Groeien als gemeenschap doen we zelf. Als professional, hulpverlener, beleidsmaker en als inwoner staan we aan de basis, om het leven van mensen in een kwetsbare positie beter te maken. Op het Divosa Najaarscongres in Rotterdam hebben we hier uitgebreid bij stilgestaan, vanuit uiteenlopende expertises. In de kern draait het om gelijkwaardigheid en solidariteit. Het draait om contact, in de wijk, bij mensen thuis, of met initiatiefnemers die mooie dingen bedenken. Geef ze de ruimte om hun ding te doen en laat ze niet vastlopen.

De gemeentelijke uitvoering kan niet verder op de oude voet, met een systeem dat verkokerd is geraakt en niet vol te houden is. De landelijke overheid ziet ook dat er nieuwe tijden aanbreken, waarin ze niet tegenover maar meer naast de inwoner staat en waarin we ons niet richten op doelgroepen maar op gemeenschappen. Iedereen heeft potentie en talenten. Samen zijn we in staat om de wijk en de wereld om ons heen een stukje mooier te maken. Hier lees je het uitgebreide verslag van het Divosa Najaarscongres. En vergeet niet de foto's te bekijken in het Flickr-album. 

Lokale gemeenschappen zijn onmisbaar. De samenleving heeft ze keihard nodig. Daarom is het zo belangrijk dat ze de ruimte krijgen, en niet in de weg worden gezeten door ingewikkelde regels. Dat onderstreept de noodzaak om ons stelsel eenvoudiger te maken, zegt de directeur-generaal Werk van het ministerie van SZW, Stan Kaatee. 

Samenwerken op alle fronten

Kaatee is op het Divosa Najaarscongres ingevlogen als vervanger van de minister, die verhinderd was wegens een Kamerdebat over pensioenen. Zijn verhaal draait om de noodzaak om samen te werken, op alle fronten: aan bestaanszekerheid, een eenvoudiger stelsel van uitkeringen en toeslagen, met meer oog voor de menselijke maat.

Ervaring als vrijwilliger

Lokale gemeenschappen spelen hierin een cruciale rol. Kaatee put in zijn bijdrage aan het congres uit eigen ervaring als vrijwilliger bij het platform BUUV in Haarlem. Het platform helpt inwoners op allerlei vlakken, zoals met belastingaangifte en de aanvraag van toeslagen. ‘Lokaal heb je het beste zicht op de behoeftes van inwoners en op het netwerk dat je in kunt schakelen. Eigenlijk zou elke beleidsmedewerker dit vrijwilligerswerk moeten doen. Je komt los van het budgettaire geweld en bent weg uit de Haagse koepel.’

Ongemak

Het werk bij BUUV levert ook het nodige ongemak op, vervolgt Kaatee. Het legt de spanning bloot tussen Haags beleid en lokale praktijk. ‘We bedenken goed bedoelde regelingen, maar die zijn vaak ingewikkeld, weinig efficiënt en ze werken soms tegen elkaar in.’ Als voorbeeld noemt hij een vrouw die tientallen ordners in de kast had staan aan correspondentie met instanties. ‘Dan gaat een abstract begrip als regeldruk wel leven!’

Onmisbaar

Lokale gemeenschappen laten zien dat de samenleving meer is dan de overheid. ‘Onze kracht zit in de lokale gemeenschappen die we met elkaar vormen. Hoeveel inkomensondersteuning je ook biedt – lokale gemeenschappen zijn onmisbaar. Maar je moet ze wel wíllen zien. De voedselbanken, de welzijnsorganisaties, de clubs van vrijwilligers, de mensen die in het buurthuis belangeloos taalles geven of helpen met formulieren.’

Bestaanszekerheid vergroten

De directeur-generaal gaat vervolgens in op plannen van het kabinet om de regels eenvoudiger te maken en de bestaanszekerheid te vergroten, met Divosa als belangrijke partner. Kaatee doet niet geheimzinnig over de knelpunten in het huidige stelsel. Door de verkokering tussen wonen, zorg en sociaal domein is het soms heel lastig om mensen de steun te bieden die ze nodig hebben. Het is belangrijk dat het Rijk haar sturende rol pakt voor het inkomensbeleid, zegt hij. ‘Het is een slechte zaak dat gemeenten nu met lappendeken aan regelingen moeten repareren wat Rijk laat liggen.’

