--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","logo":"https:\/\/www.divosa.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg","email":"info@divosa.nl","telephone":"+31-30-233-2337","address":[{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},{"@type":"PostalAddress","postOfficeBoxNumber":"9563","postalCode":"3506 GN","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}],"location":{"@type":"Place","name":"Forum II","description":"Kantoorgebouw Forum II (naast station Utrecht Overvecht), tweede etage.","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Aidadreef 8","postalCode":"3561 GE","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"}},"contactPoint":[{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","telephone":"+31-30-233-2337","email":"info@divosa.nl","availableLanguage":"nl"},{"@type":"ContactPoint","contactType":"press","name":"Chrisje Meima","description":"Manager Communicatie","telephone":"+31-6-20420473","email":"cmeima@divosa.nl","availableLanguage":"nl"}],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/divosa"]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization","name":"Cinnamon Interactive","alternateName":"Cinnamon","url":"https:\/\/www.cinnamon.nl","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","foundingDate":"1998","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","value":8},"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Zuiderplein 15","postalCode":"8911AM","addressLocality":"Leeuwarden","addressRegion":"Friesland","addressCountry":"NL"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Nederland"},"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"info@cinnamon.nl","telephone":"+31582163054","availableLanguage":["nl","en"]},"knowsAbout":["Drupal","Webdesign","Digitale toegankelijkheid","WCAG","Contentmanagementsystemen","Webhosting","Websecurity","Informatiearchitectuur","Conversieoptimalisatie","Webstatistieken","Maatwerksoftware"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cinnamon-interactive\/","https:\/\/www.instagram.com\/cinnamon_interactive\/","https:\/\/www.facebook.com\/cinnamonNL"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website","name":"Divosa","url":"https:\/\/www.divosa.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"},"creator":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cinnamon.nl\/#organization"}},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden\/ddas-webinars#article","headline":"DDAS Webinars","url":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden\/ddas-webinars","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden\/ddas-webinars","datePublished":"2026-11-03T13:00:00+01:00","dateModified":"2026-11-03T16:52:08+01:00","inLanguage":"nl","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#website"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden\/ddas-webinars.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Data Delen Armoede en Schulden","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Ddas-webinars.md","item":"https:\/\/www.divosa.nl\/projecten\/data-delen-armoede-en-schulden\/ddas-webinars.md"}]}]} --- # DDAS Webinars Laatste update: 03 november 2026 Aangemaakt op: 03 november 2026 Bijgewerkt op: 03 november 2026 CBS, Divosa, NVVK en VNG organiseren met enige regelmaat webinars waarin we aandacht besteden aan belangrijke onderdelen van het project, zoals privacy en gegevensverwerking. Ook beantwoorden we vragen van deelnemers. Kijk hier de webinars terug. ## Webinar DDAS Data delen en privacy beschermen, hoe combineer je dat? • 20 oktober 2026 [![Webinar DDAS Data delen en privacy beschermen, hoe combineer je dat? · 20 oktober 2026](https://vumbnail.com/1238336197_large.jpg)](https://vimeo.com/1238336197) ## Lees het verslag Jeroen Wismans (projectleider DDAS