--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/de-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen#article","headline":"‘De wet verandert – maar de beweging was al begonnen’","description":"Met Participatiewet in Balans en het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid ontstaat er een nieuwe werkelijkheid voor gemeenten. Dat heeft directe gevolgen voor de uitvoering. Tijdens de regionale bijeenkomsten van Participatiewet on Tour nemen Ray Geerling, trainer en adviseur in het sociaal domein, en Erik Rutten, programmamanager Participatiewet in Balans bij Divosa, professionals mee door deze ontwikkelingen. Ze lichten alvast een tipje van de sluier op en schetsen wat de veranderingen betekenen voor de dagelijkse praktijk.","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/de-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/de-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen","image":"https:\/\/www.divosa.nl\/sites\/default\/files\/2026-01\/erik-en-ray.jpg","datePublished":"2026-01-14T13:00:00+01:00","dateModified":"2026-01-21T16:29:11+01:00","inLanguage":"nl","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/de-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Participatiewet in Balans","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Participatiewet in Balans - spoor 1","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"De-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/participatiewet-balans\/participatiewet-balans-spoor-1\/de-wet-verandert-maar-de-beweging-was-al-begonnen.md"}]}]} --- # ‘De wet verandert – maar de beweging was al begonnen’ Rubriek: Participatiewet on Tour Laatste update: 14 januari 2026 Aangemaakt op: 14 januari 2026 Bijgewerkt op: 21 januari 2026 Fotograaf: Walter Verweij ![portret Erik en Ray](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/page_header_desktop/public/2026-01/erik-en-ray.jpg?h=93655462&itok=4WHigT5n) Met Participatiewet in Balans en het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid ontstaat een nieuwe werkelijkheid voor gemeenten. Dat heeft directe gevolgen voor de uitvoering. Tijdens de regionale bijeenkomsten van Participatiewet on Tour nemen Ray Geerling, trainer en adviseur in het sociaal domein, en Erik Rutten, programmamanager Participatiewet in Balans bij Divosa, professionals mee door deze ontwikkelingen. Ze lichten alvast een tipje van de sluier op en schetsen wat de veranderingen betekenen voor de dagelijkse praktijk. Ray Geerling en Erik Rutten zijn bepaald geen nieuwkomers in het sociaal domein. Met decennia aan ervaring noemen zij zichzelf met een knipoog ‘dinosauriërs’, maar liever spreken ze over vakmanschap dat is gevormd door meerdere stelselwijzigingen. ‘We hebben de Participatiewet in verschillende gedaanten meegemaakt’, zegt Erik. ‘Dat helpt om te zien wat nu écht verandert – en wat vooral vraagt om anders te kijken.’ ## Menselijke maat in uitvoering en beleid Volgens Ray en Erik markeert Participatiewet in Balans geen radicale koerswijziging, maar eerder een versnelling van een ontwikkeling die al langer gaande is. Gemeenten en uitvoeringsorganisaties zoeken al jaren naar manieren om de menselijke maat terug te brengen in beleid en uitvoering. ‘De publieke wereld loopt altijd wat achter op maatschappelijke veranderingen’, zegt Ray. ‘Dat schuurt in de uitvoering. Professionals voelen dat al langer: de behoefte van inwoners sluit niet altijd aan bij wat de wet en de organisatie mogelijk maken.’ Participatiewet in Balans biedt volgens hen vooral erkenning voor dat gevoel. De wet creëert ruimte om beter aan te sluiten bij individuele situaties, maar laat tegelijk zien dat regels alleen niet genoeg zijn. ‘Het is geen kwestie van: de wet is er, dus nu gaat het vanzelf anders’, aldus Erik. ‘Het vraagt iets van professionals en organisaties.’ ## Van regels volgen naar belangen afwegen Een belangrijk thema in het gesprek is de verschuiving van strikt regelgericht werken naar het maken van afwegingen. Dat is geen vrijblijvende verandering, benadrukt Ray. ‘We komen uit een systeem waarin je je kon verschuilen achter regels: ‘Meer kan ik niet doen, want zo staat het er.” Die veiligheid wordt minder.’ Volgens hem vraagt Participatiewet in Balans om het durven wegen van belangen. >  ‘De wet biedt vaak meer ruimte dan mensen denken. Maar je moet wel bereid zijn om die ruimte te zien en te gebruiken.’ > > — Ray Geerling Een voorbeeld dat Ray noemt, is de omgang met mensen die niet (meer) kunnen werken. ‘De kern van de oude wet was: iedereen kan werken en moet aan voorwaarden voldoen. Maar er zijn ook mensen die tijdelijk of permanent niet aan het werk kunnen. Dat betekent niet dat ze geen recht hebben op perspectief.’ ## Wat als werk niet het antwoord is? Juist op dat punt wordt de verandering concreet. Ray schetst hoe professionals soms vastlopen in het dominante werkmantra. ‘Als werk niet lukt, lijkt het alsof we niets meer kunnen bieden. Terwijl er een hele wereld is naast arbeid.’ Hij noemt voorbeelden uit de praktijk: iemand die via vrijwilligerswerk weer structuur krijgt, iemand die via een sportvereniging weer deelneemt aan de samenleving, of iemand die mantelzorg verleent zonder direct richting werk te bewegen. ‘Dat zijn geen bijzaakoplossingen’, zegt Ray. ‘Dat is maatschappelijke participatie die ertoe doet.’ Participatiewet in Balans biedt ruimte om dit soort vormen van participatie serieuzer te nemen. Maar ook hier geldt: de wet verandert niets als professionals die ruimte niet benutten. ‘Je moet soms de wet een beetje durven tarten’, zegt Ray. ‘Niet om regels te negeren, maar om recht te doen aan de bedoeling.’ ## Kleine oplossingen, grote impact Erik ziet in de praktijk dat oplossingen vaak groter worden gemaakt dan nodig is. ‘We denken snel: groot probleem, dus grote interventie. Terwijl de oplossing soms in hele kleine dingen zit.’ Hij wijst op initiatieven waarin gemeenten kansen creëren in plaats van trajecten opleggen. ‘Maatschappelijke participatie is geen lineair pad van A naar B. Het is een netwerk van mogelijkheden. Als je die mogelijkheden vergroot, ontstaan er bewegingen die je vooraf niet kunt plannen. Volgens Erik vraagt dat om loslaten van voorspelbaarheid. ‘Dat is spannend voor organisaties, maar het is wel waar de meeste energie zit.’ ## Maatwerk is een organisatievraagstuk Een terugkerend punt in het gesprek is dat maatwerk niet alleen een opdracht is voor uitvoerend professionals. ‘We praten vaak over ruimte nemen’, zegt Erik, ‘maar daar hoort ook ruimte geven bij.’ Beleid, management en bestuur moeten volgens hem expliciet ondersteunen dat professionals andere afwegingen maken. ‘Als iemand in een gesprek maatwerk levert, maar daar intern op wordt afgerekend, werkt het niet.’ Ray vult aan: ‘Creativiteit en soms zelfs een beetje non-conformisme horen hierbij. Maar dat kan alleen als de organisatie dat accepteert en ondersteunt.’ ## Samen leren bewegen De Participatiewet on Tour is bedoeld om deze thema’s samen te verkennen. In regionale bijeenkomsten begin 2026 delen Ray en Erik voorbeelden, dilemma’s en ervaringen uit het land. Niet om pasklare antwoorden te geven, maar om professionals te helpen hun eigen praktijk te duiden. De Tour bouwt voort op eerdere bijeenkomsten in 2025, maar sluit aan bij de actuele stand van zaken rond de implementatie van spoor 1. De focus ligt niet op zenden, maar op uitwisseling: herkenning, inspiratie en praktische handvatten. ‘We willen laten zien dat deze verandering in kleine stapjes gaat’, zegt Ray. ‘En dat die stapjes noodzakelijk zijn.’ Erik vult aan: ‘Als je in het sociaal domein werkt, doe je dat niet om regels af te vinken. Deze Tour is een uitnodiging om weer aan te sluiten bij die intrinsieke motivatie.’ ## De ruimte is er – wat ga jij ermee doen? Participatiewet in Balans belooft geen snelle oplossingen of eenvoudige antwoorden. Wat de wet wel biedt, is ruimte: om beter aan te sluiten bij de leefwereld van inwoners en bij de professionele overtuiging van mensen die in het sociaal domein werken. > Begin klein. Kijk wat voor jou mogelijk is binnen je eigen context: grote veranderingen beginnen vaak met kleine stappen. > > — Erik Rutten Participatiewet on Tour biedt een plek om samen te leren hoe je die ruimte kunt benutten. Voor wie werkt aan beleid of uitvoering van de Participatiewet is dit een mooi moment om aan te haken. ## Participatiewet on Tour: zo doe je mee  Via de website van Divosa kun je je aanmelden voor Participatiewet on Tour. De eerste regionale bijeenkomst op 22 januari in Utrecht is al volgeboekt. Daarna volgen nog zes bijeenkomsten door het hele land, waarvoor in een aantal regio’s nog plekken beschikbaar zijn. Meer informatie over alle bijeenkomsten vind je op [deze pagina](https://www.divosa.nl/bijeenkomsten?filter%5B2%5D%5B%5D=6785). ## Contactpersoon ### [Erik Rutten](https://www.divosa.nl/over-ons/medewerkers/erik-rutten) Functie: programmamanager Participatiewet in Balans E-mail: [erutten@divosa.nl](mailto:erutten@divosa.nl) Telefoon: [06-12277283](tel:06-12277283) ![Erik Rutten](https://www.divosa.nl/sites/default/files/styles/overview_desktop/public/2023-11/Erik%20Rutten-1567.jpg?itok=eUq5Jq7C)