Personeelskrapte

Soms is het zelfs beter als iemand anders dan de overheid helpt, vervolgt hij. ‘We hebben lokale gemeenschappen keihard nodig. Zeker in tijden van grote schaarste – aan middelen, personeel. Daarom is een eenvoudiger stelsel zo belangrijk. Daar willen we samen met u aan werken. Stap voor stap.’

‘Alle hulpverleners en instanties willen iets anders. En iedereen verwacht iets van mij.’ Aan het woord is Elys, een alleenstaande tienermoeder. ‘Michelle belde met elf (!) mensen om ze op één plek te krijgen. Voor mij is het simpel: mijn zoon moet naar school. Dat is een recht, dus waarom moet het zo moeilijk?’ Uiteindelijk betaalde de stichting van Michelle van Tongerloo een gespecialiseerde school voor haar zoon en kon zij haar opleiding afronden.

Van Tongerloo is huisarts en straatarts in Rotterdam Zuid. ‘Als er iemand in staat is om door regels heen te breken, dan is zij het wel,’ weet niet alleen  Elys, maar ook de voorafgaande spreker Stan Kaatee, directeur-generaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Op het Divosa Najaarscongres vertelt Van Tongerloo dat ze op straat steeds meer groepen mensen door het sociale vangnet ziet vallen.

Ongedocumenteerden

In 2017 behandelde Van Tongerloo vooral ongedocumenteerden. Ze vertelt over Amro, geboren op de vloer van een woonwagenkamp en al veertig jaar in Nederland zonder papieren. De eerste keer dat de straatarts hem zag, schold hij haar uit. ‘Ik had hem erop aangesproken dat hij te laat op een afspraak kwam. Later realiseerde ik me dat ík me aan zijn planning moest aanpassen. Hij was druk met overleven en hoe hij dat deed was indrukwekkend. Als hij een misstap had begaan, had hij waarschijnlijk eerder hulp gekregen.’

Arbeidsmigranten

Vervolgens kwamen er arbeidsmigranten. Darius is een Poolse arbeidsmigrant. Hij verloor zijn baan tijdens de coronacrisis, belandde op straat en begon te drinken. Volgens de regels is hij zelfredzaam en daarmee gediskwalificeerd voor hulp. Toen Darius bij Van Tongerloo kwam was zijn gezondheid dramatisch: gordelroos, alvleesklierfalen, leverfalen. ‘Het ziekenhuis weigerde om hem medicijnen te geven’, vertelt Van Tongerloo. ‘Hij moest eerst aan het werk om weer verzekerd te zijn. Dat is toch niet te geloven? Ik belde hen op en zei: als hij dood gaat, zijn jullie verantwoordelijk.’ Inmiddels is Darius elf maanden nuchter, aan het werk en heeft hij een huurhuis.

Mensen met onbegrepen gedrag 

Dan volgen er mensen met ‘onbegrepen gedrag’. Ron is een psychiatrisch patiënt met een drugsverslaving. Een Rotterdammer mét een zorgverzekering. De wond op zijn been kan behandeld worden met thuiszorg, maar een huis heeft hij niet. ‘De ggz zei: "wij zijn er voor de psyche en niet voor de woning." Dus hebben we een hotel voor hem betaald’, zegt Van Tongerloo.

Economisch daklozen 

Vandaag de dag ziet de straatarts ook veel economisch daklozen letterlijk naast de prullenbak staan. ‘Mensen kunnen nu na één tegenslag dakloos raken, dat raakt iedereen. De markt individualiseert collectieve problemen. Vanuit het idee dat je alles kunt bereiken, wantrouwen we mensen die het zelf niet redden. We sluiten steeds meer mensen uit en kunnen niet meer op een gemeenschappelijke manier problemen oplossen.’

Iemand dichtbij laten komen

Wat een hechte gemeenschap voor mensen kan betekenen, zag Van Tongerloo tijdens haar werk op het eiland Sint Eustatius. Binnen enkele weken had iedereen haar privénummer. In het begin was het even wennen om patiënten zo dichtbij te laten komen, maar sindsdien wil ze niet meer anders. ‘Terug in Nederland kon ik niet meer werken met de professionele distantie van regels en protocollen en miste ik de nabijheid van patiënten.’ Ze ging geld geven en richtte de stichting Lekker Geven op.

Wie kan Emily helpen? 

