Jongeren

De meeste jongeren vinden op eigen kracht hun plek in de maatschappij. Voor ruim 150 duizend jongeren tussen de 16 en 27 jaar is dat echter niet vanzelfsprekend. Ze gaan niet naar school, hebben geen baan en worden vaak geconfronteerd met verschillende problemen tegelijk. Voor gemeenten, onderwijsinstellingen, hulpverleners, werkgevers en het Rijk is het dé uitdaging om deze jongeren op maat te begeleiden. Door niet meer vanuit de verschillende domeinen maar vanuit het perspectief van de jongere te werken. Alleen zo krijgen jongeren de hulp die bij hen past en effectief is.


Inhoudsopgave


Actueel

Belangrijkste ontwikkelingen

Aanpak 16-27

Op 27 november 2017 tekenden gemeenten, Rijk en maatschappelijke partijen in zorg, onderwijs en bedrijfsleven een convenant om meer kansen te creëren voor minder zelfredzame jongeren tussen 16 en 27 jaar. Om de intenties uit het convenant om te zetten in concrete acties is de landelijke Aanpak 16-27 in het leven geroepen. Via het online platform www.16-27.nl is te volgen wat deze aanpak behelst en bereikt.

Onderzoekscahier

Er is ontzettend veel onderzoek naar kwetsbare jongeren en hun deelname aan de samenleving. Vooral als het gaat om hun participatie in betaalde en onbetaalde arbeid. Samen met de Vrije Universiteit en Verwey-Jonker Instituut heeft Divosa een onderzoekscahier ingericht: een overzicht van recent onderzoek op dit gebied. Bekijk het onderzoekscahier hier: Onderzoekscahier arbeidsparticipatie jongeren met een beperking

Samen slim slagvaardig

Het traject ‘Samen slim slagvaardig’ is onderdeel van het Programma Sociaal domein. Doel van dit innovatieplatform: domeinoverstijgende knelpunten of weerbarstige vraagstukken oplossen. Eén van die knelpunten ligt bij de hulp aan jongeren met complexe, meervoudige problemen en hun kansen op de arbeidsmarkt. In het traject draait het op casusniveau om het vinden van oplossingen voor deze jongeren. Als een jongere in een complexe situatie zich meldt, wat gebeurt er dan? Waar lopen we tegenaan? Zijn dit barrières die we onszelf opleggen of komen ze van anderen? En wat leren we daarvan? ‘Samen slim slagvaardig’ brengt dit in kaart.

Naar inhoudsopgave


Divosa

Wat vindt Divosa?

Divosa vindt het een goede zaak dat gemeenten de regie voeren over de hulp en ondersteuning aan jongeren. Gemeenten zijn immers in staat om de verschillende partijen rond de zorg voor jongeren in kaart te brengen en bij elkaar te brengen. Naast deze integrale aanpak is het belangrijk dat jongeren ondersteuning op maat krijgen. Bij het inzetten van geschikte hulp zou het perspectief van de jongere zelf altijd leidend moeten zijn. Dit vraagt van gemeenten en andere (hulpverlenende) organisaties dat ze over de grenzen van de eigen organisatie kunnen kijken en buiten de lijntjes durven kleuren.

Wat doet Divosa?

