--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3\/van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk#article","headline":"Van klacht naar kracht: teamleiders op weg naar een positieve praktijk","description":"Hoe stuur je op vertrouwen in een wereld van systemen, protocollen en wantrouwen? Tijdens de tweede bijeenkomst van Spoor 3 gingen dertig teamleiders Werk \u0026 Inkomen op zoek naar antwoorden.","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3\/van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3\/van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk","datePublished":"2025-04-17T14:00:00+02:00","dateModified":"2026-07-30T15:23:42+02:00","inLanguage":"nl","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3\/van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Participatiewet in Balans","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Participatiewet in Balans - spoor 3","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-3\/van-klacht-naar-kracht-teamleiders-op-weg-naar-een-positieve-praktijk.md"}]}]} --- # Van klacht naar kracht: teamleiders op weg naar een positieve praktijk Rubriek: Voorjaarsbijeenkomst Spoor 3 Vakmanschap Laatste update: 17 april 2025 Aangemaakt op: 17 april 2025 Bijgewerkt op: 30 juli 2026 Hoe stuur je op vertrouwen in een wereld van systemen, protocollen en wantrouwen? Tijdens de tweede bijeenkomst van Spoor 3 gingen dertig teamleiders Werk & Inkomen op zoek naar antwoorden. Met de Positieve Psychologie als kompas, en methodisch evidence based werken als gereedschap, stond deze dag in het teken van omdenken, doorvoelen en dóén. Want of het nu gaat om het begeleiden van inwoners of het aansturen van een team: verandering begint bij het stellen van andere vragen en bij het durven loslaten van de oude reflexen. Gras groeit immers niet harder door eraan te trekken. In feite vraagt de uitvoering van de nieuwe Participatiewet om een andere mindset. Van alle betrokkenen, maar bovenal van de teamleiders én van de mensen die zij aansturen. ‘Jullie mogen gaan werken vanuit vertrouwen in mensen, in plaats van wantrouwen. En daarmee kan je in je team beginnen’, aldus Erika Dekens van Divosa. Ook binnen je team stuit je op weerstand, frustratie en collega’s die zich afsluiten. De kunst is om ook hen mee te krijgen en in hun kracht te zetten. Lukt dat in je team, dan is de kans groot dat werken met die mindset straks ook doorwerkt in de spreekkamer. Dianne Commissaris, bewegingswetenschapper, docent en coach stelt de vraag: ‘Hoe gaan jullie consulenten om met die man die je met geen mogelijkheid in een re-integratietraject krijgt? Of met die vrouw die zichzelf blijft verwaarlozen? Hoe krijg je zo’n vrouw zover dat ze goed voor zichzelf gaat zorgen?’ De principes van de Broaden and Build theorie van Barbara Fredrickson, een van de invloedrijkste positief psychologen, zijn hierbij behulpzaam. Deze theorie gaat ervan uit dat mensen groeien en makkelijker nieuwe dingen leren bij positiviteit. Hiervoor biedt de Positieve Psychologie 3 handvatten: mensen openen, hulpbronnen inzetten en de blik op de toekomst te richten. Waar een sluitende emotie als angst, boosheid of weerstand de mindset vernauwt, openen mensen zich als zij een positieve emotie ervaren. Commissaris: ‘Het is aan jullie als teamleiders om teamleden te openen zodat ze nieuwe contacten aan durven gaan en nieuwe vaardigheden ontwikkelen.' Dat klinkt logisch, maar hoe krijg je een collega zover dat hij of zij zich daarvoor openstelt? ‘Interesse tonen, de ander laten vertellen, een compliment geven’, klinkt het vanuit de zaal. Commissaris vervolgt: ‘De sleutel ligt in het oproepen van emoties die samenhangen met hoop, inspiratie of trots. En dat hoeven niet altijd emoties te zijn die meer energie in zich hebben (samen lachen, inspiratie), dat kunnen juist ook ingetogen emoties zijn, zoals dankbaarheid of tevredenheid. Het gaat om het doseren en te variëren tussen al die emoties en te kijken wat bij de ander past. ## Hulpbronnen in mens én organisatie De Positieve Psychologie onderscheidt twee soorten hulpbronnen. 1. hulpbronnen in de ander en 2. hulpbronnen in de organisatie. Bij die eerste gaat het om het opsporen van iemands karaktersterktes of talenten, succeservaringen of passie(s), zodat je deze kunt inzetten in (het traject naar) werk. ‘Op die manier ga je van klachtgericht naar krachtgericht werken. 