De straatarts sluit af met het verhaal van Emily, een dakloze vrouw van wie de zoon met medische klachten thuiszit van school. Emily loopt vast in een web aan regels en instanties en heeft een postadres nodig om uit de situatie te komen. Ze zit in de zaal. Is er iemand in de zaal die haar daarmee kan helpen, vraagt Van Tongerloo. Een Rotterdamse deelnemer verwijst naar een pilot. Helaas, dat is al geprobeerd. Het antwoord blijft voorlopig uit …

Bestaansonzekerheid gaat niet alleen over het gebrek aan geld, maar ook over dat je positie anders wordt dan die van de ander. Dat je je minderwaardig voelt in je contacten en je als inwoner niet voldoet, stelt Denise Harleman, oprichter van Collectief Kapitaal. Zelf ervoer ze dat toen ze als veertienjarige met haar familie in de problemen kwam en werd overgeleverd aan hulpverleners. ‘Ik voelde me een homp klei waarmee anderen gingen kneden.’ Die ongelijkwaardigheid moet worden doorbroken. 

Tegenstrijdige denkbeelden

Met haar stichting, ontstaan in coronatijd, onderzoekt Harleman wat solidariteit in onze samenleving betekent. Daar blijken nogal wat tegenstrijdige denkbeelden aan vast te zitten. Want we geven wel geld aan een alleenstaande moeder, maar niet aan iemand in de gevangenis of aan een vluchteling. Er moet immers iets tegenover de gift staan: de ontvanger moet (willen) investeren in de maatschappij, er alles aan willen doen om uit zijn situatie van bestaansonzekerheid te komen, een strijder zijn.

Hoe komt het toch dat we hierin zijn gaan geloven? vraagt Harleman zich af. Hoe komt het dat we van rechten gunsten hebben gemaakt? Haar stichting Collectief Kapitaal wil dit veranderen en startte met het plan om mensen 1.000 euro per maand te schenken. Zonder controle, vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid.

Paternalistisch

‘De mensen die maandelijks 1.000 euro ontvangen, stelden de vraag: heeft geen van de gevers de ingeving gekregen dat wij ook iets aan jullie kunnen geven, aan jullie kunnen leren?’ Daar zit een pijnlijk paternalistisch patroon; wij geven hulp en goed bedoeld advies zonder dat er wederkerigheid in zit. Dat is ongelijkwaardigheid. Collectief Kapitaal doorbreekt dat. Ontvangers zijn geen mensen met problemen maar mensen die dingen mogelijk maken.

Met haar stichting brengt Harleman de mensen samen die verschillende levens leiden. Ze eten samen, voeren zachte gesprekken, leren van elkaar. Ze trekken als reisgenoten op. ‘De basis is vertrouwen. Dat is geen transactie. Maar wel: erachter komen wat de ander nodig heeft om jou als betrouwbaar te ervaren. En dan samen navigeren.’

Het doorbreken van ongelijkheid in onze samenleving gaat traag. The system cannot change the system. De nadruk van het systeem ligt op maakbaarheid, meetbaarheid en op het individu. Beleid, behandelingen en mensen worden nu opgeknipt in stukjes. Het geeft macht als je problemen fragmenteert, want dan is niemand verantwoordelijk voor het geheel. Harleman roept op om hier het overkoepelend perspectief tegenover te zetten. ‘Laten we uitzoeken waar onze vooroordelen zitten. Durf risico’s te nemen, contact te maken. En laten we onszelf de vraag stellen: wie kan jij worden als je bij mij bent?’

Wat is het meest opvallende dat je hebt gehoord vandaag en wat neem jij morgen mee naar je werk? Deze vragen legden we voor aan de deelnemers van het congres. Bekijk hun antwoorden en proef de sfeer.

Het huidige sociale stelsel wemelt van de regelingen en goede bedoelingen, en toch vallen veel inwoners buiten de boot. We moeten toe naar een samenleving die inclusief is en waarin iedereen in een kwetsbare positie de hulp krijgt die nodig is. Scheidend Divosa-voorzitter Erik Dannenberg roept het Rijk op dit mogelijk te maken en de kracht van lokale informele netwerken te benutten. In de praktijk gaat het al steeds meer die kant op, zegt Dannenberg op basis van vijf trends die hij op dit moment waarneemt.

