--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen\/samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen#article","headline":"Samen bouwen aan een toekomst zonder geldzorgen","description":"Hoe voorkomen we als gemeenten dat geldzorgen bij inwoners uitgroeien tot grotere problemen? Wat is onze rol hierin en op welke plekken kunnen we inwoners het beste bereiken? Dit en meer bespraken we op de bijeenkomst van Preventie van geldzorgen op 7 oktober 2026. ","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen\/samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen\/samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen","image":"https:\/\/www.divosa.nl\/sites\/default\/files\/2026-11\/bijeenkomst-kantoor-divosa.jpeg","datePublished":"2026-11-11T13:00:00+01:00","dateModified":"2026-11-11T13:05:05+01:00","inLanguage":"nl","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen\/samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Preventie van geldzorgen","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Inspiratie en verdieping","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Preventie van geldzorgen: verslagen","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/preventie-van-geldzorgen\/inspiratie-en-verdieping\/preventie-van-geldzorgen-verslagen\/samen-bouwen-aan-een-toekomst-zonder-geldzorgen.md"}]}]} --- # Samen bouwen aan een toekomst zonder geldzorgen Laatste update: 11 november 2026 Aangemaakt op: 11 november 2026 Bijgewerkt op: 11 november 2026 ![bijeenkomst kantoor divosa](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/page_header_desktop/public/2026-11/bijeenkomst-kantoor-divosa.jpeg?itok=lufX1UUR) Hoe voorkomen we als gemeenten dat geldzorgen bij inwoners uitgroeien tot grotere problemen? Wat is onze rol hierin en op welke plekken kunnen we inwoners het beste bereiken? Dit en meer bespraken we op de bijeenkomst van Preventie van geldzorgen op 7 oktober 2026. Een derde van de Nederlandse bevolking heeft geldzorgen. Eén op de acht kinderen groeit op in een huishouden met geldzorgen. Meer dan de helft van de jongeren heeft te weinig geld om rond te komen en 725 duizend huishoudens hebben problematische schulden. Beginnende geldzorgen kunnen uitgroeien tot forse betalingsachterstanden die weer gepaard kunnen gaan met chronische stress, uitval van school en werk door ziekte, opvoed- en relatieproblemen en zelfs criminaliteit. De maatschappelijke kosten? Een slordige 8,5 miljard euro. Somber stemmende cijfers. Waarbij we nog moeten optellen dat gemeenten driekwart van de mensen met geldzorgen en -problemen niet bereiken – terwijl ze aan meerdere domeinen raken (zorg en welzijn, veiligheid, werk en inkomen, wonen). De boodschap is duidelijk: de noodzaak tot preventie en effectieve interventies is acuut. > ‘Hoe voorkomen we dat geldzorgen uitgroeien tot grote problemen?’ ## Praten over geld  Het programma Preventie van Geldzorgen is een samenwerking van Divosa, Humanitas, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Pharos, Sociaal Werk Nederland en Sterk uit Armoede. Programmamanager Diederik de Klerk vertelt over de oprichting van (om te beginnen) honderd netwerken in het land. Die hebben als doel om praten over geld te normaliseren. En om vindplaatsen waar geld niet het eerste gespreksonderwerp is – zoals [huisartsen](https://www.divosa.nl/projecten/preventie-van-geldzorgen/signaleren-van-geldzorgen-de-huisartsenpraktijk), [apothekers](https://www.divosa.nl/projecten/preventie-van-geldzorgen/geldzorgen-bij-de-apotheekbalie), [jongerenwerkers](https://www.divosa.nl/nieuws/michel-weening-sociaal-werker-van-het-jaar-zet-zich-voor-preventie-van-geldzorgen), scholen, kraamzorg en consultatiebureaus – goed toe te rusten om geldzorgen (beter) te signaleren en bespreekbaar te maken. Samen met beroepskrachten, sleutelpersonen, ervaringsdeskundigen en vrijwilligers wordt dus in het hele land gewerkt aan antwoorden op de belangrijke vraag: hoe voorkomen we dat geldzorgen uitgroeien tot grote problemen? ## Samenwerken, samen leren Uit onderzoek naar de werking van en samenwerking in de netwerken komt duidelijk naar voren: 1) dat ervaringsdeskundigheid en sleutelpersonen onmisbaar zijn, 2) dat het trainen van zorg- en welzijnsprofessionals leidt tot meer herkenning van geldzorgen en tot meer doorverwijzing en 3) dat effectieve preventie vraagt om kennisopbouw en bruggen slaan tussen formele en informele zorg. Gemeenten en maatschappelijke partners hebben samen de regie en kunnen lokaal, regionaal en landelijk veel van elkaar leren, zoals ook de drie workshops van deze middag laten zien. ## Workshop: De kracht van samen ### Gemeente Sittard-Geleen ‘Wat jij doet hoort eigenlijk niet bij jouw functie’, krijgt ze regelmatig te horen. 'Maar ik doe het op mijn eigen manier', zegt Anouk Harle, beleidsmedewerker Armoede en schulden. En dat is: investeren, nee, stévig investeren in de relatie met partners. In de regio Sittard-Geleen heeft een op de elf gezinnen problematische schulden en groeit een op de zeven kinderen op in een gezin met een laag inkomen. Anouk heeft die ervaring zelf ook. 'Maar armoede of kansenongelijkheid zeiden me als kind niets. Behalve dat wij niet twee keer per jaar op vakantie gingen en ik andere kleren droeg dan klasgenoten.' Anouk was jarenlang coach van gezinnen met multiproblematiek, maar maakte de overstap naar beleid. 'Ik wilde me hard maken voor meer inwoners tegelijk.' #### Waar heb je invloed? Het Rijk voert inkomenspolitiek, bepaalt hoe hoog de btw is op voedsel en energie en gaat over het toeslagensysteem. Daar gaan gemeenten niet over. Wat wij wel kunnen doen, laat Anouk met een ‘cirkel van invloed’ zien: zorgen voor toegankelijke ondersteuning, preventie en vroegsignalering, lokale samenwerking, kansen voor kinderen en jongeren, laagdrempelige voorzieningen in de wijk en participatie. 'En daar hebben we alle partners bij nodig.' > ‘We delen alles wat er speelt en denken samen na hoe we inwoners het beste kunnen betrekken’ #### Laat je gezicht zien Stevig investeren in de relatie, daar draait het om. Anouk zit structureel aan tafel met maatschappelijke organisaties als VluchtelingenWerk, Humanitas, het Leger des Heils, de bibliotheek, vrijwilligers en vele andere partners. 'We spreken elkaar in Teams en eens in de drie maanden live. Dan delen we alles wat er speelt en staat te gebeuren – noodfonds energie, gratis vervoerspas, gratis bibliotheekabonnement – en denken samen na hoe we inwoners het beste kunnen betrekken.' Iedereen heeft haar nummer en kent haar gezicht, vertelt Anouk. Ze heeft geen vaste werkplek, maar werkt elke week op locatie bij partners. Zo is ze makkelijk te benaderen en krijgt ze mee wat er leeft. Zelf stuurt ze ongeveer tweehonderd partners elke twee maanden een nieuwsbrief. 