---
json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/bedrijfsvoering-en-dienstverlening\/prinsjesdag-en-miljoenennota#webpage","name":"Prinsjesdag en Miljoenennota","description":"Op dinsdag 15 september 2026 heeft het nieuwe kabinet zijn plannen met bijbehorende begrotingen ontvouwd. Divosa geeft hier een eerste analyse van de Miljoenennota 2027 en de gevolgen van deze nota op het sociaal domein.","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/bedrijfsvoering-en-dienstverlening\/prinsjesdag-en-miljoenennota","inLanguage":"nl","dateModified":"2026-10-06T10:24:23+02:00","primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/sites\/default\/files\/2026-09\/miljoenennota_koffetje_2026.png"},"isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/bedrijfsvoering-en-dienstverlening\/prinsjesdag-en-miljoenennota.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bedrijfsvoering-en-dienstverlening","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/bedrijfsvoering-en-dienstverlening"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Prinsjesdag-en-miljoenennota.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/bedrijfsvoering-en-dienstverlening\/prinsjesdag-en-miljoenennota.md"}]}]}
---
# Prinsjesdag en Miljoenennota

Aangemaakt op: 15 september 2026
Bijgewerkt op: 06 oktober 2026

Op dinsdag 15 september 2026 heeft het nieuwe kabinet zijn plannen met bijbehorende begrotingen ontvouwd. Divosa geeft hier een eerste analyse van de Miljoenennota 2027 en de gevolgen van deze nota op het sociaal domein.

![miljoenennota koffertje 2026](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/large_bulb_desktop/public/2026-09/miljoenennota_koffetje_2026.png?itok=BdtmVQeM)

## [Miljoenennota 2027: focus op werk zet gemeenten verder onder druk](https://www.divosa.nl/nieuws/miljoenennota-2027-focus-op-werk-zet-gemeenten-verder-onder-druk)

De Miljoennota 2027 brengt gemeenten kortstondig financiële lucht, maar biedt geen oplossing voor het structurele geldtekort. Terwijl het kabinet sterk inzet op activering om meer mensen aan het werk te krijgen, blijft de krapte in het sociaal domein bestaan. De druk op de lokale uitvoering neemt hierdoor alleen maar toe. Wat betekent dit beleid concreet voor de praktijk?

![Koffer prinsjesdag 2026](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/layout_reference_1col_desktop/public/2026-09/koffer_prinsjesdag_2026.png?h=8fceb61e&itok=YrCWdq3f)

## Q&A: wat betekent de Miljoenennota 2027 voor gemeenten?

De Miljoenennota 2027 zet sterk in op werk en participatie. Tegelijkertijd blijft de financiële ruimte voor gemeenten beperkt en schuiven verschillende keuzes door naar latere jaren. Tijdens de bijeenkomst Van Prinsjesdag naar praktijk kwamen daar veel vragen over. De belangrijkste vragen en antwoorden op een rij.

## 1. Krijgen gemeenten er nu geld bij of moeten we juist bezuinigen?

Het Gemeentefonds groeit in 2027, maar dat betekent niet automatisch dat gemeenten meer vrije financiële ruimte krijgen. Een groot deel van de groei hangt samen met de manier waarop het Gemeentefonds meegroeit met de economie. Daarnaast zijn er bedragen voor specifieke kosten en ontwikkelingen toegevoegd aan het gemeentefonds.

De structurele spanning tussen gemeentelijke taken, kosten en inkomsten blijft bestaan. Ook het zogenoemde ravijnjaar is daarmee niet verdwenen maar naar achteren geschoven. Voor gemeenten betekent dit dat zij ook de komende jaren scherp moeten kijken naar hun financiële ruimte en de keuzes die zij maken in het sociaal domein.

## 2. Er wordt veel gesproken over ‘werk, werk, werk’. Komt daar ook genoeg geld voor beschikbaar?

Het kabinet wil meer mensen aan het werk helpen en sterker inzetten op participatie. Die ambitie sluit aan bij wat gemeenten dagelijks doen. Tegelijkertijd zien we een verschil tussen de ambities en de middelen die beschikbaar zijn voor de lokale uitvoering.

