Miljoenennota: veel goede punten met schaduwrand

Het kabinet wil de inwoners vaste voet onder de grond geven. Maar het geduld van diezelfde inwoners wordt wel op de proef gesteld. Veel plannen vragen nog om een nadere uitleg, zegt Divosa-voorzitter Erik Dannenberg in een reactie op de Miljoenennota en het regeerakkoord.

Vereenvoudiging van de regels, een vaste inkomensbasis, minder flexibele arbeidscontracten. Aan voornemens om de inwoner aan een beter bestaan te helpen ontbreekt het in de Miljoenennota en het regeerakkoord bepaald niet. Het kabinet wil een einde maken aan een periode waarin veel mensen verdwaalden in een woud van regelgeving, waarin ze de overheid steeds minder gingen vertrouwen en waarin bestaanszekerheid voor lang niet iedereen vanzelfsprekend was.

Veel van de voorgenomen maatregelen kunnen op de instemming rekenen van Divosa, die zich inzet voor gelijke kansen en voor een samenleving waarin iedereen meedoet. Divosa was de afgelopen jaren onder meer actief betrokken bij gesprekken over vereenvoudiging van het sociale-zekerheidsstelsel en de verhoging van het sociaal minimum. Ook de begeleiding naar werk van mensen met psychische problemen (IPS trajecten) wordt voortgezet.

Verschillende dossiers die onder vorige kabinetten al liepen, komen terug in de plannen van het kabinet-Schoof. Bestaanszekerheid krijgt veel aandacht, maar ook zaken als woningbouw, arbeidsongeschiktheid, ondermijning en handhaving. Het kabinet wil onder meer doorgaan met de zogeheten basisdienstverlening om de schuldhulpverlening in alle gemeenten minstens op een basisniveau te brengen. Ook vroegsignalering wordt genoemd, evenals de wens om inwoners meer inzicht te geven in hun schulden.

Lange adem

De nieuwe regeringsploeg wil de wirwar van regels rond sociale zekerheid, belasting en toeslagen vereenvoudigen maar maakt er geen geheim van dat dat een proces van de lange adem kan worden. Er komt een hervormingsagenda waarbij het kabinet, samen met gemeenten en publieke dienstverleners, stapsgewijs aan verbeteringen gaat werken. In het regeerakkoord noemt het kabinet in dit verband ook de problematiek rond de alleenverdieners, die door tegenstrijdige regels onder het bestaansminimum zitten.

Waar het kan, lost het kabinet problemen die zich in het hier en nu afspelen, sneller op. Zo wil het de zekerheid van inwoners vergroten door toeslaggerechtigden vier maanden langer de tijd te geven om de huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget aan te vragen. Divosa vindt dat een stap in een goede richting. Dat geldt ook voor het voornemen om de inkomensbasis goed te regelen, zodat mensen niet afhankelijk zijn van gemeenten.

Het menselijke voorbij

Het kabinet geeft in de plannen hoog op over de menselijke maat. Een vergissing mag niet gelijk tot problemen leiden en het kabinet wil ook voorkomen dat inwoners uit wantrouwen geen gebruik maken van voorzieningen. In de passages over migratie en het harde beleid ten aanzien van asielzoekers schiet het kabinet het menselijke echter voorbij, vindt Divosa. De rechtsstaat biedt ook bescherming aan groepen die door ontwrichting van hun bestaan op de vlucht zijn geslagen. Daar moeten we zuinig op zijn. Ook op het vlak van kinderarmoede had Divosa graag meer ambitie gezien.

De vereenvoudiging van het stelsel zal meerdere regeerperiodes in beslag nemen, dat staat nu al vast. De uitwerking van het integraal zorgakkoord, en de maatregelen rond wonen en de arbeidsmarkt laten ook nog even op zich wachten. Divosa maakt zich zorgen over die termijnen en dringt aan op spoedige vervolgstappen. We werken graag met het Rijk en andere partijen samen aan de uitwerking van de maatregelen. Divosa brengt daarbij het perspectief van de gemeentelijke uitvoering in.