Integratie vluchtelingen

Nederland heeft te maken met een grote toestroom van vluchtelingen, van met name in 2015 Syriërs en Eritreeërs. Vanuit noodopvang en AZC komt een groot deel van hen onder de verantwoordelijkheid van gemeenten. Wie zijn zij? Wat kunnen zij? En hoe begeleiden we ze succesvol naar huisvesting, integratie en werk?

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting en integratie van diegenen die een verblijfsvergunning ontvangen (“de statushouders”). De totale asielinstroom in 2015 was 59.100. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van het aantal asielzoekers in 2014 (29.890). Voorlopig lijkt er nog geen eind te komen aan deze instroom. De verwachting is dat een groot deel van deze asielzoekers een verblijfsstatus zal krijgen en voor langere tijd in Nederland zal blijven.

Om deze grote aantallen statushouders succesvol te laten integreren, moeten we goed kijken naar de bestaande kaders. Wat moeten en kunnen gemeenten doen? Waar lopen we tegenaan? Wat hebben we nodig om deze taak op ons te nemen? Hoe werk je samen binnen de verschillende domeinen op lokaal, regionaal en landelijk niveau? En hoe organiseer je dat naast alle andere verplichtingen binnen het sociaal domein?

Belangrijkste documenten

Wat vindt Divosa?

Divosa wil dat de integratie van vluchtelingen zo soepel en snel mogelijk verloopt. Daarom vinden we het belangrijk om in een zo vroeg mogelijk stadium te weten wie deze mensen zijn (o.a. opleiding en werkervaring) en wat zij kunnen bijdragen aan onze samenleving, het liefst al voordat mensen definitief in een gemeente gehuisvest worden. Tevens vindt Divosa het van belang dat bij het huisvesten van vluchtelingen rekening gehouden wordt met hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt en niet met het simpele feit dat (alleen) woonruimte beschikbaar is. Hiervoor is het belangrijk dat er samenwerking gezocht wordt met arbeidsmarktpartijen.

In het verleden hadden gemeenten een grote rol in de inburgering met de daarbij behorende netwerken en budgetten. De verantwoordelijkheid om in te burgeren ligt nu bij de inburgeraar zelf. Hij/zij bepaalt wat nodig is aan taal en is daar ook financieel verantwoordelijk voor. Divosa wil graag dat de regie op inburgering weer bij de gemeente komt te liggen en pleit voor een integrale aanpak.

Gemeenten ondersteunen de participatie van vluchtelingen al op diverse terreinen (denk aan de participatieverklaring en het opsporen van laaggeletterdheid). Maar het schuurt dat sturing op taal en inburgering niet primair bij gemeenten ligt. Daarom lopen gemeenten er in de praktijk tegenaan dat:

  • zij geen eisen kunnen stellen aan inburgeringsinstituten. Dat maakt dat vergunninghouders soms voor een hoog bedrag inburgeringscursussen van bedroevende kwaliteit volgen; instituten soms een vrijstelling regelen bij het niet halen van een examen en er weinig flexibiliteit in aanbod is.
  • vergunninghouders vaak laat beginnen met het leren van de Nederlandse taal.

Het gevolg is dat vergunninghouders onnodig lang in de bijstand blijven. Het sterk geslonken Participatiebudget staat op gespannen voet met de kosten die nodig zijn om deze mensen te begeleiden naar werk of participatie.

Wat doet Divosa?

Divosa voert vanaf 2016 het project Screening en matching vergunninghouders uit, dat gesubsidieerd wordt door het ministerie van SZW. Samen met VNG, COA, en ministerie van SZW, V&J en OCW heeft Divosa een systematiek ontwikkeld waarmee in een vroegtijdig stadium (al tijdens de asielprocedure) informatie over de vergunninghouder wordt opgehaald. Enerzijds om deze informatie te benutten voor een kansrijke koppeling tussen vergunninghouder en gemeente, anderzijds om alvast zinvolle trajecten in te kunnen zetten in de wachttijd tussen koppeling en huisvesting in de toegewezen gemeente. In de praktijk is vooral COA aan zet bij de kansrijke koppeling. Divosa faciliteert en ondersteunt COA hierbij.

Om de wachttijd van vergunninghouders in het AZC goed te benutten zijn 35 (gemeentelijke) regiocoördinatoren aangesteld om gemeenten te ondersteunen en te faciliteren. De regiocoördinatoren doen dit in afstemming met het projectbureau vanuit Divosa maar ook met betrokken partners zoals COA en de bestaande structuren in hun arbeidsmarktregio (werkgeverservicepunten, leerwerkloketten, onderwijsinstellingen en vluchtelingenwerk).

Gerelateerde onderwerpen Divosa

Gerelateerde websites

 

Bijeenkomsten over dit onderwerp

Er zijn momenteel geen bijeenkomsten over dit onderwerp in de agenda.