VNG) vertelt dat het doel van het webinar is om privacyvraagstukken te behandelen zodat gemeenten die kunnen oplossen in hun eigen organisatie. Hij introduceert experts Maico Hoksbergen (privacy-coördinator en senior beleidsadviseur CBS) en Vince Blondeel Timmerman (privacy-expert VNG) beantwoorden vragen. Ten slotte vertelt Saskia Schrijver (projectleider DDAS NVVK) wat er wordt gedaan met de nieuwe informatie uit het webinar en nog onbeantwoorde vragen. ### CBS en privacy 1. Welke grondslag heeft het CBS om gegevens te laten verstrekken door of door of namens gemeente? Artikel 33 Wet op het CBS geeft CBS de bevoegdheid om registraties op te vragen, bijvoorbeeld registraties van gemeentes voor de WGS. Daarmee wordt het aanleveren van gegevens een wettelijk verplichting zoals beschreven in artikel 6 lid 1c AVG.  Voor elke datalevering stuurt de DG van het CBS een brief met een verzoek aan de gemeente aan de DDAS-contactpersoon. Er wordt gevraagd om een voorbeeld van zo’n brief op de DDAS-site te zetten. 2. Welke grondslag heeft het CBS om die gegevens verwerken? Het is een taak van algemeen belang (artikel 6 lid 1e AVG) en de wettelijke taak van het CBS. CBS is een zelfstandig verwerkingsverantwoordelijke. Er is dus geen verwerkingsovereenkomst nodig. [Zie ook de standaard CBS-DPIA.](https://www.cbs.nl/-/media/cbs/over-ons/organisatie/standaardcbspia-2021-v20.pdf) 3. Waarom heeft het CBS gegevens zoals het BSN nodig? Om data op individueel niveau te kunnen koppelen aan andere registraties die het CBS zelf beheert en om dat op individueel niveau te kunnen koppelen. Dat gaat met het BSN of (als dat er niet is zoals bijvoorbeeld bij vroegsignalering) door koppeling van geboortedatum, postcode en huisnummer. Het CBS mag het BSN gebruiken, onder meer op grond van artikel 34 van de Wet op het CBS. Na controle en koppeling worden gegevens gepseudonimiseerd. Zie ook: [Gegevens die worden uitgewisseld met CBS bij schuldhulp ](https://vng-realisatie.github.io/ddas/latest/) [Gegevens die worden uitgewisseld met CBS bij Vroegsignalering](https://vng-realisatie.github.io/ddas-vroegsignalering/latest/) 4. Hoe waarborgt CBS bescherming van gegevens? Daarvoor hanteert het CBS 3 principes: 1. transparantie over hoe gegevens worden gebruikt en wat het resultaat is 2. publicaties zijn nooit herleidbaar naar individuele personen en huishoudens 3. technische en organisatorische maatregelen (zoals geheimhouding en privacy-educatie van medewerkers en beperking van de toegang tot data - Voorbereiding Als voorbereiding van elk project is er wettelijke en ethische toetsing (is het niet te controversieel, wat zijn de gevolgen voor burgers?). Er wordt een projectplan opgesteld dat ervoor zorgt dat data alleen gebuikt worden voor statistisch of wetenschappelijk gebruik (doelbinding). Het CBS kijkt eerst of het eerder verzamelde gegevens kan hergebruiken voordat er nieuwe worden opgevraagd (dataminimalisatie). - Veilig omgaan met data - Het CBS zorgt voor veilige uploads, pseudonimisering van data en verdeling ervan in (puzzel)stukjes in onderling koppelbare bestanden met aparte autorisaties. - Alle databestande krijgen een beschrijving zodat je er niet in hoeft te kijken om te weten of je ze kunt gebruiken (metadata). - Het CBS houdt zich aan de bewaartermijnen van de AVG en Archiefwet en bewaart data nooit langer dan nodig voor de wettelijke taak. - Het CBS heeft een publicatieplicht. Het is verplicht om alle data waaraan het werkt openbaar te publiceren. Maar het controleert eerst of er individueel leidbare gegevens zijn. Die worden onderdrukt of er worden data gecombineerd tot een veilig niveau. Volgens het 4-ogenprincipe is er nog een laatste controle voordat de data worden gepubliceerd. 