Lokale systemen reguleren zichzelf

Nu al laten lokale gemeenschappen zien hoe het succesvol kan. In de wijk kennen mensen elkaar, ze zijn direct betrokken en zitten dicht op het vuur. Lokale systemen reguleren zichzelf en houden zich niet aan indelingen van de overheid. Een wijk hoef je niet te organiseren, een wijk is dat in feite al, zegt Dannenberg. Niet het hulpmiddel en de verantwoording zijn leidend, maar de uitkomst.

Vergrijzing

Het verhaal van de Divosa-voorzitter laat zien dat het niet alleen anders kan, maar ook moet. Nederland vergrijst, de komende jaren gaan veel mensen met pensioen. En dus blijven er minder mensen over die het werk moeten doen. Dannenberg vroeg aan de zaal wie verwacht dat de overheid de komende tien jaar totaal anders gaat werken. Bijna iedereen stak zijn hand op.

Vijf trends

Terugkijkend op acht jaar Divosa en ook vooruitkijkend ziet Erik Dannenberg vijf trends waar we als samenleving ons voordeel mee kunnen doen. In de kern komt het erop neer dat we meer oog zullen hebben voor de inwoner en zijn omgeving, dat hulpverleners meer naast dan tegenover de inwoner komen te staan en dat we loskomen van een verkokerd stelsel dat iedereen in een wurggreep houdt. Zorgwekkend is wel dat veel laagdrempelige initiatieven in de aanloop naar het zogeheten ravijnjaar dreigen te sneuvelen. Zo ver mag het niet komen.

Onvoorbereid en onbevangen. Zo werkt Mahfoud Mokeddem, acteur, theatermaker en docent op het mbo. Van zijn moeder leerde hij dat ‘ik’ een woord is van de duivel. En dat het belangrijk is om nieuwsgierig te zijn en veel vragen te stellen. Op het Divosa-najaarscongres brengt hij dat advies met veel humor en warmte in praktijk. En nodigt hij een deelnemer uit de zaal uit voor een vraaggesprek.

Op het podium vertelt Sibel Saki hoe ze als dochter van arbeidsmigranten die het niet breed hadden opgroeide in een Vogelaarswijk en snel volwassen moest worden. Nu werkt Sibel Saki als afdelingshoofd in het sociaal domein voor de gemeente Rotterdam. 

Haar visie? ‘Het maakt niet uit met welke vragen iemand komt. Je bent ervan totdat iemand anders ervan is.’ Het afdelingshoofd ziet dat iedereen wel wil helpen, maar dat mensen soms niet weten hoe. ‘Het is goed om dat eerlijk naar iemand uit te spreken, zodat er een verbinding kan ontstaan’. Ze gelooft niet in de scheiding tussen mens en professional. ‘Vaak gebeuren de mooiste dingen als je geen procedures hoeft te volgen. Dan denk ik soms: 'Wow, we hebben dit echt gedaan.’ 

Mahfoud Mokaddem sluit zich hier volledig bij aan, gebaseerd op zijn ervaringen met persoonlijk contact met mbo-leerlingen. Hij eindigt met een oproep: geen oordeel, geen verwachting, geen excuus!

Na acht jaar is het tijd voor Erik Dannenberg om de voorzittershamer over te dragen aan Victor Everhardt. Dannenberg blikt terug en vooruit. ‘Het sociaal domein vormen we samen. Het werk is nog lang niet klaar. Ik hoop dat jullie naar de inwoners blijven kijken, niet wantrouwend of keurend. Maar ga naast de mensen staan.’

Ontregelend

Na een filmpje met befaamde uitspraken van Dannenberg, waaronder zijn optreden als incognito straatkrantverkoper, spreekt vicevoorzitter Iris Leene hem toe: ‘Acht jaar geleden startte je met een opdracht: maak van Divosa de vereniging van het brede sociaal domein. Dus niet meer alleen van werk en inkomen, maar ook van zorg en jeugd.’ Ze lacht. ‘Dat heb je ook gedaan, op een ontregelende manier. Je bent niet iemand die volgens de wetten spreekt. Je bent een verhalenverteller.’

Refererend aan het zojuist vertoonde filmpje zegt Leene: ‘Je hebt ons een spiegel gegeven om te laten zien voor wie we ons werk doen. Je hebt ons de trap gegeven. Het voetbalveld. En de bloem, met een voorspellende theorie dat wij als gemeenten over alle leefdomeinen gaan van inwoners. Dank je wel daarvoor.’

