De kracht van het gewone leven: kunnen gemeenten het aan?

In mijn vorige blog schreef ik over het voorveld, dat eigenlijk het hoofdveld is. Of misschien beter gezegd: het is het gewone leven zelf. Het leven dat niet netjes in beleidstermen past. Met zijn zorgen, kleine overwinningen, verdriet, veerkracht en intuïtie. Daar gebeurt het echte werk.

De afgelopen jaren hebben gemeenten geprobeerd het sociale domein te organiseren zoals de medische wereld: strak, individueel, probleemgericht. Maar die aanpak loopt vast. Te duur, te bureaucratisch, en vaak ineffectief. Dus kijken gemeenten nu naar het gewone leven. Naar waar het écht gebeurt.

De formele blik op informele kracht

 Maar dat gewone leven kun je niet vangen in regels, formats of aanbestedingen. Het vraagt om contact maken. Nieuwsgierig zijn. Weten wat er leeft in een straat, bij een bewonersgroep, in een wijk. En dat blijkt moeilijk. Gemeenten zijn regiegemeenten geworden, gewend aan afstand en processen. Het menselijke contact is zoek.

Wat dat betekent in de praktijk? Neem het voorbeeld van een kleine lokale organisatie die jongeren helpt om uit de criminaliteit te blijven. Gedreven mensen, dicht op hun doelgroep. Doen eigenlijk precies wat de gemeente zoekt. Maar hun subsidieaanvraag was een dag te laat. Niet omdat ze niet wilden, maar omdat ze bezig waren met hun jongeren – niet met deadlines. Dus vielen ze buiten de aanbesteding. Weg kans. En dat is tragisch.

De ongemakkelijke waarheid

Gemeenten willen zulke initiatieven nu juist beter leren kennen. Ze zien hun waarde. Maar dat lukt alleen als ze bereid zijn anders werken te accepteren. Ja, zulke organisaties draaien vaak op één of twee bevlogen mensen. Ja, ze werken zonder strakke plannen of diploma’s. Maar ze doen wat nodig is – vaak beter dan gemeenten het kunnen. Dat vraagt om erkenning én nederigheid.

Ik hoorde laatst een klein bestuurskundig theorietje: succesvolle informele initiatieven worden vroeg of laat weggedrukt door de formele structuur. Omdat ze niet passen. Omdat ze niet beheersbaar zijn. Dus laat de aanbestedingsprocedure het werk doen en hup, ze zijn verdwenen. En dat is precies wat we moeten doorbreken.

Wat kun jij doen?

Hoe zit dat in jouw gemeente, wil je echt iets veranderen? Begin dan klein. Kijk om je heen.

Welke lokale, informele organisatie in jouw gemeente krijgt iets voor elkaar wat jullie zelf niet lukt? En wil je daarover nadenken: hoe zouden wij als gemeente hiermee kunnen samenwerken? Laat het me weten. Stuur me een mailtje en deel je verhaal.