5. Hoe zit het met de rechten van inwoners over wie gegevens worden gedeeld? Het CBS doet er alles aan om het recht op duidelijke informatie (AVG art. 13 + 14) te waarborgen. Zo is er op cbs.nl een bronregister, informatie over statistisch proces, een privacyverklaring en toelichting op het recht op inzage. Alle publicaties zijn voorzien van bronvermeldingen. Maar andere rechten zouden het onwerkbaar maken om betrouwbare en repliceerbare statistieken samen te stellen omdat CBS dan de statistieken steeds weer zou moeten wijzigen. Daarom wijst het CBS die rechten af: 1. het recht op inzage (AVG art. 15) 2. het recht op rectificatie (AVG art. 16) 3. het recht op beperking van de verwerking (AVG art. 18) De wettelijke grondslag hiervoor staat in artikel 44 van de uitvoeringswet AVG, de UAVG. Bij het recht op vergetelheid (AVG art. 17) geldt een uitzondering onder AVG art 17 3d. Bij het recht op bezwaar maken (AVG art. 21) is van belang dat het gaat om werkzaamheden voor de uitvoering van de taak van algemeen belang. Daarom legt artikel 21 lid 6 van de AVG vast dat het CBS bezwaarmaken mag afwijzen. Het recht op overdraagbaarheid (AVG art. 20) is niet van toepassing. Het gaat om een wettelijk verplichting, dus er is geen sprake van toestemming of een overeenkomst. Bovendien mag het CBS deze data niet delen met andere partijen anders dan belast met de uitvoering van de taak van het CBS (o.a. artikel 37 en 41 van de Wet op het CBS). Van geautomatiseerde individuele besluitvorming is bij het CBS geen sprake, dus AVG art. 22 is niet van toepassing. 6. Worden inwoners geïnformeerd (bijvoorbeeld bij vroegsignalering) dat er gegevens met het CBS gedeeld worden? Voor het CBS is dat ondoenlijk om betrokkenen vooraf te informeren. Dat gebeurt ook niet met bijvoorbeeld registraties over belastingen. CBS informeert op de eigen website wel over de gebruikte bronnen. Gemeenten kunnen dat zelf wel doen. Sommige doen dat alleen op hun website, andere bij de stukken rondom de intake. ### DPIA’s 7. Wat moet een gemeente doen met de DPIA’s? In de DPIA Schuldhulp en de DPIA Vroegsignalering is de volgende informatie opgenomen: de gegevensverwerkingen, de rechtmatigheid daarvan, de privacyrisico's en de maatregelen om die risico's te beperken. Het is belangrijk te beseffen dat deze documenten alleen een basis vormen. Gemeenten moeten zelf beoordelen of de beschreven situatie overeenkomt met hun eigen inrichting en of aanvullende maatregelen nodig zijn. Het gaat daarbij bijvoorbeeld de rol van de softwareleverancier en de technische inrichting van de gegevensuitwisseling. Zijn de maatregelen uit de DPA ook daadwerkelijk getroffen? En als er de lokale situatie aanvullende risico’s kent, zijn er dan extra maatregelen nodig? ### Overige vragen 8. Welke statistieken worden met DDAS gemaakt en waarom zijn daarvoor persoonsgegevens nodig? DDAS is bedoeld om op wijk-, gemeente-, regio- en landelijk niveau inzicht te krijgen in armoede, schulden en schuldhulpverlening. DDAS maakt zelf geen dashboard. Het is alleen bedoeld om goede data bij het CBS te krijgen zodat het CBS ze kan ontsluiten voor de vooraf afgesproken doelen. Daarmee kunnen gemeenten of Divosa, VNG en de NVVK eigen dashboards maken, bijvoorbeeld een opvolger voor de Monitor Vroegsignalering. Door op persoonsniveau te werken kunnen ontwikkelingen over de tijd worden gevolgd en kunnen gegevens uit verschillende bronnen met elkaar worden gekoppeld. Daardoor voorkom je dat je dezelfde persoon tweemaal telt als een schuldhulporganisatie en de gemeente data aanleveren. Met uitsluitend geaggregeerde gegevens kan dat niet op dezelfde manier. 