Kijkersvragen webinar: Q&A's Automatisch verrekenen

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Ja, dat doet de gemeente, wanneer de inwoner de eerste keer inkomsten opgeeft. Dan controleren we hoe die zijn opgebouwd en wat belast en onbelast is. Dat zetten we dan in het systeem. De inwoner hoeft daarna alleen het bankafschrift te bekijken en aan te geven of de inkomsten in de maand daarna hoger/lager/gelijk zijn. Bij het verrekenen vanuit de polis werk je vanuit het fiscaal loon.

P-wet in Balans (SZW): In het wetsvoorstel Participatiewet in Balans wordt voorgeschreven dat onbelaste vergoedingen die niet tot het fiscaal loon behoren niet als middel in aanmerking worden genomen en in geen enkel geval worden verrekend. 

De rekenwijze wordt geüniformeerd: het netto te verrekenen inkomen wordt berekend met het belastbaar loon als uitgangspunt van de berekening. Op dit belastbare loon worden diverse inhoudingen in mindering gebracht, waarna het netto te verrekenen loon met de bijstandsuitkering overblijft.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: De eerste keer niet. Dan kijken we echt goed hoe het is opgebouwd en zorgen we dat het juist in het systeem komt te staan. De maand erna geeft de inwoner aan of het hoger/lager/gelijk is gebleven. Daar passen we dan een soort rekenformule op toe. Feitelijk hebben we dus eigenlijk onze manier van schatten in een rekenformule gezet. Omdat ISD BOL achteraf betaalt, komt schatten daar nauwelijks voor.

Amsterdam: Bij ons wordt er gekort aan de hand van een schatting. 

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Dan volgt er altijd een gesprek voor uitleg. Meestal is er wel een contract en kunnen we de eerste keer eventueel alsnog schatten. Na het inleveren van de loonspecificatie kan het de maanden daarna dan volgens de nieuwe route. Het is altijd mogelijk om inwoners buiten de route te houden. Dit is ook ingericht in het proces. Door het persoonlijk contact komen we hier altijd uit. Bij ISD BOL moet de klant bij de eerste keer dat inkomsten worden gemeld een loonstrook inleveren. De volgende maand wordt de klant uitgenodigd en krijgt de klant uitleg over het invullen van het digitale formulier. Als de klant aangeeft dat hij bijvoorbeeld per 1 april gaat werken dan heeft hij altijd een loonstrook voor 13 mei want dan betalen wij de maand april. Dit is voor ISD BOL iets gemakkelijker dan bij SWF. Wij hebben meer tijd en dan is de loonstrook er in principe altijd.

Amsterdam: In het OIB vindt er naast de berekening van het normale loon ook een berekening van het bijzonder loon plaats. Dezelfde berekening wordt gebruikt  in de P-wet in Balans: 'Het bedrag waarover, door inhoudingsplichtige in het aangiftetijdvak voor de inkomstenverhouding, de loonbelasting/premie is berekend conform bijzonder tarief.'

ISD BOL: ISD BOL gebruikt dit formulier (nog) niet voor IOAW-uitkeringen

Amsterdam: Amsterdam maakt geen gebruik meer van het samenloopsignaal omdat deze gegevens ook uit het OIB te halen zijn. 

OIB (SIB): In het IOB bestand worden ook alle inkomsten aangeleverd van mensen met een IOAW/Z-uitkering. In dat bestand staan het bruto bedrag en alle inhoudingen.

P-wet in Balans (SZW): De (automatische) verrekening is niet van toepassing op de IOAW/IOAZ, zie paragraaf 6.3.2. van de MvT.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Wij verrekenen vooraf (in de lopende maand bij SWF en vlak na de lopende maand bij ISD BOL) en de controle of we dit dan goed hebben gedaan vindt achteraf plaats via het OIB signaal.

Amsterdam: Amsterdam doet de verrekening achteraf. Ten aanzien van de invordering is een kruimelbedrag van €200 in het beleid opgenomen  (bij te veel verstrekte bijstand zonder schending van inlichtingenplicht). Onder de €200 worden vorderingen afgeschreven. Daarnaast krijgen parttime werkenden in de bijstand een bijverdienpremie en wanneer ze uitstromen, een uitstroompremie (onbelastbare stimuleringspremies) deze bedragen kunnen, wanneer de inwoner dat wil, verrekend worden met een openstaande vordering. Zie ook: U gaat werken - Gemeente Amsterdam

P-wet in Balans (SZW): Ter aanvulling: het hangt onder meer af van de betaaldatum van het andere inkomen, van het proces en van de betaaldatum van de bijstandsuitkering of de verrekening in de lopende maand uitgevoerd kan worden of achteraf plaats zal vinden. Het is aan de gemeenten om het proces zo in te richten dat zo optimaal mogelijk gebruik gemaakt kan worden van de mogelijkheid tot het verrekenen op basis van de gegevens uit de polisadministratie en, indien gewenst, het OIB. 