Blijf het goede werk doen

Dan volgt er een tweede video, waarin diverse bestuursleden, vrienden en collega’s Dannenberg toespreken. Daarna gaat een zucht door de zaal. Ook de voorzitter zelf moet even lucht happen. ‘Ik kijk met zoveel plezier terug op alle werkbezoeken, gesprekken, bijeenkomsten. We staan niet alleen, het sociaal domein vormen we samen.’

Het werk van Divosa is nog niet klaar. ‘Mijn opvolger krijgt geen gespreid bedje’, lacht Dannenberg. ‘Ik hoop dat jullie naar de inwoners blijven kijken. Niet wantrouwend of keurend, maar ga naast mensen staan’, roept hij op. ‘Blijf het goede werk doen.’ Dat hij daar zelf een lichtend voorbeeld in is, blijkt uit een spontane actie van Anke van der Vliet uit de bijstandsbank, die hem een VVV-bon overhandigt ‘waarmee hij iets voor mensen kan doen.’

Dan kondigt Leene de nieuwe voorzitter van Divosa aan. ‘Vanmiddag is het in de ALV bekrachtigd door onze leden: in Victor Everhardt zien we een waardig opvolger. Als bestuurder van Platform31 houdt hij zich bezig met sociale vraagstukken, hij is wethouder geweest en staat voor de uitvoering. Victor zal zich met hart en ziel inzetten voor de opgave van Divosa: ervoor zorgen dat gemeenten de grote maatschappelijke vraagstukken goed kunnen oppakken. Ook Victor is het te doen om de inwoners.’

Lees ook het nieuwsbericht: Victor Everhardt nieuwe voorzitter van Divosa 

Hamer

Dan is het moment aangebroken. Dannenberg pakt de voorzittershamer. Een exemplaar dat paste bij zijn start als voorzitter. ‘Acht jaar later heeft Divosa contact met vijf ministeries in plaats van één, we zijn flink gegroeid.’ Lachend tovert hij een tweede, tien keer zo grote hamer tevoorschijn: ‘Er moeten potjes gebroken worden in Den Haag, schotten worden weggehaald. Dit exemplaar lijkt me passender.’

Everhardt krijgt onder een daverend applaus de hamer aangereikt. ‘Welk heilig huisje ga je inslaan?’ vraagt dagvoorzitter Wendelien Wouters. ‘Ik ben een vriendelijke man, hoor’, lacht Everhardt. ‘Ik wil graag verbinden. Maar ik ga elke muur in Den Haag slechten die de uitvoering tegenhoudt. Dan neem ik deze hamer mee.’

Gemeenten moeten de kracht van de wijk veel meer benutten. Dat geeft inwoners meer energie en het is goed voor het vertrouwen in de overheid en de democratie. Bovendien voorkomt het dat kwetsbare inwoners in het criminele circuit belanden, zegt Marianne van den Anker, ombudsman Rotterdam-Rijnmond.

Samenaarschap

Van den Anker ziet veel in de waarde van samenwerking en eigenaarschap, of liever gezegd ‘samenaarschap’. Ze neemt daarin zelf het voortouw door verschillende partijen bij elkaar te brengen, zoals gemeenten, woningcorporaties en fondsen. Samen kunnen zij ervoor zorgen dat waardevolle initiatieven in de wijk succesvol zijn, met structurele financiering waarover goed is nagedacht.

Bikkelen

In de praktijk is het vaak bikkelen voor deze zogeheten ‘plekken van waarde’. ‘Neem nou de leeszaal Vreewijk, een podium voor schrijvers en waar boeken van hand tot hand gaan. Het bestuur van de leeszaal heeft grote moeite om aan geld te komen. De reden: fondsen kunnen het initiatief vaak niet labelen: valt het nou onder welzijn of cultuur? Dat leidt tot frustratie bij de initiatiefnemers, die jaren achtereen op zoek zijn naar geldschieters. Niemand denkt structureel met ze mee.’

Lokettenjungle

Van den Anker hekelt de enorme lokettenjungle, een term die scheidend Divosa-voorzitter Erik Dannenberg ook vaak heeft gebruikt. Het goede nieuws is dat de lokale politiek zich ervan bewust is dat we hier van af moeten en dat het dus anders moet. ‘We zien elke dag hoeveel instanties in de weer zijn om mensen te helpen, of het nou om vervoer, een jeugdvoorziening of welzijn gaat. Er zijn veel tafels, maar er is geen samenaarschap.’