'Huisartsen, zorgaanbieders, scholen, woningcorporaties, energiecoaches, hulpverleners, vrijwilligersorganisaties, ervaringsdeskundigen, noem maar op. Ik informeer over nieuwe regelingen en deel korte berichten over initiatieven van bijvoorbeeld de Voedselbank of voor gratis kinderkleding. Helemaal niet fancy hoor; wat korte info met een verwijzing naar de website.' #### Gewoon dóen Behalve investeren in de relatie zijn gewoon dóen en volhouden belangrijk. Een voorbeeld: 'We organiseerden een bijeenkomst voor bewoners. Daar kwamen maar vijf mensen op af. Dan kun je denken: dat doen we niet meer. Maar wie weet vertellen die vijf mensen het aan vijf anderen en komen er een volgende keer tien inwoners. Durf het uit te proberen.' ## 3x vraag en antwoord - Hoe maak je deze eigen manier van doen integraal? 'Door zoveel mogelijk af te stemmen met partners en collega’s en door hen te verbinden.' - Kun je met cijfers aantonen dat dit werkt? 'Nee.' - Is het bereik van regelingen omhoog gegaan? 'Ja, dat wel. Maar ligt dat aan wat wij lokaal doen of aan andere partijen en campagnes? Moeilijk te zeggen. Wel merken we dat bepaalde partners meer doorverwijzen.' ## Workshop: Samenwerken met ervaringsdeskundigen en sleutelpersonen ### Pharos, gemeente Utrecht, gemeente Haarlem Praten over geldzorgen vraagt om vertrouwen. Het helpt als inwoners in gesprek kunnen met iemand die de ervaring deelt. Hoewel veel gemeenten nog niet precies weten hoe ze het kunnen aanpakken, lijkt niemand te twijfelen over de meerwaarde van ervaringsdeskundigen. 'Wie heeft al ervaring met het werken met ervaringsdeskundigen?', vraagt Pharos-adviseur Noortje van Langen aan de zaal. Vier handen gaan omhoog. In de ene gemeente leest een ervaringsdeskundige bijvoorbeeld de brieven aan inwoners mee. In een andere gemeente bezocht een ervaringsdeskundige jongeren op het mbo om hen te vertellen over zijn ervaringen met het runnen van een eigen bedrijf. #### Herkenning en bewustwording Noortje licht toe dat ervaringsdeskundigen grofweg vijf rollen hebben. Die van bruggenbouwer, kritische vriend, bondgenoot, kwartiermaker en ambassadeur. En ze vertelt dat onderzoek aantoont dat ervaringsdeskundige inzet helpt om inwoners beter te bereiken. Wederzijdse herkenning zorgt voor minder schaamte, de drempel naar (verdere) hulp wordt lager en bewustwording en educatie leiden tot een betere omgang met geldzorgen. Ook onder netwerkpartners helpen ervaringsdeskundigen het bewustzijn vergroten, onder meer van discriminatie, stigma en de bejegening van mensen met geldzorgen. Het besef van de soms negatieve impact van het eigen handelen kan leiden tot aanpassingen in de dienstverlening en communicatie. Tot slot werkt ervaringsdeskundige inzet positief door in menswaardiger beleid en in diensten en ondersteuning die beter aansluiten bij inwoners. #### Actief op zoek  Veel gemeenten hebben nog geen visie op ervaringsdeskundige inzet, andere doen het al goed, weer andere zijn actief zoekend. 'Wij willen graag samenwerken en spraken ook al met een ervaringsdeskundige die bij een andere gemeente is wegbezuinigd, maar het is nog niet gelukt iemand aan te trekken. We blijven ons er hard voor maken.' > ‘In het begin vooral over dingen die ik zelf ook ervaren heb, maar tegenwoordig zoek ik verder: waar zijn nog meer knelpunten?’ #### Met een brede blik Emine Alp is als ervaringsdeskundige in dienst bij de gemeente Utrecht, met name voor Kansrijke Start. In die hoedanigheid heeft ze geen contact met inwoners maar staat naast de professionals om hen bewuster te maken. 