Lokale verschillen in armoedebeleid vragen om actie van de Rijksoverheid

Het recente rapport van het Nibud toont aan dat gemeentelijk armoedebeleid leidt tot grote, soms onuitlegbare verschillen. Dit benadrukt de noodzaak voor de Rijksoverheid om bestaanszekerheid te garanderen als recht, in plaats van inwoners afhankelijk te maken van lokale vangnetten.

In haar rapport ‘Verschillen in gemeentelijk minimabeleid – vergelijking van 20 gemeenten’ heeft het Nibud een helder beeld geschetst van de impact van een ontoereikend sociaal minimum. Wanneer de randvoorwaarden niet op orde zijn, ontstaan lokaal verschillen in ondersteuning. Sommige van deze verschillen zijn uitlegbaar, bijvoorbeeld omdat er wordt aangesloten bij de lokale behoeften. Andere verschillen worden steeds minder uitlegbaar, wat leidt tot een oproep aan de Rijksoverheid: organiseer bestaanszekerheid op nationaal niveau.

Het huidige sociaal minimum is volgens de Commissie Sociaal Minimum onvoldoende, ontoereikend en onzeker. Dit maakt inwoners afhankelijk van regelingen die vooral op gemeentelijk niveau worden uitgevoerd. Gemeenten proberen te helpen binnen hun beperkte mogelijkheden, maar dat leidt tot een complexe wirwar van tijdelijke oplossingen en versnipperde regelingen.

Gemeenten als vangnet, maar geen structurele oplossing

Gemeenten doen wat ze kunnen vanuit solidariteit en om inwoners te beschermen tegen grotere problemen. Ze vullen gaten op met tijdelijke regelingen, maar mogen geen inkomenspolitiek voeren. Hierdoor kunnen zij het leed van inwoners hoogstens verzachten, maar geen structurele bestaanszekerheid bieden.

Een vangnet kan helpen om mensen tijdelijk op te vangen, maar kan nooit een basisrecht garanderen. Gemeenten worden onterecht verantwoordelijk gehouden voor iets wat bij de Rijksoverheid hoort: het beschermen van de bestaanszekerheid van haar inwoners.

Een oproep aan de Rijksoverheid

Het Nibud en de gemeenten roepen de Rijksoverheid op om haar verantwoordelijkheid te nemen. Bestaanszekerheid is een recht en moet georganiseerd worden via een sociaal minimum dat voldoende, toereikend en landelijk gelijk is. Inkomenszekerheid mag geen lokale afhankelijkheid of een complexe gunst worden.

Divosa blijft samen  met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) het gesprek met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) doorgaan. De conclusie is duidelijk: het huidige systeem is niet houdbaar, en de Rijksoverheid moet actie ondernemen om inwoners structureel te beschermen.