  • Aanpak 16-27 
    Divosa neemt deel aan de ‘Aanpak 16-27’: een landelijke aanpak van gemeenten en partners op verschillende leefgebieden om jongeren effectief en integraal te ondersteunen.
  • Participatiescan 
    Divosa vormt samen met VNG, NJi, Movisie, Ingrado, SBB, MBO Raad, VO-raad, Lecso, MEE, VOBC, Cedris, Jeugdzorg Nederland en UWV het platform Participatiescan. Het platform is ambassadeur voor het gebruik van de Participatiescan: een analyse- en actietool om te komen tot heldere regionale afspraken en een effectieve samenwerking voor het naar werk begeleiden van jongeren in een kwetsbare positie. Deelnemers kunnen samen met netwerkpartners de huidige samenwerking en aanpak onder de loep te nemen en waar nodig verbeteracties te bepalen. Ook met behulp van de kennis en praktijkvoorbeelden in de Kennisbank.
  • Onderzoekscahier arbeidsparticipatie kwetsbare jongeren 
    Divosa verzamelt samen met de Vrije Universiteit en het Verwey-Jonker Instituut onderzoek naar kwetsbare jongeren en hun deelname aan de samenleving en in het bijzonder hun participatie in betaalde en onbetaalde arbeid. Samen met de VU heeft Divosa een onderzoekscahier ingericht: een overzicht van lopend en recent afgerond onderzoek op dit gebied. 
  • Programma Sociaal Domein 
    Divosa neemt deel aan het Programma Sociaal Domein, een innovatieplatform voor het sociaal domein. Gemeenten en Rijk zijn samen verantwoordelijk voor dit programma dat zich focust op 16 trajecten. Met elk van deze trajecten wil de raad een domeinoverstijgend knelpunt of weerbarstig vraagstuk oplossen. Voor jongeren liggen die knelpunten bij de overgang rond het achttiende jaar, daar richt het traject ‘18- 18+’ zich op. Een ander knelpunt ligt bij de hulp aan jongeren met complexe, meervoudige problemen en hun kansen op de arbeidsmarkt. Het traject ‘Samen slim slagvaardig’ heeft tot doel hier slimme oplossingen voor te leveren.
  • Kenniswerkplaats Lokaal15 
    Divosa werkt samen met Kenniswerkplaats Lokaal15 van de Vrije Universiteit Amsterdam aan het project ‘Niet langer in de Wajong’. Het project heeft tot doel om gemeenten met kennis en nieuwe inzichten te ondersteunen bij de (arbeidsmarkt)integratie van jongeren met een beperking. Het project is een leertraject, waarin (inter)gemeentelijke diensten, onderzoekers en andere stakeholders gezamenlijk optrekken bij het delen, ontwikkelen én toepassen van kennis en nieuwe inzichten.

Naar inhoudsopgave


Feiten & Cijfers

Beleid & wetgeving

Onderzoek

  • Onderzoekscahier arbeidsparticipatie kwetsbare jongeren (Divosa, VU en Verwey-Jonker Instituut)
    Kennis over arbeidsparticipatie van jongeren met een beperking in een overzichtelijk onderzoekscahier. Met toelichting van de onderzoekers.
  • Maatwerk bij schulden van zwerfjongeren (Regioplan, mei 2019)
    Hoe wordt er in overheidsincasso’s vorm gegeven aan maatwerk bij schulden van zwerfjongeren en welke obstakels staat maatwerk in de weg? Die vraag beantwoordt Regioplan Beleidsonderzoek naar aanleiding van onderzoek in het rapport 'Maatwerk bij schulden van zwerfjongeren'.
  • Pilot Vraagapp Rotterdam (Rotterdam, april 2019)
    VraagApp is een bestaande app waarin mensen alledaagse vragen kunnen stellen aan vrijwilligers. Met de pilot wil de gemeente onderzoeken of VraagApp een geschikt hulpmiddel is voor Rotterdamse kwetsbare jongeren in de overgang naar volwassenheid en een zelfstandig(er) leven.
  • Jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt in beeld (CPB, april 2019)
    Deze studie brengt in kaart hoeveel jongeren tussen 16 en 30 jaar een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, wat hun kenmerken zijn, welke factoren wijzen op een verhoogd risico op afstand tot de arbeidsmarkt en welke subgroepen er binnen deze groep te onderscheiden zijn. De studie is uitgevoerd in opdracht van de werkgroep van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) ‘Jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt’.
  • Rapport Eerste evaluatie Jeugdwet (Rijksoverheid, januari 2018)
  • Rapport: Bijdrage Werk en inkomen aan integrale ondersteuning van jongeren uit de jeugdhulp die 18 worden (Inspectie SZW, januari 2018)
  • Niet langer in de Wajong (Instituut Gak)
    Leertraject door de VU waarin (inter)gemeentelijke diensten, onderzoekers en andere stakeholders gezamenlijk optrekken bij het delen, ontwikkelen én toepassen van kennis en nieuwe inzichten.