'Ik geef tips en advies aan bijvoorbeeld kraamzorgmedewerkers en jeugdteams, zodat zij hun gesprekken op een andere manier kunnen insteken. Ik kijk heel breed, heb een andere blik dan zij. De reacties zijn heel positief.' Liesette van der Meer is ervaringsdeskundige bij de gemeente Haarlem en heeft veel contact met inwoners. 'In het begin vooral over dingen die ik zelf ook ervaren heb. Maar tegenwoordig zoek ik verder: waar zijn nog meer knelpunten? Ik klets met iedereen, stel iedereen kritische vragen. En daar krijg ik ook de ruimte voor. Ik beweeg me door alle domeinen heen, mijn beeld is heel breed. Armoede gaat ook niet alleen over geld. Het raakt aan alles.' Haar filosofie: soms moet je voor iemand staan, soms moet je naast iemand staan en soms moet je achter iemand staan. #### Zo werkt het Suzanne Straver van de gemeente Utrecht werkt met Emine in team Kansrijke Start. 'We wilden heel graag versterking van een ervaringsdeskundige, maar wisten niet waar te beginnen. Hoe kom je aan een ervaringsdeskundige? Wat kunnen we iemand bieden en wat kunnen we verwachten?' Via [Sterk uit Armoede](https://www.sterkuitarmoede.nl/) leerden Suzanne en haar collega’s dat ze een ervaringsdeskundige op detacheringsbasis konden aannemen. De functie hebben ze nadrukkelijk met samen ingevuld. Suzanne: 'Nu laten we overal zien hoe goed het werkt en overtuigen we collega’s van de waarde van ervaringsdeskundigheid.' Liesette geeft een praktijkvoorbeeld: 'De gemeente had geld beschikbaar voor minima. We stuurden daarover twee brieven naar inwoners, maar kregen geen reactie. Toen hebben we besloten om een aanbelactie te doen. We gaan nu zelf bij mensen langs.' #### Echt gelijkwaardig Een van de workshopdeelnemers realiseert zich dat ze haar eigen ervaringsdeskundigheid in haar organisatie zou kunnen gaan inzetten. Dat heeft ze tot nog toe niet gedaan. 'De setting moet wel veilig zijn', waarschuwt een ervaringsdeskundige professional. 'Ik heb twintig jaar bij een gemeente gewerkt waar ik niet voor mijn ervaring met schulden durfde uit te komen door wat er allemaal werd gezegd.' Daaruit volgt de slotboodschap: bespreek voordat je met ervaringsdeskundigen gaat werken, wat je onder ervaringskennis en -deskundigheid verstaat. Ga na: wat bied je iemand? En is gelijkwaardig in de praktijk ook echt gelijkwaardig? 'Het is geen schande om te zeggen dat je dat ingewikkeld vindt. Denk goed na waarvoor je ervaringsdeskundigheid wil inzetten en hoe je dat wil gaan doen.' Pharos en Sterk uit Armoede bieden de 16-daagse [training ‘Ervaringswerker geldzorgen en gezondheid’](https://www.pharos.nl/training-ervaringswerker-geldzorgen-en-gezondheid/) aan. De training is gratis en deelnemers worden na afloop nog een jaar gecoacht. Er is ook een [training voor sleutelpersonen](https://www.pharos.nl/training-met-sleutelpersonen-geldzorgen-en-gezondheid/). ## Workshop: Informele schulden als sleutel tot preventie ### Verwey-Jonker Instituut, gemeente Amsterdam Het Verwey-Jonker Instituut doet onderzoek naar armoede en schulden, waaronder informele schulden. 'Een nog erg verborgen wereld', aldus onderzoeker Marjolein Odekerken. Hoe kun je mensen met informele schulden bereiken? En welke hulp of ondersteuning werkt? Het Verwey-Jonker Instituut werkt met een aantal gemeenten samen in een [actieonderzoek naar de aard en omvang van informele schulden](https://www.verwey-jonker.nl/artikel/nieuw-project-een-integrale-aanpak-van-informele-schulden/). De gemeente Amsterdam is er daar een van. #### Het gaat niet alleen over geld 'Het handelingsperspectief van professionals is nu niet toereikend, waardoor we inwoners met informele schulden niet goed kunnen helpen', zegt medewerker Beleid & kwaliteit Jiska Koppe van de gemeente Amsterdam. Wat de aanpak van informele schulden bovendien complex maakt, is dat ze niet alleen over geld gaan, maar ook sociale relaties beïnvloeden, gezondheidsklachten kunnen veroorzaken en mensen er soms door in aanraking komen met criminaliteit. 