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Het gaat via een formulier op de website van de gemeente/ISD.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: De inwoner wordt bij de start van het werk uitgenodigd voor een uitleg. Hier worden deze situaties besproken. In dit geval kun je in overleg met de inwoner de eerste keer maatwerk leveren. Schatten of inderdaad wachten tot de loonstrook er is. Hier kan de inwoner zelf een keuze maken. Bij ISD BOL is een schatting niet nodig omdat zij achteraf betaalt en de betaling dus steeds correct is.

P-wet in Balans (SZW): Ter aanvulling: bij het achteraf verrekenen wordt in de eerste maand de uitkering volledig betaald en kan iemand dus uitstromen met een vordering. In dat geval kan een premie voor arbeidsinschakeling worden ingezet  of,  als aan de voorwaarden wordt voldaan, het bufferbudget. 

Amsterdam: Een IKB is in het OIB te herkennen. In de P-wet in Balans is geregeld dat wanneer de bijstandsgerechtigde alleen IKB ontvangt en er geen vakantiebijslag zichtbaar is, de vakantiebijslag onderdeel uitmaakt van het IKB. In de polisadministratie of op een loonstrook is zichtbaar in welke maand welk bedrag aan IKB daadwerkelijk te gelde is gemaakt. In de polisadministratie staat dit vermeld als “bruto opname arbeidsvoorwaardenbedrag (avwb)”. In het OIB zijn geen onbelaste vergoedingen opgenomen.

P-wet in Balans (SZW): Ter aanvulling: In de P-wet in Balans worden onbelaste vergoedingen niet in aanmerking genomen als middel voor de bijstand en daarom niet verrekend. In de polisadministratie en OIB is IKB te zien als arbeidsvoorwaardenbedrag. Als de vakantiebijslag daar onderdeel van uitmaakt, wordt het onderdeel vakantiebijslag verrekend volgens de nieuwe regels voor het verrekenen van vakantiebijslag en het restant van het IKB op het moment dat iemand er over kan beschikken.

OIB (SIB): Ja. Indien er sprake is van een leaseauto dan wordt deze inkomstenregel getagd met de tag “TagPrivegebruikAuto”. De gemeente kan deze dan handmatig beoordelen.

Amsterdam: Ja. Echter in de P-wet in Balans blijft de Gemeente de aanspraak op vakantiebijslag berekenen over het te verrekenen netto inkomen aan de hand van de vakantiebijslagtabellen van de Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ.

OIB (SIB): Ter aanvulling: de VT wordt bruto en netto getoond. Bij OIB berekent het Inlichtingenbureau de inkomsten bij een IOAW en IOAZ ook netto, net als bij een algemene bijstandsuitkering. Dit om de uniformiteit van de berekening en het bestand te behouden. Wel wordt meegeleverd dat het een IOAW of IOAZ uitkering betreft. De gemeente kan dan zelf kiezen of ze de gegevens gebruiken. 

OIB (SIB): Maatregelen worden niet vastgelegd in de polisadministratie. Indien iemand een maatregel opgelegd heeft gekregen dan zie je in de loonaangifte het bedrag zonder het ingehouden bedrag van de maatregel. Bijvoorbeeld iemand ontvangt 800 euro WW en heeft een maatregel opgelegd gekregen van 100 euro. De persoon ontvangt dan 700 euro maar in het OIB bestand wordt uitgegaan van de 800 euro.

P-wet in Balans (SZW): In dit soort gevallen is de bijstandsgerechtigde gehouden om hiervan melding te maken bij de gemeente; dit valt onder de inlichtingenplicht. Het is dan aan de gemeente om, indien nodig met behulp van de loonstrook, het te verrekenen inkomen vast te stellen.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Wij gebruiken de eerste keer een loonspecificatie. Daarmee vullen we de systemen. De maand daarna kan de inwoner aangeven of het hoger/lager of hetzelfde is gebleven. Dit gaat eigenlijk vrijwel altijd goed. Het kan in theorie voorkomen dat een inwoner het niet goed heeft ingevuld en dat uit het OIB blijkt dat hij te veel uitkering heeft gekregen. Dan gaan we weer in gesprek of verrekenen we dit de maanden daarop. Dit is wel een van de redenen waarom we het OIB graag zo snel mogelijk ontvangen.

Amsterdam: Dan wordt er gekort aan de hand van een schatting in overleg met de inwoner.