Naar inhoudsopgave


Hulpmiddelen

Handreikingen & werkwijzers

  • Wegwijzer overheidsincasso schulden bij zwerfjongeren (Regioplan, mei 2019 | pdf, 206 kB)
    Hoe wordt er in overheidsincasso’s vorm gegeven aan maatwerk bij schulden van zwerfjongeren en welke obstakels staat maatwerk in de weg? Die vraag beantwoordt Regioplan Beleidsonderzoek naar aanleiding van onderzoek in het rapport 'Maatwerk bij schulden van zwerfjongeren'. Het onderzoek leverde ook een wegwijzer voor (schuld)hulpverleners op.
  • Werkblad Van wil naar weg (Divosa, november 2017)
    Helpt jongeren bij het maken van een toekomstplan en om in beweging te komen. De jongere staat aan het roer, de professional heeft een coachende rol.
  • Werkwijzer Jongeren (Divosa, maart 2017)
    Beschrijft hoe je jongeren met effectieve gespreksvoeringstechnieken kunt motiveren en ontdekken van wat een jongere wil en kan.
  • Draaischijf met het SLIM-model (Divosa en +Confidence, maart 2017)
    Helpt om de juiste interventie te kiezen bij welk type cliënt.
  • Handreiking voor gemeenten: Samenwerken aan de toekomst van jongeren: 16–27 jaar (Aanpak 16-27, oktober 2017 | pdf, 616 kB)
    Ondersteunt medewerkers van gemeenten bij de ontwikkeling van een integrale aanpak voor de participatie van jongeren van 16 tot 27 jaar in een kwetsbare positie. Dit document ondersteunt gemeenten bij alle stappen in dit beleidsproces.
  • Toolkit 16-27 (Aanpak 16-27, oktober 2017)
    De toolkit biedt praktische informatie zoals persona's jongeren, stappenplannen, het toekomstplan en praktijkvoorbeelden.
  • Participatiescan 
    Analyse- en actietool om te komen tot heldere regionale afspraken en een effectieve samenwerking voor het naar werk begeleiden van jongeren in een kwetsbare positie.

Publicaties

  • Leeftijdsgrenzen in beleid Wat werkt in de praktijk? (NJi, oktober 2018 | pdf, 780 kB)
    Het lukt steeds meer gemeenten en samenwerkingspartners om afspraken te maken om jongvolwassen in een kwetsbare positie passende begeleiding te bieden ondanks de verschillende wettelijke kaders en bijbehorende leeftijdsgrenzen. Wat werkt er om dit te realiseren en daarmee transformatiedoelen te behalen?

Training en opleiding

  • Hoe kun je jongeren effectief begeleiden? 
    Vind jij het als professional lastig om jongeren in beweging te krijgen? Lukt het niet altijd om een gezamenlijk plan op te stellen en heb je met weerstand of onbegrip te maken? In de vijfdaagse opleiding van Divosa leer je met welke interventies je jongeren verder kunt helpen. Mogelijk als incompany of openinschrijvingopleiding.

Websites

  • 16-27.nl 
    Op 16-27.nl vinden gemeentelijke beleidsmakers en professionals kennis en praktijkvoorbeelden over de ondersteuning aan jongeren van 16 tot 27 jaar in een kwetsbare positie op weg naar zelfstandigheid.
  • www.effectencalculator.nl 
    De effectencalculator is een praktische tool om de financiële effecten van beleid in het sociaal domein te meten. Met analyses uit echte cases en ruimte voor leren en ontwikkeling.
  • Maatschappelijke prijslijst (Effectencalculator, september 2017 | pdf, 247 kB)
    Onderdeel van de effectencalculator is de maatschappelijke prijslijst: een tool om de maatschappelijke meerwaarde van nieuwe aanpakken in het sociaal domein zichtbaar te maken
  • participatiescan.com 
    De Participatiescan is een analyse- en actietool om te komen tot heldere regionale afspraken en een effectieve samenwerking voor het naar werk begeleiden van jongeren in een kwetsbare positie.
  • Vindplaats Inkoop Sociaal Domein 
    Gemeenten, zorgaanbieders, kenniscentra en belangenverenigingen die te maken hebben met inkopen en aanbesteden in het sociaal domein kunnen op de vindplaats terecht voor informatie over alle fases van het inkoop- en aanbesteedproces.

Naar inhoudsopgave