'En in dat laatste geval zijn de informele schulden niet zonder rente', klinkt het vanuit de zaal. > 'Ik hing mijn informele schulden niet zomaar aan de grote klok’ #### Luisteren – zonder oordeel 'Ik vond mijn informele schulden nog erger dan mijn formele schulden', vertelt een professional met ervaringskennis. 'Die hing ik niet zomaar aan de grote klok.' Wat haar had geholpen? 'Warm contact, vertrouwen opbouwen, geen oordeel van de professional. Maar trajecten hebben vaak korte tijdspaden. Voor het bespreekbaar maken en aanpakken van informele schulden is meer tijd nodig.' #### Bouwen met en óp partners Hoe creëer je een moment om het gesprek over informele schulden aan te gaan? 'In onze gemeente hebben we samen met partners een paar werkgroepen opgericht die onze minimaregelingen onder de aandacht brengen; bij kerken, voedselbanken en op andere plekken waar inwoners al vertrouwen voelen. Het streven is dat wij na verloop van tijd een stapje terugdoen en de partners het overnemen.' 'Inwoners hebben niet altijd vertrouwen in de gemeente', reageert iemand. 'Op deze manier kun je toch meer doen aan vroegsignalering.' #### Meer mensen bereiken Een professional vertelt dat haar gemeente nauw samenwerkt met een regionale sociaalwerkorganisatie, die weer samenwerkt met een kledingwinkel voor mensen met lage inkomens. 'Doordat de vertrouwenspersoon van die winkel klanten op de minimaregelingen wijst, merkten wij een toename van inwoners die informeerden of ze er recht op hebben.' In een andere gemeente is een ‘Laat geen geld liggen’-camper door de wijken gegaan. 'Om meer bekendheid te creëren voor de regelingen en om doelgroepen aan te spreken die we op andere manieren niet weten te bereiken. Het zou ook een manier kunnen zijn om met mensen met informele schulden in contact te komen.' ## Aandachtspunten en tips - Bouwen aan vertrouwen kost tijd. Loop dus niet te hard van stapel bij iemand met geldzorgen of (informele) schulden. - Zet stress-sensitieve gesprekstechnieken in en luister zonder oordeel. - Onderzoek de inzet van maatwerkbudget voor het oplossen van relatief kleine informele schulden. - Kunnen organisaties als [SUN Nederland](https://www.sunnederland.nl/), het [Fonds Bijzondere Noden Rotterdam](https://www.fbnr.nl/) (in andere gemeenten zijn vergelijkbare fondsen actief) en het [Nationaal Zakat Fonds](https://nationaalzakatfonds.nl/) van betekenis zijn? ## Meer weten? Wil je meer weten over het actieonderzoek van het Verwey-Jonker Instituut? En/of wil je meedenken over effectieve interventies? Neem contact op met projectleider Marjolein Odekerken: . Wil je op de hoogte blijven over Preventie van Geldzorgen? [Abonneer je op de nieuwsbrief](https://www.divosa.nl/projecten/preventie-van-geldzorgen/aanmelden-nieuwsbrief-preventie-van-geldzorgen). Meer informatie over het programma lees je op de [website van Divosa](https://www.divosa.nl/projecten/preventie-van-geldzorgen/aanmelden-nieuwsbrief-preventie-van-geldzorgen). ## Wijzigingen op deze pagina - 11 november 2026 - Artikel aangemaakt - 11 november 2026 - Artikel aangemaakt