Q&A's De Garantieknop - Webinar Simpel Switchen

David Basa: ‘Het proces van de Garantieknop ziet vooral in het snel hervatten van de inkomensondersteuning, om de onzekerheid bij de inwoner over het maandinkomen weg te nemen. De ondersteuning naar werk volgt op een later moment. Er wordt in beginsel niet gekeken naar verwijtbare werkloosheid, omdat het niet de focus is om de inwoner erop aan te spreken,dat die weer een uitkering nodig heeft en wat de oorzaak daarvan is. Het moet bijstandsgerechtigden het  comfort geven om een baan te accepteren, zonder de druk dat het moet slagen. Uiteraard wel, maar mocht dat niet lukken, dan is dat niet erg. In ieder geval zijn de eerste stappen gezet richting de arbeidsmarkt en is daar ervaring mee opgedaan.’

Joost van Diemen: ‘Er wordt binnen 2 weken met de klant gesproken, waarbij de reden van het stoppen van werk wordt meegenomen. We willen echter terughoudend zijn met het opleggen van een sanctie. De klant wordt immers uitgenodigd om het te proberen en als het niet lukt terug te kunnen vallen op de bijstand. De klant moet het dus wel bont gemaakt hebben, wil er een sanctie gegeven worden.’

Joost van Diemen: ‘Ja, er wordt gekeken naar WW-rechten. In Suwinet wordt gekeken of aan de referte-eis wordt voldaan. Dat kan als de klant meerdere periodes gewerkt heeft en de bijstand tussentijds weer was hervat.’

Joost van Diemen: ‘Dan komt de klant in het reguliere aanvraagproces terecht.’

David Basa: ‘De termijn van 6 maanden waarbij iemand gebruik kan maken van de Garantieknop is juist gekozen, omdat er na een dienstverband van zes maanden (26 weken) aanspraak op WW ontstaat. Er zijn allerlei bijzondere situaties denkbaar, waardoor deze 26 weken-regel niet hard is toe te passen. Daarom houden we intern wel een marge aan van 7 maanden na einde uitkering.’

Joost van Diemen: ‘Nee (nog niet). In de Drechtsteden wordt echter gekeken of er mogelijkheden zijn ook andere doelgroepen toe te voegen. 

David Basa: ‘Nee. De Garantieknop is alleen voor mensen die zijn uitgestroomd naar werk. Voor andere doelgroepen, zoals ex-gedetineerden, dak- en thuislozen, jongeren,etc. gelden al andere processen. Het is niet de bedoeling geweest om deze processen te doorkruisen.’

David Basa: ‘Nee. De Garantieknop is alleen voor mensen die zijn uitgestroomd naar werk. Voor andere doelgroepen, zoals ex-gedetineerden, dak- en thuislozen, jongeren,etc. gelden al andere processen. Het is niet de bedoeling geweest om deze processen te doorkruisen.’

Joost van Diemen: ‘In de Drechtsteden wel. Iedereen die korter dan 6 maanden gewerkt heeft, komt in aanmerking.

De overwegingen om dit te doen zijn in de Drechtsteden dat een jongere de zoekperiode 3 al eens eerder heeft doorlopen en het een beetje zuur zou zijn om die nog eens in te laten gaan als de jongeren zijn best gedaan heeft werk te vinden en dat gelukt is (en het vervolgens toch mis gaat).’

Suzanne Visser: ‘Er wordt wel gevraagd naar een gewenste ingangsdatum.’

Suzanne Visser: ‘Klanten worden over de Garantieknop geïnformeerd bij het ontvangen van een uitkering, bij het willen maken van de stap naar werk én bij kiezen voor werk.’

Joost van Diemen: ‘In de beëindigingsbeschikking wordt aangegeven dat er een Garantieknop is en in gesprekken met de klant wordt dit aangegeven - met name als de klant de stap niet durft te zetten omdat hij bang is voor verstoring van de bestaanszekerheid.’

David Basa: ‘Het principe is dat we uitgaan van vertrouwen en vanuit dat principe de inwoner ook tegemoet treden, i.p.v. de inwoner vanaf het begin te beschouwen als een potentiële fraudeur. Dit alles wil niet zeggen dat sanctionering ook volledig van tafel is. Als naderhand blijkt dat er sprake is van overduidelijk verwijtbaar handelen, dan is een passende sanctie aan de orde.’

Joost van Diemen: ‘Bovendien wordt achter de schermen een check gedaan in BRP en Suwinet. Dit om te controleren of de (gezins)situatie inderdaad ongewijzigd is.’

Suzanne Visser: ‘Jazeker. Deze analyse is ook onderdeel van de eerder genoemde toolkit Garantieknop.’

David Basa: ‘Dat is afhankelijk van hoe je als gemeente de bevoegdheid uit artikel 53a,eerste lid Participatiewet hebt ingevuld. Daarin staat namelijk dat het college bepaalt welke gegevens ten behoeve van de verlening van bijstand dan wel de voortzetting daarvan en de arbeidsinschakeling door de belanghebbende in ieder geval worden verstrekt en welke bewijsstukken worden overgelegd, alsmede de wijze en het tijdstip waarop de verstrekking van gegevens plaatsvindt. 

Vanuit de wet volgt namelijk slechts enkel de verplichting om de identiteit vast te stellen aan de hand van een ID-bewijs (artikel 17, derde lid Participatiewet). Overigens is één van de voorgestelde wijzigingen uit het wetsvoorstel Participatiewet in balans, zodat de identiteit ook mogelijk is bij aanvraag via DigiD.’

David Basa: ‘De betreffende maatregel (het nieuw voorgestelde artikel 43a), maakt het mogelijk om gebruik te maken van dezelfde gegevens tijdens de laatste bijstandsverlening, als dat niet langer dan 12 maanden geleden is. 

De Garantieknop is in lijn met deze maatregel, omdat ook gebruik wordt gemaakt van dezelfde gegevens tijdens de laatste bijstandverlening. Dat de termijn voor de Garantieknop 6 maanden is, is vanwege het WW-recht. 

Het nieuw voorgestelde artikel 43a Participatiewet staat het huidige proces van de Garantieknop niet in de weg; het zal zelfs een wettelijke grondslag opleveren voor dit proces. Het nieuwe artikel zal eerder gevolgen kunnen hebben voor het reguliere aanvraagproces, omdat het mogelijk is om gebruik te maken van reeds bekende gegevens (mits laatste bijstandsverlening niet langer dan 12 maanden terug is).’

David Basa: ‘Omdat de techniek nog niet voldoende meewerkt, zijn er nog handmatige handelingen nodig, om te garanderen dat binnen 5 werkdagen de uitkering wordt voortgezet. Dit heeft helaas nog niet geleid tot ruimte bij andere werkzaamheden.’

Joost van Diemen: ‘In Drechtsteden merken we dit wel. De Poort heeft in de afgelopen 5,5 maand 21 aanvragen minder te verwerken gekregen.’

Suzanne Visser: ‘Dit staat beschreven in de Toolkit rondom de Garantieknop. Deze is op te vragen via info@optimalistic.nl’