De Miljoenennota bevat beperkt nieuwe middelen voor het gemeentelijke arbeidsmarktbeleid. Veel maatregelen waren al eerder aangekondigd. Het budget voor loonkostensubsidies groeit in 2027 wel met €60 miljoen naar €708 miljoen. Daarnaast is €9,3 miljoen gereserveerd voor de uitvoering van verschillende arbeidsmarktmaatregelen.

De vraag is daarmee niet alleen hoeveel mensen aan het werk moeten worden geholpen, maar ook of de uitvoeringscapaciteit voldoende meegroeit. Meer mensen aan het werk helpen vraagt immers om goede begeleiding, samenwerking en een infrastructuur die mensen daadwerkelijk naar werk kan helpen. Het kabinet zet met Werkcentra en verschillende arbeidsmarktmaatregelen stappen, maar de Prinsjesdagstukken bevatten geen brede nieuwe financiële impuls voor de gemeentelijke uitvoering.

## 3. Wat betekent de Miljoenennota voor het BUIG-budget?

Het macrobudget voor de Participatiewetuitkeringen stijgt in 2027 met 1,2 procent, oftewel € 102 miljoen, naar € 8,3 miljard. Binnen dat bedrag zijn er wel duidelijke verschillen.

Het budget voor algemene bijstand stijgt met 1 procent. Het budget voor loonkostensubsidies stijgt met 9,3 procent naar € 708 miljoen. Het geraamde aantal bijstandsuitkeringen stijgt beperkt, terwijl het aantal loonkostensubsidies naar verwachting verder toeneemt.

Dat past bij de ontwikkeling naar meer ondersteuning voor mensen die met begeleiding aan het werk kunnen. Voor gemeenten is het belangrijk om niet alleen naar het uitkeringsbudget te kijken, maar naar het hele plaatje: de kosten van begeleiding en loonkostensubsidie én de besparing op de bijstand.

## 4. Wordt er nog bezuinigd op de Wsw?

De Wsw-doelgroep neemt verder af. De Miljoenennota 2027 bevat op dit punt geen nieuwe beleidswijzigingen.

Wel verandert de samenstelling van de doelgroep waarmee sociale ontwikkelbedrijven werken. Het belang van beschut werk en een bredere sociale infrastructuur neemt toe. Daarmee verandert ook de financieringsopgave.

De vraag voor gemeenten en sociale ontwikkelbedrijven is daarom vooral of de verschillende financieringsstromen in de toekomst voldoende blijven aansluiten bij de kosten van infrastructuur en begeleiding. Op dat punt biedt de Miljoenennota nog geen oplossing.

## 5. Wat gebeurt er met de Werkcentra? Krijgen gemeenten meer taken zonder extra geld?

In iedere arbeidsmarktregio komt een Werkcentrum. Gemeenten werken daarin samen met onder meer UWV, onderwijs, vakbonden en werkgevers. De Werkcentra moeten mensen en werkgevers helpen bij vragen over werk, ontwikkeling, scholing en personeel.

Voor de arbeidsmarktregio’s komt daarnaast € 6 miljoen beschikbaar voor het verbeteren van de uitwisseling van matchingsgegevens. Tegelijkertijd blijft de vraag hoe de Werkcentra zich op langere termijn ontwikkelen en hoe de taken en financiering zich tot elkaar verhouden.

Voor gemeenten is daarom niet alleen de vraag wat er in 2027 moet gebeuren relevant. Het is ook belangrijk om vooruit te kijken: welke rol willen we als gemeenten over vijf of tien jaar in de arbeidsmarktinfrastructuur spelen? En welke middelen en verantwoordelijkheden horen daarbij?

## 6. Komen er meer jongeren in de bijstand doordat zij geen Wajong krijgen?

Komen er meer jongeren in de bijstand doordat zij geen Wajong krijgen?

