‘Wij bouwen in Schagen makkelijker een vertrouwensband op’

Eén consulent op één inwoner, van het vroegste signaal tot en met de nazorg. Dat is de werkwijze van de gemeente Schagen als blijkt dat iemand betaalachterstanden heeft. Consulent Marga Ufkes: ‘Het is heel dankbaar werk om een traject van begin tot eind te mogen doen, omdat je dan ook het eindresultaat mee krijgt.’

Schagen, met een inwonersaantal van ongeveer 48.000, is opgedeeld in vier wijkteams, met daarin ieder één schuldhulpverlener. Hun aanpak om één inwoner te volgen, heeft volgens Ufkes verschillende voordelen. ‘Zo hoeft iemand niet steeds opnieuw zijn verhaal te vertellen en bouw je makkelijker een vertrouwensband op. Nu de looptijd van een minnelijk schuldsaneringstraject nog maar achttien maanden is, is dat nog belangrijker, zodat in die korte tijd toch aan gedragsverandering kan worden gewerkt. Bovendien is het fijn als je niet steeds afhankelijk bent van andere instanties. Als ik iemand van thuisadministratie moet inschakelen, duurt het vaak weer even voordat er een vrijwilliger beschikbaar is. Nu stap ik op mijn fiets en nemen we meteen het papierwerk door.’

Orde scheppen

Ufkes vertelt over een jongen bij wie ze begin dit jaar thuiskwam en van wie de brievenbus tot aan de nok was gevuld. ‘Het duurde even voordat hij me binnenliet en zich voor me openstelde. Als ik dan had gezegd dat ik iemand van thuisadministratie zou sturen om samen met hem de post door te nemen, was ik hem meteen weer kwijt geweest. Die ervaring heb ik wel vaker gehad. Nu hebben we een goed gesprek gehad - niet al te lang, want de eerste keer zit hun hoofd na tien minuten vol - en hebben we gelijk een afspraak gemaakt om later die week orde te scheppen in zijn administratie.’

‘In eerste instantie heb ik deze jongen de gelegenheid gegeven om aan te tonen dat hij het zelf kon en heb ik ook aangegeven dat hij - als ik hem zou helpen - zelf een belangrijke rol bleef houden in het traject’, vervolgt Ufkes. ‘Zodat hij niet het gevoel zou hebben dat hij alles uit handen gaf.’ Omdat de situatie van deze jongen uiteindelijk best ingewikkeld bleek te zijn, heeft Ufkes er een budgetbeheerder naast gezet. ‘Ik blijf wel constant betrokken en ben ook degene die de regie voert, maar de budgetbeheerder kan wel beter sturen op het betalen van de rekeningen.’

Volgens Ufkes gaat het nu al hartstikke goed met deze jongen. ‘Hij heeft weer een baan en heeft ook het idee dat hij betrokken is bij zijn eigen situatie. En, niet onbelangrijk, hij leert ervan.’ Ze hoopt dat ze hem na achttien maanden kan loslaten, omdat hij dan zelfredzaam is. ‘Juist omdat je naast iemand blijft staan, kun je daar wel op aansturen.’ De gemeente Schagen denkt met deze manier van werken te kunnen voorkomen dat inwoners het traject vroegtijdig verlaten en verder in de problemen komen.

Schagen heeft sinds 2021 3874 meldingen van vroegsignalering verwerkt. Het bereik daarvan is 28,5 procent (803 inwoners). ‘Wij konden die cijfers uit RIS halen, maar zagen dan niet wat er precies met deze mensen was gedaan’, vertelt Ufkes. ‘Dit kwam doordat kortere trajecten aanvankelijk niet geregistreerd werden in het cliëntvolgsysteem Stratech. Hierdoor werd alle inzet én het effect op de inwoners niet zichtbaar. Daarom is toen het traject Informatie & Advies ontwikkeld. Op het moment dat we nu iemand bereiken met een hulpvraag, schakelen we meteen over naar Stratech, doen we een intakegesprek en stellen we op basis daarvan Informatie & Advies samen. Zo hebben we beter zicht op wat we met zijn allen doen en kunnen we zien wat de doorlooptijden zijn.’

Reistijd huisbezoek

Ufkes vindt het heel belangrijk dat alle collega’s dezelfde stappen doorlopen in de vroegsignalering. Bij een betalingsachterstand van minimaal 50 euro krijgen inwoners altijd eerst een brief. Vervolgens wordt er gebeld en daarna geappt. Ook voorafgaand aan een huisbezoek (vanaf 500 euro betalingsachterstand) wordt er eerst gebeld, bij geen gehoor een berichtje gestuurd en daarna gemaild. ‘Schagen is best een uitgestrekt gebied. Als je op huisbezoek gaat, ben je zo 20 tot 30 minuten kwijt aan reistijd. Zonde van je tijd als je dan voor een dichte deur staat of iemand zegt dat ze het onder controle hebben.’

Ufkes blijft er bij haar collega’s op hameren om alle contactpogingen en acties die zij ondernemen goed te registreren. ‘Want hoe completer je al je werkzaamheden in het systeem stopt, hoe beter het beeld is van al je inspanningen’, besluit ze.