Nieuw dashboard biedt gemeenten inzicht in rechtsbijstand

Sinds maart 2026 is het Dashboard Rechtsbijstand Gemeenten openbaar toegankelijk. Het dashboard laat zien hoeveel en welke soorten toevoegingen inwoners ontvangen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Met deze informatie kunnen gemeenten patronen in geschillen herkennen, hun beleid beter onderbouwen met data en vergelijkingen maken met andere gemeenten en landelijke trends.

Het dashboard is ontwikkeld door de Raad voor de Rechtsbijstand (RvR) en het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand. Het bevat gegevens over toevoegingen met gemeenten als wederpartij en alle toevoegingen die aan inwoners zijn verstrekt in een bepaalde gemeente. Een toevoeging is een vergoeding voor de kosten van een advocaat of mediator. Hierdoor betalen inwoners met een laag inkomen alleen een eigen bijdrage voor juridische hulp. 

Wat laat het dashboard zien? 

Het Dashboard Rechtsbijstand Gemeenten maakt onder meer inzichtelijk:

• hoeveel toevoegingen de RvR jaarlijks verstrekt binnen het bestuursrecht (de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet);
• in welke rechtsgebieden inwoners procederen met een gesubsidieerde (toegevoegde) advocaat;
• of er sprake is van herhaalde procedures of terugkerende problematiek.

Deze gegevens zijn binnen gemeenten zelf vaak niet direct beschikbaar.

Vertrekpunt voor reflectie 

De cijfers zeggen niets over de inhoud of uitkomst van individuele zaken. Ze worden bovendien beïnvloed door de lokale context, het beleid, voorzieningen en de beschikbaarheid van juridische hulp. De Raad voor de Rechtsbijstand benadrukt daarom dat het dashboard vooral bedoeld is als vertrekpunt voor dialoog, reflectie en gezamenlijk leren.

Divosa onderschrijft dit en ziet het dashboard als een waardevol hulpmiddel om patronen te herkennen en beleid te verbeteren. We moedigen gemeenten aan om hierbij samen te werken met sociaaljuridische partners, bijvoorbeeld door de data te bespreken in een datadialoog met Raad voor Rechtsbijstand of een signaleringsoverleg met lokale partners. Ook Divosa kan gemeenten hierbij ondersteunen vanuit het programma Robuuste rechtsbescherming.