraars durven buiten de veilige omgeving van de taalschool hun Nederlands te oefenen en leren meteen nieuwe dingen over de Nederlandse cultuur. Doordat informeel taalaanbod aansluit bij de brede aanpak van laaggeletterdheid, kunnen gemeente en bibliotheek dit aanbod met bestaande middelen organiseren en flexibel inzetten naast de taallessen.