Analyse Uitvoering (gemeentelijk) sociaal domein
Hier lees je wat relevant is in de Miljoenennota over de uitvoering van het (gemeentelijk) sociaal domein.
(Vereenvoudiging) sociale zekerheid
Wat staat er in de Miljoenennota?
Het kabinet komt met een hervormingsagenda die de regelgeving rond inkomen, toeslagen en belastingen moet vereenvoudigen. De hervormingsagenda heeft drie doelen: inkomensondersteuning moet zekerheid bieden, begrijpelijk zijn en (meer) werken moet lonen. Het kabinet wil de uitvoering meer speelruimte geven bij handhaving van de regels, zodat er niet altijd een straf volgt als iemand in de fout gaat.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Voor de uitvoering is dit een verbetering, en ook voor de inwoner. Het stelsel moet eenvoudiger worden om bestaanszekerheid te waarborgen. Inwoners moeten erop kunnen rekenen dat hun problemen niet groter worden als ze een beroep doen op ondersteuning. Divosa is benieuwd naar de samenhang met de conclusies van het rapport van de Commissie sociaal minimum. Divosa is blij dat de regels rond handhaving worden versoepeld en werkt samen met VNG mee aan de verdere uitwerking.
Recht op uitkering
Wat staat er in de Miljoenennota?
Met het wetsvoorstel proactieve dienstverlening, dat in 2026 van kracht moet gaan, kunnen UWV, SVB en gemeenten mensen straks vooraf persoonlijk informeren over uitkeringen waar zij recht op hebben (Toeslagenwet en de bijstand, waaronder de aanvullende inkomensvoorziening ouderen). Het kabinet pakt ook het knelpunt aan dat uitkeringen netto worden uitbetaald, maar in sommige gevallen bruto worden teruggevorderd als blijkt dat er geen recht op een uitkering was. Dit wordt in 2026 doorgevoerd.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Divosa vindt het wetsvoorstel proactieve dienstverlening een stap vooruit, maar nog niet ver genoeg. Het zou nog beter zijn dat als je weet dat iemand recht heeft op een inkomensvoorziening, dat het dan ambsthalve kan worden toegekend.
Jeugdzorg
Wat staat er in de Miljoenennota?
De hervormingsagenda Jeugd wordt voortgezet. Vanaf 2026 blijft de bezuiniging van 1 miljard gehandhaafd. De extra besparing van 511 miljoen voor 2025 van het vorige kabinet is geschrapt.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Het is fijn dat de extra besparing van tafel is, maar de financiële opgave blijft voor gemeenten gigantisch. Te meer in de miljoenennota ook is opgenomen de zorg, waaronder de jeugdzorg, de komende jaren qua kosten zal blijven groeien.
Wmo
Wat staat er in de Miljoenennota?
Er is een jaarlijkse tranche van 75 miljoen euro vanaf 2026 oplopend tot 300 miljoen euro in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie.
Wat betekent dit voor gemeenten?
De kosten voor Wmo stijgen het hardst voor gemeenten. Extra middelen zijn daarom noodzakelijk.
Overige onderwerpen sociaal domein
Wat staat er in de Miljoenennota?
Dit kabinet wil inzetten op actieve betrokkenheid van inwoners, investeren in de lokale sociale basis, en inrichting van wijken en benodigde voorzieningen.
Wat betekent dit voor gemeenten?
De grotere rol van de wijk is goed nieuws, maar het is nog niet duidelijk hoe dit wordt gefinancierd.