Aan de slag met vroegsignalering
Gemeenten hebben de wettelijke taak om inwoners te benaderen als zij betalingsachterstanden hebben op vaste lasten. Hoe zij dat doen, bepalen gemeenten zelf. Er zijn een aantal vaste onderdelen die geregeld moeten worden, zoals het ontvangen en oppakken van signalen, contact met inwoners, hulpaanbod en terugkoppeling van resultaten.
Op deze pagina vind je praktische ondersteuning en inspiratie bij het verbeteren van aanpak en registratie van vroegsignalering.
Leidraad vroegsignalering
Deze leidraad biedt gemeenten handvatten bij het zo effectief mogelijk vormgeven van vroegsignalering.
Handleidingen en werkwijzen
- Routekaart Financiële Zorgen
De VNG heeft het het ideale schuldhulpverleningsproces voor verschillende doelgroepen uitgewerkt. Hierbij zijn allerlei ondersteuningsproducten ontwikkeld voor verschillende functies die binnen het proces een rol spelen. (VNG • november 2025) - Leidraad Vroegsignalering
Deze leidraad biedt gemeenten handvatten bij het zo effectief mogelijk vormgeven van vroegsignalering. (VNG • september 2025) - Signaalreis vroegsignalering
In 2023 en 2024 organiseerden Divosa, NVVK en VNG een aantal werksessies met gemeenten en vastelastenpartners om inzicht te krijgen in elkaars processen, mogelijkheden en beperkingen. Dit verslag daarvan geeft inzicht in de route die een signaal doorloopt, kansen binnen de vroegsignalering en de mogelijkheden om de samenwerking tussen VLP’s en gemeenten te verbeteren. (Divosa • juli 2024)
Verhalen
Heerenveen blijft werken aan betere manieren om inwoners te bereiken
Monitor Vroegsignalering Schulden
15 juni 2026
De gemeente Heerenveen bereikt steeds meer inwoners met vroegsignalering. Inzichten uit de NVVK Expeditie Vroegsignalering op de werkwijze, helpen om te blijven zoeken naar manieren om inwoners ‘binnenboord’ te houden.
Aanpak gemeente Pijnacker-Nootdorp bij vroegsignalering leidt tot verdubbeling bereik
Monitor Vroegsignalering Schulden
19 augustus 2025
In de gemeente Pijnacker-Nootdorp is het bereik voor vroegsignalering de afgelopen jaren verdubbeld, van 16 procent in 2022 naar 32 procent in 2024. Die stijging is het gevolg van een combinatie van duidelijke communicatie, een persoonlijke aanpak en praktische verbeteringen.
‘Met Signalering+ hebben wij van begin tot eind de regie’
Monitor Vroegsignalering Schulden
03 juli 2025
In Breda loopt sinds vorig jaar januari een pilot om te voorkomen dat mensen bij een huurachterstand verder in de problemen komen. Naast het geven van een signaal bij een eerste betalingsachterstand kunnen wooncorporaties dat ook doen op een later moment, als de huurachterstand blijft oplopen. De gemeente kan hierdoor blijven inzetten op ondersteuning.
Praktische ondersteuning
- Communicatietoolbox (VNG)
De VNG ontwikkelde een communicatietoolbox met verschillende communicatiematerialen, zoals sjablonen voor schriftelijke communicatie, webteksten, socialmediaberichten en flyers. Deze communicatiemiddelen stellen jouw gemeente in staat inwoners zo effectief mogelijk te benaderen. (H5 van de Leidraad vroegsignalering • VNG • september 2025) - Community Vroegsignalering NVVK
Online community waar gemeenten en vastelastenpartners ervaringen kunnen delen en vragen aan elkaar kunnen stellen. Je moet een account aanmaken om deel te nemen, maar je hoeft geen NVVK-lid te zijn. - Divosa Kennisbundel
Handreikingen, tools en andere publicaties over armoede, schulden, werk en inkomen
Voorbeelden
- Voorbeelden van sms'jes, brieven en kaarten van de gemeenten Heemskerk, Groningen en Roermond (pdf 1 MB • Divosa • april 2024)
- Voorbeelden van niet-thuis-kaartjes (pdf 2 MB • NVVK • november 2023)
- De Vroeg Eropaf aanpak van gemeente Amsterdam
De Vroeg Eropaf aanpak is een methode waarbij gemeenten actief contact zoeken met inwoners nadat zij een melding hebben ontvangen over een betalingsachterstand. Het doel van deze aanpak is om inwoners met betalingsachterstanden preventief te bezoeken, zodat grotere schuldenproblematiek voorkomen kan worden. (Verwey-Jonker Instituut • december 2023)
Verslagen
- Presentaties Landelijke bijeenkomst Vroegsignalering
Jaarlijks organiseert de NVVK de Landelijke bijeenkomst Vroegsignalering. Hier vind je de presentaties van het plenaire programma, de deelsessies en het verslag van de dag van de afgelopen edities. (NVVK) - Signaalreis vroegsignalering
In 2023 en 2024 organiseerden Divosa, NVVK en VNG een aantal werksessies met gemeenten en vastelastenpartners om inzicht te krijgen in elkaars processen, mogelijkheden en beperkingen. Dit verslag daarvan geeft inzicht in de route die een signaal doorloopt, kansen binnen de vroegsignalering en de mogelijkheden om de samenwerking tussen VLP’s en gemeenten te verbeteren. (Divosa • juli 2024)