‘Hoe kunnen we onze samenwerking optimaal saboteren?’

Ja, je leest het goed. Deze vraag stelt Rico Bakker - man on a mission om innovatie en creativiteit behapbaar te maken - aan tientallen professionals in de inburgering. Zij kwamen op 23 april samen om nou eens geen goede, maar slechte ideeën te omarmen. 

De zaal reageert: ‘Door niet meer met elkaar te communiceren.’ ‘Elkaars werk overnemen.’ ‘Fake news verspreiden.’ ‘Geen rekening met elkaar houden.’ Het gedachte-experiment werkt. Aan het eind van de dag was de opbrengst voelbaar: inspiratie, betere samenwerking en vooral een gedeelde ambitie om mensen met een inburgeringsplicht beter te ondersteunen.

Trots was er ook. Trots op waar we staan als professionals en organisaties. En tegelijk het besef dat er nog nieuwe kansen liggen om verder te verkennen. Genoeg reden voor een terugblik op de landelijke bijeenkomst waarin Divosa één vraag centraal zette: wat leren we in de uitvoering van de Wet inburgering 2021? 

Loskomen van ‘goed doen’

We zijn als mens geneigd om dingen goed te willen doen, willen aardig gevonden worden, anderen helpen, zijn geneigd om ‘ja’ te zeggen. Maar wat als we dat loslaten? Rico trapte af en nam de aanwezigen mee in een aantal experimenten waarin precies dat centraal stond. “Stel je voor, we openen een restaurant zonder keuken. Hoe zou dat kunnen werken?’ vraagt hij. ‘Je neemt zelf je eten mee.’ ‘Een restaurant in een pluktuin.’ ‘Daar thuisbezorgd bestellen.’ Het resulteerde in denken zonder vaste kaders, zonder normen, zonder direct te sturen op het juiste antwoord. 

De uitkomst was confronterend én verfrissend: het is ontzettend lastig om los te komen van bestaande patronen. Maar zodra dat lukt, verandert de dynamiek. Er ontstaat ruimte voor: minder vinden, meer vragen. En minder systeemdenken, meer mensgericht kijken. En misschien nog wel belangrijker: er ontstaat verbinding tussen mensen.

Slechte ideeën bestaan niet

Dat inzicht kwam nog sterker naar voren tijdens een Lagerhuisdebat over een aantal stellingen zoals: De arbeidsmarkt is nog lang niet klaar voor mensen met een inburgeringsplicht en Met 800 uur taalles in de Z-route pest je de deelnemer. De zaal splitste zich in voor- en tegenstanders, ervaringen werden uitgewisseld en meningen waren verdeeld. 

En toen kwam de echte draai: ‘Kom met slechte ideeën.’ In eerste instantie riep dat weerstand op. Want wat maakt een idee eigenlijk slecht? Vaak is dat simpel: het past niet binnen het systeem zoals we dat kennen.

Maar wat gebeurt er als je die ideeën tóch ruimte geeft? Als je ze niet meteen afwijst, maar gebruikt als startpunt voor gesprek en verkenning?

Dan ontstaat iets waardevols: nieuwe perspectieven, creativiteit, verbinding tussen systeem en leefwereld. Slechte ideeën blijken dan helemaal niet zo slecht. Ze helpen juist om de grenzen van het systeem zichtbaar te maken én op te rekken.

De sleutelrol van professionals

Daar ligt een belangrijke rol voor professionals en organisaties. Zij vormen de schakel tussen beleid en praktijk, tussen systeem en inwoner. Door ruimte te maken voor experiment, twijfel en zelfs slechte ideeën, ontstaat er beweging in die schakel.

De oproep die in de zaal bleef hangen was dan ook simpel en krachtig: geef slechte ideeën een kans. Wat gebeurt er als je elk teamoverleg begint met een rondje slechte ideeën?

Inzichten uit de praktijk

Irene de Vink, teammanager inburgering bij Stroomopwaarts, deelde een eerlijk inzicht: haar kennis en ervaring staan haar functioneren best wel vaak in de weg. Voor Irene de reden om collega’s te stimuleren om aan Divosa werkateliers, Community’s of Practice en uitwisselingsessies deel te nemen. ‘Je stapt er uit de waan van de dag, samen met collega’s van samenwerkingspartners of andere regio’s, heel verfrissend.’ 

Mervin Pinas begon in maart 2026 als MT-lid ketenregie inburgering bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hem valt in deze korte tijd op dat er veel energie zit in professionals en organisaties die aan inburgering werken. Hij roept op om de ruimte die de wet biedt te blijven verkennen en benutten. 

Marcelle Breemans, programmamanager Inburgering bij Divosa: ‘Dat is precies de beweging die we zien en samen met de keten blijven stimuleren.’

Blijven leren in de uitvoering

De rode draad van de dag was duidelijk: leren stopt niet bij kennis opdoen. En we signaleren een ontwikkeling: eerst leren hoe we moeten leren, daarna het zelf organiseren van leren, tot aan het faciliteren van leren. De wens van Irene is om elkaar intern en als partners te blijven opzoeken om samen te leren. 

Samen lerend verder

Daar sluit Divosa op aan met concrete tools zoals de Divosa Leerrecepten. Deze helpen professionals om samen te werken aan organisatievraagstukken, samenwerking te versterken en ondersteuning aan inburgeraars te verbeteren. Ze bieden ruimte voor inspiratie en reflectie, maar ook om te oefenen. Juist ook met… slechte ideeën.