Afvinkparticipatie

De Rotterdamse ombudsman hekelt ook wat zij noemt de ‘afvinkparticipatie’, waarbij inwoners op papier wel bij de uitvoering worden betrokken terwijl het in de praktijk weinig voorstelt. Dit leidt tot ellende in het kwadraat. Zonde, inwoners blijven teleurgesteld achter. ‘Zorg er dus voor dat zij zeggenschap krijgen, inspraak hebben, en kunnen meepraten en meebeslissen.’

Herstel van vertrouwen

Groeien als gemeenschap staat niet op zichzelf, het zorgt voor herstel van vertrouwen in de overheid, is de overtuiging van Van den Anker. Mensen hebben zoveel energie, maak daar gebruik van en zorg ervoor dat ze niet van bakje naar bakje worden gesleept. Dat is niet alleen op lokaal niveau belangrijk, het gaat ook om het functioneren van de democratie. We hebben een belangrijk publieke zaak te verdedigen.’

‘Het bestrijden van armoede begint niet bij grote beleidsprogramma’s, maar juist bij kleine initiatieven op plekken waar hulp het dichtst bij mensen komt.’ Wethouder Natasha Mohamed-Hoesein komt net bij een werkbezoek aan een klein initiatief vandaan. Vrijwilligers plaatsten een koelkast in de buurthuiskamer, zodat mensen in armoede er iets uit kunnen pakken.

Parels

Parels die opgepoetst kunnen worden. Zo omschrijft Natasha Mohamed-Hoesein de kleine onzichtbare initiatieven graag. ‘Deze initiatieven in de wijk worden met liefde gerund en niet aan de grote klok gehangen. Ze ontstaan uit een stukje betrokkenheid en vaak uit ervaring.’ 

Andere voorbeelden zijn vrijwilligers die helpen met moeilijke brieven, studentenverenigingen die inzamelen voor de voedselbank, of kleine kastjes in de wijk met kleding of voedsel. Natasha Mohamed-Hoesein: ‘Het mooie aan deze initiatieven is de laagdrempeligheid. Een blik soep in een kastje kan het verschil maken als je elke dag de eindjes aan elkaar moet knopen.’

De wethouder gaat verder. ‘Als gemeente helpen we mensen met voorzieningen en inkomensondersteunende regelingen, maar we doen dat met een lekkende emmer vol verschillende wetten en regelingen in de hand. En soms lukt het ons niet om de juiste mensen te bereiken, maar kunnen lokale initiatieven dit wel.’ 

Elkaar in de ogen kijken 

‘Uiteindelijk gaat het om het benutten van de kracht van informele organisaties in de wijk. We zijn inmiddels moe van de woorden samenwerken en maatwerk, maar die zijn wel noodzakelijk. De kracht van gemeenschappen is die samenwerking. Hun kracht zit niet in structuur en financiën, maar in verbinding. Elkaar in de ogen kijken,’ zegt Natasha Mohamed-Hoesein. 

Subsidies laagdrempeliger maken

De gemeente Rotterdam wil de subsidies voor initiatieven laagdrempeliger maken. Natasha Mohamed-Hoesein: ‘We moeten het makkelijker maken voor organisaties om levensvatbaar te blijven, met minder bureaucratische rompslomp. Als bestuurders en leidinggevenden is het dagelijkse kost om meegezogen te worden in de deadlines en af te vinken dossiers. We moeten niet vergeten voor wie we het doen. We moeten de stad in en niet in de ivoren toren blijven zitten. Je woont ook zelf in een wijk, kijk ook daar om je heen.’

Hieronder vind je een selectie van de foto's van het congres. Meer foto's bekijken? Je vindt ze op: www.flickr.com We vullen het album in de loop van de week nog verder aan.

Bekijk hier de aftermovie van het Divosa Najaarscongres 2024.

Divosa

Aidadreef 8 | 3561 GE Utrecht
Postbus 9563 | 3506 GN Utrecht
030 233 23 37
info@divosa.nl
www.divosa.nl

Tekstredactie

Chrisje Meima
Sal Stam
Margit Timmen

Fotografie

Bas Losekoot

Video

Joshua Jacobs
Frank Heukels

Website

Jasja van Moorsel

Social media

Joshua Jacobs
Frank Heukels

Versie

november 2024