P-wet in Balans (SZW): Ter aanvulling: In de nieuwe situatie zal het IB de OIB-frequentie verhogen en OIB kunnen leveren op het moment dat gemeenten aangeven het nodig te hebben. De tijdigheid van OIB is echter afhankelijk van de loonaangifteketen. 40% van de werkgevers doet loonaangifte binnen het huidige loontijdvak en 95% binnen 6–7 weken na start van het tijdvak. De datum waarop de gemeente de uitkering betaalt en de wijze waarop de gemeente verrekent is hierbij ook van invloed.

OIB (SIB): Het is de bedoeling dat het inlichtingenbureau de frequentie van de leveringen van het OIB bestand nog dit jaar verhoogt van 1 keer per maand naar 1 of 2 keer per week. Verder is het Inlichtingenbureau bezig met het ontwikkelen van een webservice voor OIB. Hiermee zou de gemeente, als de werkgever aangifte heeft gedaan, het inkomenssignaal direct via OIB kunnen ontvangen.

OIB (SIB): Onbelaste vergoedingen staan niet in de polisadministratie en worden dus ook niet geleverd in het OIB bestand. Zie voor de berekening de handleiding rechtmatigheid van het Inlichtingenbureau.

OIB (SIB): Kijk hiervoor op deze link. Alle gemeenten hebben toegang tot het portaal van het Inlichtingenbureau (IBIS). Meestal heeft iemand van applicatiebeheer toegang. Er zijn voor de gemeente geen kosten aan verbonden. De levering van de OIB bestanden kan geactiveerd worden door bij instellingen de schuifjes op ‘ja’ te zetten. Zie ook de handleiding bladzijde 14.

OIB (SIB): Wanneer je gebruik maakt van het OIB-bestand, dan hoef je de samenloopsignalen voor inkomsten UWV niet meer af te nemen. Deze signalen worden in de toekomst ook uitgezet.

OIB (SIB): Het OIB kan worden gedownload van het portaal van het Inlichtingenbureau. Het bestand is een CSV bestand dat door Socrates en de oplossing van Wolters Kluwer ingelezen kan worden. De webservice /API hiervoor moet nog worden gebouwd.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: In SWF worden deze automatisch ingelezen via een script. Hier moet de gemeente nu zelf nog wel iets voor bouwen, omdat Centric daar nog niets mee heeft gedaan. Waarschijnlijk gaan ze dit in de toekomst wel oppakken. Bij ISD BOL heeft men  met een externe partij iets gebouwd waarmee de te korten inkomsten altijd correct uit het aangeleverde CSV-bestand gehaald worden.

OIB (SIB): Uit de pilot kwam naar voren dat het Inlichtingenbureau bij meer dan 95% van de geleverde inkomsten een correcte netto berekening mee kon leveren. De loonaangiftes die niet berekend kunnen worden krijgen de tag “handmatig berekenen” (dit komt voor bij bijvoorbeeld negatieve bedragen en alleen bijzonder loon). 

ISD BOL, Súdwest-Fryslân en Amsterdam: Wij schatten in dat het voor 70-90% van de werkenden een goede oplossing is.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Het bouwen zelf heeft niet heel veel tijd gekost. Het gezamenlijk bepalen wat de inhoud en werking van het formulier moet zijn wel. Het verwerken van de informatie uit het formulier in een datawarehouse heeft ook meer tijd gekost. Dit geldt ook voor de module die de OIB-signalen kan verwerken. De investering in geld is - denk ik - beperkt en te overzien. De investering in mensen is veel groter.

P-wet in Balans (SZW): Ter aanvulling: het IB gemeenten gaat gemeenten tijdens en na de implementatie van de Participatiewet in Balans ondersteunen bij het gebruik van de dienst OIB.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Centric, Suite4Inkomen.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: De huidige methode is specifiek ingericht voor de Sui.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: Bij SWF is dat een combinatie van medewerkers uitkeringenbeheer en (af en toe) medewerkers inkomen. Bij ISD BOL zijn het medewerkers uitkeringsadministratie.

Amsterdam: In Amsterdam hebben we inkomensconsulenten in de backoffice en sinds een aantal jaar een nieuwe functie, de klantbegeleider inkomen die het brede inkomensgesprek met de burger moet voeren. Deze functie zit in de (door) ontwikkeling. Beide medewerkers kunnen iets met het proces te maken krijgen. Daarnaast hebben we een kleine groep specialisten die monitort op kwaliteit en ingewikkelde gevallen die ‘uitvallen’ uit het proces ‘Automatisch Verrekenen’ behandelen.

ISD BOL en Súdwest-Fryslân: SWF en ISD BOL zijn geen grote gemeenten. Het is dus goed te doen, met de kanttekening bij vraag 1 (inzet personeel). Overigens kan alleen al het  beginnen met OIB-signalen iedere gemeente winst opleveren. Kleinere gemeenten hebben meestal kortere lijntjes met hun klanten, waardoor er naar verwachting in de praktijk minder verrassingen zijn. Dan is het OIB-signaal dus een mooi controlemiddel.