---
json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/overzicht-van-maatregelen#article","headline":"Overzicht van maatregelen","description":"Een overzicht van de maatregelen zoals genoemd in de Participatiewet in Balans.","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/overzicht-van-maatregelen","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/overzicht-van-maatregelen","datePublished":"2025-10-20T14:00:00+02:00","dateModified":"2026-11-12T11:33:27+01:00","inLanguage":"nl","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/overzicht-van-maatregelen.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Participatiewet in Balans","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Participatiewet in Balans - spoor 1","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Overzicht-van-maatregelen.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/overzicht-van-maatregelen.md"}]}]}
---
# Overzicht van maatregelen

Laatste update: 20 oktober 2025
Aangemaakt op: 17 januari 2025
Bijgewerkt op: 12 november 2026

De Participatiewet in Balans bevat meer dan twintig maatregelen die de regels en procedures rondom bijstandsuitkeringen eenvoudiger maken. De maatregelen worden gefaseerd ingevoerd. Dat geeft gemeenten tijd om zich zorgvuldig voor te bereiden. Een overzicht.

### Fase 1

Vanaf 1 januari 2026

| Onderwerp | Maatregelen   (Klik op een maatregel voor een toelichting) |
|---|---|
| Aanvraagprocedure | - [Vier weken zoektermijn jongeren < 27](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/vier-weken-zoektermijn-maatwerk-zoektermijn-voor-27-jarigen-kwetsbare-situaties-0) - [Identificatieplicht](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/identificatieplicht-verruiming-mogelijkheden-tot-identificatie-0) - [Vereenvoudiging aanvraagprocedure](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/vereenvoudiging-aanvraagprocedure-1) |
| Vaststellen recht op bijstand | - [Ontvangsten uit giften](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/ontvangsten-uit-giften-0) - [Harmonisatie jongerennorm](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/harmonisatie-jongerennorm-0) - [Terugwerkende kracht bij aanvragen](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/terugwerkende-kracht-bij-aanvragen-0) - [Vermogenstoets](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/vermogenstoets-vereenvoudigen-van-vermogensvaststelling-tijdens-de-bijstandperiode-0) |
| Begeleiding participatie & re-integratie | - [Ruimte voor mantelzorg](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/ruimte-voor-mantelzorg-0) |
| Overig | - [Verbreding van het experimenteerartikel](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/verbreding-van-het-experimenteerartikel-0) - [Bevoorschottingspercentage in lijn met beslagvrije voet](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/bevoorschottingspercentage-lijn-met-beslagvrije-voet-0) - [Kleine aanpassing onweerlegbaar rechtsvermoeden](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/kleine-aanpassing-onweerlegbaar-rechtsvermoeden-0) |

### Fase 2

1 januari 2026 - 31 december 2026: gedoogjaar

2026 is een gedoogjaar. De genoemde wijzigingen zijn nog niet wettelijk van kracht maar gemeenten mogen hier al wel op voorsorteren. Een toelichting hierop staat in [de Kamerbrief over de gedoogde onderdelen van Participatiewet in Balans](https://open.overheid.nl/documenten/dc181893-673c-42ef-893f-284a969ba955/file).

| Onderwerp | Maatregelen |
|---|---|
| Begeleiding participatie en re-integratie | - [Recht op eigenstandig vormgeven participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/recht-op-eigenstandig-vormgeven-participatie-0) - [Maatschappelijke participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/maatschappelijke-participatie-introductie-van-en-opdracht-tot-het-ontwikkelen-van-beleid-op-maatschappelijke-participatie-0) - [Ondersteuning bij maatschappelijke participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/ondersteuning-bij-maatschappelijke-participatie-0) |
| Stabiel en voldoende inkomen | - [(Automatisch) verrekenen van inkomsten uit arbeid](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/automatisch-verrekenen-van-inkomsten-uit-arbeid-0) - [Verruiming bijverdiengrenzen](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/verruiming-van-de-bijverdiengrenzen-0) - [Regeling betaaldatum](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/regeling-betaaldatum-0) |