9. Waarom zoveel persoonsgegevens verwerkt? Kan er met minder gegevens worden volstaan? De dataset bevat identificerende gegevens en veel gegevens over de verschillende fasen van een schuldhulpverleningstraject. Dat is vanuit longitudinaal onderzoek deels verklaarbaar. Het CBS probeert altijd zo min mogelijk data te gebruiken. Maar er is niet altijd een BSN beschikbaar. Vastelastenpartners mogen die bijvoorbeeld niet registreren voor vroegsignalering. In die gevallen kan een combinatie van bijvoorbeeld geboortedatum, postcode en huisnummer nodig zijn om iemand bij het CBS betrouwbaar te identificeren en te koppelen. Identificerende gegevens zoals het BSN zijn ook nodig om de date van de gemeente te controleren en terugkoppelen aan gemeenten via het op-orderapport. Pas als de informatie klopt, kun je pseudonimiseren. Hetzelfde BSN krijgt altijd hetzelfde pseudoniem, zodat andere gegevens met hetzelfde pseudoniem eraan gekoppeld kunnen blijven worden. 10. Waarom worden gegevens van de partner verwerkt?  Het gaat niet om de gegevens van een partner van een cliënt. Meerdere mensen kunnen dezelfde schuld hebben. Als er meerdere cliënten in hetzelfde traject zitten, verzamelt DDAS de gegevens van beiden. 11. Waarom kan niet een gemeentelijk klantnummer worden gebruikt in plaats van een BSN?  Een gemeentelijk klantnummer is niet zonder meer geschikt als gemeenschappelijke sleutel om gemeentelijke gegevens aan andere CBS-bronnen te koppelen. Het BSN wel. 12. Is de verstrekking aan het CBS een nieuwe verwerking? Ja. Het beschikbaar stellen van de gegevens aan CBS voor DDAS is een afzonderlijke verwerking/verstrekking. De API voorkomt overigens dat de gemeente daarvoor noodzakelijkerwijs een afzonderlijk bestand hoeft aan te leggen en te bewaren: de geselecteerde gegevens kunnen rechtstreeks uit de bron worden opgehaald. 13. Kan een gemeente de toestemming voor de structurele DDAS-aanlevering via de API weer intrekken? Er is geen sprake van om toestemming als grondslag in de zin van artikel 6 lid 1 onder a AVG. De grondslag voor de verstrekking is de wettelijke verplichting. Het beëindigen van de technische of organisatorische deelname is daarom iets anders dan het intrekken van AVG-toestemming. 14. Hoe vaak worden gegevens aangeleverd?  Bij schuldhulp is het voorlopig is ieder half jaar en voor vroegsignalering wordt het waarschijnlijk 4 keer per jaar. Deze maand starten proefleveringen door gemeenten die daartoe toestemming voor hebben gegeven en het al hebben ingeregeld. Misschien zijn de proefleveringen eerst wat frequenter om te kunnen controleren of de route goed loopt en de goede data binnenkomen. We gaan voorlopig nog niets publiceren. 15. Wat gebeurt er bij de technische aanlevering en wat is het op-ordebericht?  Het CBS haalt de gegevens op via de veilige technische voorziening. Dan is er eerst een technische controle. Als er op dat niveau al fouten geconstateerd worden, gaat er een bericht terug naar de aanleveraar. Daarna komt er een inhoudelijke controle uitvoeren en een verslag daarvan gaat terug naar de gegevensleverancier, zodat die kan controleren of de gegevens correct zijn aangeleverd. Dat heet het op-orde-rapport. Als het allemaal inderdaad op orde is worden de gegevens In de verdere CBS-processen ingeladen. Als aanlevering in de toekomst eenmaal goed loopt, verandert dat. Als een gemeente geen bewaar maakt na op orderapport te hebben gekregen, gaan de data de route in bij het CBS om uiteindelijk dan tot publicatie te leiden. 16. Waarom worden trajecten van dezelfde persoon gecombineerd?  Om alles wat betrekking heeft op die ene persoon in samenhangen en door de tijd heen te kunnen analyseren. En om dubbeltellingen te voorkomen. iemand op een bepaald moment 1 traject bij een gemeente heeft, sluit niet uit dat over verschillende perioden of vanuit verschillende registraties meerdere records over dezelfde persoon beschikbaar zijn. 17. Hoe zit het met rectificatie als gegevens eenmaal bij CBS zijn aangeleverd?  