Dat is nog maar de vraag. Voor jongeren die door UWV zijn afgewezen voor de Wajong op basis van het duurzaamheidscriterium komt wel vanaf 2027 € 4,2 miljoen beschikbaar voor re-integratiedienstverlening door gemeenten. Dit bedrag loopt uiteindelijk op naar € 29,3 miljoen structureel vanaf 2033.

Deze middelen waren overigens al opgenomen in de Meicirculaire 2026 en zijn dus geen nieuwe financiële impuls van Prinsjesdag.

## 7. Staat er nog een grote bezuiniging op bestaanszekerheid aan te komen?

Een aantal eerder aangekondigde bezuinigingen op de sociale zekerheid is afgeblazen of doorgeschoven. Zo blijft de verkorting van de WW onderdeel van de plannen, maar wordt het financiële effect daarvan pas vanaf 2029 duidelijk.

Voor vroegsignalering van schulden komt vanaf 2027 €19,7 miljoen per jaar beschikbaar via het Gemeentefonds, tot en met 2029. Het kabinet wil daarnaast de schuldhulpverlening versterken via het Nationaal Programma Armoede en Schulden en de met VNG en Divosa gemaakte afspraken over basisdienstverlening.

Tegelijkertijd blijft er onzekerheid over de langere termijn. Niet alle maatregelen zijn al financieel concreet uitgewerkt. Voor gemeenten betekent dit dat zij niet alleen naar de rbegroting van 2027 moeten kijken, maar ook naar de jaren daarna.

## 8. Wat vraagt deze Miljoenennota van gemeenten?

De belangrijkste vraag is niet alleen hoeveel geld er beschikbaar komt, maar ook wat gemeenten met de beschikbare middelen willen bereiken. De ambitie om meer mensen aan het werk te helpen vraagt om een duidelijke politieke opdracht en om keuzes die financieel, beleidsmatig en organisatorisch bij elkaar passen.

Daarbij helpt het om het hele rendement van investeringen zichtbaar te maken. Bijvoorbeeld: wat levert begeleiding naar werk op voor de inwoner, voor de gemeentelijke begroting en voor de samenleving? Goede cijfers en rapportages helpen om die afweging inzichtelijk te maken.

Daar ligt ook een opdracht voor het lokale bestuur: houd de politieke opdracht scherp en zorg dat financiën, beleid en management dezelfde richting op werken. Want gemeenten kunnen alleen activeren als er ook ruimte is om te investeren in mensen.

## Archief

- [Prinsjesdag 2025 en Miljoenennota 2026](https://www.divosa.nl/bedrijfsvoering/prinsjesdag-en-miljoenennota/prinsjesdag-2025-en-miljoenennota-2026)
- [Prinsjesdag 2024 en Miljoenennota 2025](https://www.divosa.nl/bedrijfsvoering/prinsjesdag-en-miljoenennota/prinsjesdag-2024-en-miljoenennota-2025)
- [Prinsjesdag 2023 en Miljoenennota 2024](https://www.divosa.nl/bedrijfsvoering/prinsjesdag-en-miljoenennota/prinsjesdag-2023-en-miljoenennota-2024)
- [Prinsjesdag 2022 en Miljoenennota 2023](https://www.divosa.nl/bedrijfsvoering/prinsjesdag-en-miljoenennota/prinsjesdag-2022-en-miljoenennota-2023)

## [Bas Lassing](https://www.divosa.nl/over-ons/medewerkers/bas-lassing)
Functie: Procesmanager Financiën en bedrijfsvoering
E-mail: [blassing@divosa.nl](mailto:blassing@divosa.nl)
Telefoon: [06-51198820](tel:06-51198820)
LinkedIn: [https://www.linkedin.com/in/baslassing](https://www.linkedin.com/in/baslassing)

![bas_lassing-6675.jpg](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/overview_desktop/public/2026-10/bas_lassing-6675.jpg?itok=4JIA-Kru)

## Wijzigingen op deze pagina
- 15 september 2026 - Onderwerp aangemaakt