### Fase 3

Vanaf 1 januari 2027

| Onderwerp | Maatregelen |
|---|---|
| Aanvraagprocedure | - [Ambtshalve toekenning individuele inkomenstoeslag](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/ambtshalve-toekenning-individuele-inkomenstoeslag-0) |
| Vaststellen recht op bijstand | - [Alo-kop](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/alo-kop-bijstandnorm-alleenstaande-ouder-zonder-alo-kop-0) - [Niet-rechthebbende partner](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/niet-rechthebbende-partner-norm-voor-een-bijstandsgerechtigde-met-een-niet-rechthebbende-partner-0) - [Evenredigheidstoets bij opleggen boetes en terugvordering](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/evenredigheidsbeginsel-binnen-terugvordering-en-boete-oplegging-0) |
| Begeleiding participatie en re-integratie | - [Recht op eigenstandig vormgeven participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/recht-op-eigenstandig-vormgeven-participatie-0) - [Maatschappelijke participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/maatschappelijke-participatie-introductie-van-en-opdracht-tot-het-ontwikkelen-van-beleid-op-maatschappelijke-participatie-0) - [Ondersteuning bij maatschappelijke participatie](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/ondersteuning-bij-maatschappelijke-participatie-0) - [Toespitsen verplichtingen op individu](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/toespitsen-verplichtingen-op-het-individu-0) - [Ruimte voor afstemming maatregelen](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/maatregelen-ruimte-voor-afstemming-maatregelen-0) |
| Stabiel en voldoende inkomen | - [Bufferbudget](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/bufferbudget-0) - [(Automatisch) verrekenen van inkomsten uit arbeid](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/automatisch-verrekenen-van-inkomsten-uit-arbeid-0) - [Verruiming bijverdiengrenzen](https://www.divosa.nl/projecten/participatiewet-balans/spoor-1-maatregelen-op-korte-termijn/overzicht-van-maatregelen/verruiming-van-de-bijverdiengrenzen-0) |

## Website VNG

Kijk voor meer informatie ook eens op [de website van de VNG](https://vng.nl/artikelen/spoor-1-23-wijzigingen-participatiewet-in-balans). Daar vind je onder andere [een handige infographic](https://vng.nl/sites/default/files/2025-06/participatiewet-in-balans-overzicht-23-maatregelen.png) waarin per fase de maatregelen zijn opgenomen.

## Geconsolideerde wettekst

In onderstaand document (pdf) vind je de volledige wettekst zoals deze per 1 januari 2027 geldt. We hebben rekening gehouden met:

- Verzamelwet 2027
- Participatiewet in balans wijzigingen fase 3 (vanaf 1.1.27)
- Wet Handhaving sociale zekerheid

De gewijzigde delen van de wet zijn in rood weergegeven.

[download de wettekst](https://www.divosa.nl/sites/default/files/2026-11/Participatiewet%20in%20Balans%20geconsolideerde%20tekst%20per%20november%202026.pdf)

## Contactpersoon

### [Luciënne Middelhof](https://www.divosa.nl/over-ons/medewerkers/lucienne-middelhof)
Functie: programmamanager Participatiewet en Handhaving
E-mail: [lmiddelhof@divosa.nl](mailto:lmiddelhof@divosa.nl)
Telefoon: [06-20367128](tel:06-20367128)
LinkedIn: [https://www.linkedin.com/in/luciënne-middelhof-333b339](https://www.linkedin.com/in/luciënne-middelhof-333b339)

![lucienne_middelhof-1903.jpg](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/overview_desktop/public/employee/lucienne_middelhof-1903.jpg?itok=Xo6N_JR3)

## Wijzigingen op deze pagina
- 17 januari 2025 - Artikel aangemaakt