Denis Koets
procesmanager Jeugd & jongeren, Laaggeletterdheid en Events
Basisvaardigheden
Ruim 3 miljoen volwassenen in Nederland ondervinden moeite met basisvaardigheden zoals lezen, rekenen en digitale vaardigheden. Het versterken hiervan is cruciaal voor bestaanszekerheid, preventie van schulden en het vergroten van kansengelijkheid.
1 op de 6 Nederlanders tussen de 16 en 75 jaar heeft moeite met basisvaardigheden. In sommige buurten zelfs 1 op de 3. Investeren in basisvaardigheden is geen puur onderwijsthema, maar een domeinoverstijgende opgave. Het werkt preventief op tal van leefgebieden: het vermindert stress, voorkomt schulden en bevordert de instroom naar werk.
Voor gemeenten vraagt dit om meerjarig samenhangend beleid en voldoende middelen. Door de aanpak van basisvaardigheden te verbinden aan bijvoorbeeld re-integratie, jeugd, Wmo en de lokale bibliotheek of taalhuizen, ontstaat een samenhangende aanpak. Zo bouwen we aan een samenleving waarin iedereen volwaardig kan meedoen.
Basisvaardigheden als breekijzer voor bestaanszekerheid
Essay 'Een investering waard'Waarom is investeren in taal, rekenen en digitale vaardigheden de sleutel tot minder schulden en betere participatie? Laat je inspireren door het gezamenlijke essay van Divosa, VNG, LES en VOB. Lees waarom de aanpak van basisvaardigheden prioriteit verdient in het sociaal domein en download het essay 'Een investering waard' met onderbouwing en argumenten voor het college en de wethouder om te kiezen voor preventief basisvaardighedenbeleid.
Landelijke ontwikkelingen
Als beleidsadviseur krijg je te maken met veranderingen in landelijke wetgeving en financieringsstromen voor de WEB (Wet educatie en beroepsonderwijs) en het Uitvoeringsbesluit WEB. Divosa behartigt hierin de belangen van gemeenten voor toereikende middelen.
- Leer- en Groeiplan volwassenen: Staatssecretaris Tielen van Onderwijs en Emancipatie zet in op het versterken van basisvaardigheden. Divosa en VNG zijn nauw betrokken bij het opstellen van het plan en pleiten voor een balans tussen ambities en gemeentelijke middelen. Maar ook voor samenhang, innovatie en preventie.
- Van SPUK naar BFU (2029): De WEB-uitkering wordt omgezet naar een Bijzondere Fondsen Uitkering per 2029. Deze wijziging komt dit jaar nog in internetconsultatie.
- Succes lobby 10% efficiencykorting: Divosa en VNG hebben de vervroegde korting van 10% succesvol aangevochten. Vanaf 2027 wordt deze geschrapt, waarmee het WEB-budget naar verwachting uitkomt op circa € 95 miljoen.
Vraag en antwoord: Hoe richt je lokaal en meerjarig basisvaardighedenbeleid in?
-
Verbind de aanpak met afdelingen binnen en buiten het gemeentehuis: Werk & Inkomen, Schulden, Gezondheid, Jeugd, de bibliotheek en buurthuizen. Basisvaardigheden versterken werkt preventief op al deze terreinen.
-
Houd in je meerjarenbeleid rekening met trends zoals de dubbele vergrijzing, de instroom van arbeidsmigranten en het hardnekkige niet-bereik onder inwoners met Nederlands als moedertaal (NT1).
Cijfers en instrumenten voor jouw gemeentelijk beleid
Om gericht beleid te maken, is inzicht in jouw lokale doelgroep essentieel. Maak gebruik van landelijke dashboards en onderzoeken.
Laatste nieuws
Nieuwe fase armoededienstverlening: bouw mee aan een voorspelbare basis
Bestaanszekerheid
18 augustus 2026
Divosa positief over Wetsvoorstel schuldregelen, maar vraagt om aanscherpingen
Bestaanszekerheid
11 augustus 2026
Uitvoering over bezuiniging proactieve dienstverlening: 'We dweilen met de kraan open'
Bestaanszekerheid
07 mei 2026
Innovatie en praktijkvoorbeelden
Hoe pakken andere gemeenten en regio's de opgave rondom basisvaardigheden aan?
