Wsw-tekort slaat groter gat in gemeentebegrotingen

donderdag 21 juni 2018

De rijksbezuinigingen op de Wsw leiden in 2018 tot een strop van 190 miljoen euro voor gemeenten. Dat tekort zal de komende jaren verder oplopen omdat het voor sw-bedrijven onmogelijk is om de bezuiniging van 3.000 euro per werkplek te realiseren. Die conclusie trekken de onderzoekers van Berenschot en SEO in de Thermometer Wsw die zij in opdracht van het kabinet opstelden.

Een deel van de bezuinigingen hebben sw-bedrijven wel kunnen opvangen. 'De afgelopen jaren zijn steeds meer sw-bedrijven erin geslaagd hun operationeel resultaat te verbeteren. Bij twee derde ervan is het operationeel resultaat inmiddels positief. Belangrijke succesfactoren zijn ondernemerschap, marktconforme tarieven, sturing op financieel rendement en een goede verhouding met het bestuur’, schrijven de onderzoekers.

Onvermijdelijk

Een stijging van de gemeentelijke bijdrage noemen Berenschot en SEO echter onvermijdelijk. Dat komt volgens de onderzoekers door een verdere daling van de rijksbijdrage en een stijging van de loonsom per sw’er omdat er geen instroom in lagere loonschalen meer plaatsvindt. Alleen als het aantal sw’ers na 2020 daadwerkelijk daalt, zullen de tekorten afnemen.

Bemoedigend

Staatssecretaris Tamara van Ark onderschrijft de uitkomsten van de Thermometer Wsw, meldt ze in haar brief aan de Tweede Kamer. Ze noemt het ‘bemoedigend om te zien dat creatief ondernemerschap en een gezamenlijk gevoelde verantwoordelijkheid van bedrijf en gemeenten resulteren in gezonde sw-bedrijven met goede resultaten, ook financieel gezien.’

De tekorten zijn volgens haar besproken met de VNG en verwerkt in het Interbestuurlijk Programma (IBP). “Door de normeringssystematiek laat het gemeentefonds m.i.v. 2018 jaarlijks een aanzienlijke groei zien. Deze middelen kunnen soelaas bieden voor de financiële problematiek van de Wsw in de komende jaren”, aldus Van Ark.

Realistisch

Divosa-voorzitter Erik Dannenberg erkent dat de gemeentefinanciën de komende jaren groeien. Dat neemt niet weg dat hij graag realistisch blijft. "Gemeenten lopen in het sociaal domein nu al aan tegen forse tekorten. Door extra en onafwendbare uitgaven voor de sociale werkvoorziening is er dan minder ruimte over voor de mooie ambities en innovaties binnen het sociaal domein."  

Daarnaast vindt Dannenberg dat er oog moet zijn voor de langere termijn. "In goede tijden is het mooi dat de inkomsten voor gemeenten afhankelijk van de rijksuitgaven. Maar als de conjunctuur tegenzit, dalen de inkomsten voor gemeenten weer. En juist in economisch slechtere tijden kloppen meer mensen aan bij hun gemeenten."

Download

Zie ook