De gemeente kan uiteraard onjuiste gegevens in de eigen bron corrigeren. CBS heeft het recht op rectificatie (en vergetelheid) van betrokkenen afgewezen. Hun gegevens worden nooit op persoonsniveau of herleidbaar ontsloten 18. Hoe zit het met logging en het inzagerecht?  De DPIA onderscheidt FSC-logging en API-/systeemlogging. Bij FSC-logging wordt volgens de DPIA alleen het verzenden en ontvangen van berichten geregistreerd en niet de inhoud. API-/systeemlogging kan wel direct herleidbare gegevens bevatten, maar dat staat uit. 19. Wat is de DDAS-app?  De DDAS-app is geen app voor inwoners maar onderdeel van de technische ondersteuning van DDAS. We hebben een app ontwikkeld waarmee kleinere gemeenten handmatig data kunnen aanleveren in de juiste bestandsvorm. Inmiddels is de app doorontwikkeld om een bestand te controleren dat is gegenereerd door een softwareleverancier, nog voor het naar het CBS wordt gestuurd. De app draait volledig op je eigen omgeving en is niet gekoppeld met andere bronnen of bestanden. 20. Wat wordt er gedaan met de informatie en vragen uit dit webinar? - Vragen die niet (helemaal) beantwoord zijn, worden later beantwoorden op de website en de FAQ-pagina. - Het aanleverprotocol voor handmatige aanlevering is beknopter en overzichtelijker gemaakt. Hetzelfde gebeurt nog voor de API. - Er zal worden uitgelegd welke gegevens DDAS opvraagt, waarom en hoe ze worden verwerkt in de output. - Er komt een indeling van alle informatie op functie zoals functioneel beheerder, beleidsmedewerker of privacyofficer. Als de informatie aangevuld is, vermelden we dat in een DDAS-update. Meld je aan bij om deze updates te ontvangen. ## DDAS Bespreekuur over DDAS-app, op-orde-rapport en privacy • 9 juli 2026 [![DDAS Bespreekuur over stand van zaken, DDAS-app, op-orde-rapport en privacy](https://vumbnail.com/1210139099_large.jpg)](https://vimeo.com/1210139099) ## Lees het verslag Het CBS heeft van ruim een kwart van de gemeenten data ontvangen over schuldhulpverlening. Een vergelijkbaar deel van de gemeenten is actief bezig met de implementatie samen met hun softwareleverancier om aan te kunnen leveren. De resterende 48 procent bevindt zich ergens in de opstartfase - van interne besluitvorming tot het doorlopen van de DPIA. Voor vroegsignalering is net gestart met de voorbereiding van de eerste data-uitvraag. ### Data voor schuldhulpverlening controleren via de DDAS-app Om het vertrouwen in het proces te vergroten is de DDAS-app vernieuwd: gemeenten kunnen daarmee individuele trajecten controleren voordat ze aanleveren. Na aanlevering ontvangen ze een vernieuwd op-orde-rapport van het CBS dat beter aansluit op de dagelijkse praktijk. Het CBS publiceert niets zonder dat gemeenten eerst hebben aangeleverd en akkoord zijn gegaan - bij twijfel is overleg met het CBS altijd mogelijk. De planning: eind dit jaar volgt inzicht in het totaal aantal trajecten per gemeente, medio volgend jaar de aantallen per stap in het traject (zoals schuldregelingen en eerste gesprekken). ### Vroegsignalering: alleen toestemming geven is voldoende Voor vroegsignalering werken softwarepartijen als xxllnc en BKR op dit moment aan een koppeling met het CBS. Die koppeling is in augustus klaar, waarna het CBS vanaf september rechtstreeks de gegevens bij de softwarepartijen gaat ophalen. Gemeenten hoeven daarvoor zelf niets te doen, behalve toestemming geven aan hun softwareleverancier en een DPIA uitvoeren. ### Privacy: twee DPIA's als solide basis Rozemarijn Smink besprak de twee model-DPIA's die voor DDAS zijn opgesteld (één voor schuldhulp, één voor vroegsignalering). Ze moeten voorkomen dat elke gemeente zelf vanaf nul een DPIA moet doorlopen. Belangrijk is wel dat de gemeente zelf verwerkingsverantwoordelijke blijft: het is aan de eigen privacy officer om de DPIA aan te vullen op de lokale situatie en advies te geven. Meer informatie over privacy en gegevensbescherming vind je op de projectwebsite.