'En dát is de omslag die je wilt maken’, aldus Commissaris. Die omslag vraagt volgens haar om een ander type gesprek, waarbij je stuurt op de vraag wat er sinds de laatste keer ten goede is veranderd. En dat is hard werken, want de ander zal altijd geneigd zijn terug te keren naar het probleem. De mate waarin iemand sociale steun, feedback, autonomie, onafhankelijkheid en zingeving ervaart, behoren tot de hulpbronnen in de organisatie. Net als bevlogenheid. Daar zit de meeste energie op. Op de vraag aan de zaal of medewerkers hierop bevraagd worden, gaat slechts één hand omhoog. Toetsen op bevlogenheid is duidelijk nog geen gemeengoed. Daarentegen blijkt uit de reacties wel dat veel gemeentelijke organisaties een MTO (medewerkerstevredenheidsonderzoek) afnemen. Sommigen daarvan gaan nu over op een MBO (medewerkersbetrokkenheidsonderzoek). ## [Workshop: Aan de slag met Positieve Psychologie - door Dianne Commissaris](https://www.divosa.nl/sites/default/files/2025-04/Presentatie%20Dianne%20Commissaris_De%20Kracht%20van%20Positieve%20Psychologie-Divosa%20dag%20april%202025.pdf) Met twee oefeningen gaan de aanwezigen in groepjes van 3 aan de slag met de principes van de Positieve Psychologie. In elk groepje is een vragensteller, een vragen-ontvanger en een observator. Bij de eerste oefening draait het om [het stellen van 10 vragen die een positieve emotie kunnen uitlokken](https://www.divosa.nl/sites/default/files/2025-04/SPOOR%203%20VRAGENKAARTJE_FLYER_148mmX210mm_02%20%281%29.pdf). Bij de tweede oefening draait het om een van ‘klacht naar kracht’ gesprek in 6 stappen. Plenair volgt na elke oefening een deelronde. ## Tips  - Als je een vraag niet vanuit oprechtheid kunt stellen, stel ‘m dan niet. - Als iemand een vraag niet wil beantwoorden is dat ook goed. - Je kunt een ander alleen in zijn kracht zetten als je er zelf ook in gelooft. - Benieuwd naar je eigen karaktersterktes? Doe hier de gratis [online test](https://viacharacter.org/account/register?utm_source=Klaviyo&utm_medium=email_flow&utm_campaign=Sub%20DNCS%20Email%20%231&_kx=cBxDMdjKtAtfRxw7hHrYvngrZ-mdY2VH6ZXLo1shrpw%3D.Wz7Zk3) van Via Institute on Character. ## [Workshop: Goede voorbeelden: hoe stuur je op gebruik van kennis? - door Astrid Hazelzet (TNO) ](https://www.divosa.nl/sites/default/files/2025-04/Presentatie%20sturen%20op%20evidence%20based%20werken%20spoor%203%20dd%2011%20april%202025.pdf) Sturen op vakmanschap, een duidelijk omschreven beroepsprofiel met bijbehorende richtlijnen en protocollen: het is voor veel beroepsgroepen de gewoonste zaak van de wereld. Maar in het sociaal domein bestaat het niet en wordt alles overal anders georganiseerd. Er is weliswaar veel kennis aanwezig - bij het GAK en het KWI zijn inmiddels ruim 900 publicaties voorhanden - maar op de een of andere manier sijpelt die kennis niet of nauwelijks door naar de dagelijkse praktijk, terwijl de behoefte aan tools en instrumenten groot is. Sturen op kwaliteit betekent dat je methodisch evidence based werken faciliteert. En daar zit je invloed als leidinggevenden: niet op de uitkomst sturen, maar op de kwaliteit van je team. Hoe doe jíj́ dat? De PDCA-cyclus, bij de meeste aanwezigen bekend, is een model  dat hierbij houvast biedt en zorgt voor grip op processen en het sturen daarop. Het is raadzaam om dit model uit te werken voor de eigen organisatie en daar een passend instrumentarium bij te zoeken. De vraag naar hoe teamleiders/gemeenten hier nu mee omgaan, gaf een versnipperd beeld. Er lijken weliswaar stukjes van de cyclus te worden doorlopen, maar de samenhang ontbreekt. Geen tijd hebben om deze cyclus gestructureerd op te pakken mag geen excuus zijn. ‘Dit is het primaire proces. Als je daar geen tijd voor hebt, dan is er wel wat aan de hand’, aldus workshopleider Astrid Hazelzet. Er is kortom nog een hoop werk te verzetten. ## Tips - Kies voor evidence based werken voor instrumenten die theoretisch onderbouwd zijn, zoals het Integratieve Gedragsmodel (IGM) en VNG Instrumentengids EVA. - Maak doelen concreet en meetbaar. - Elke verandering verloopt via gedrag (aldus Ben Tiggelaar), maak daarom afspraken over meetbaar gedrag (zoals het hebben van een volledig klantbeeld) met je team. - Verdiep je in de theorie van Planned Behaviour. ## Meer informatie - [Teamleiders Werk en Inkomen versterken vakmanschap in ‘roerige tijden’](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/participatiewet-balans-spoor-3/teamleiders-werk-en-inkomen-versterken-vakmanschap-roerige-tijden); Verslag Najaarsbijeenkomst Spoor 3 Vakmanschap (Divosa • november 2024) ## Contactpersoon ### [Erika Dekens](https://www.divosa.nl/over-ons/medewerkers/erika-dekens) Functie: procesmanager Bestaanszekerheid en schulden E-mail: [edekens@divosa.nl](mailto:edekens@divosa.nl) Telefoon: [06-28167026](tel:06-28167026) LinkedIn: [https://www.linkedin.com/in/erika-dekens-22301027](https://www.linkedin.com/in/erika-dekens-22301027) ![Erica Dekens](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/overview_desktop/public/2023-11/Erica%20Dekens-1633.jpg?itok=czdeq8L6)