Tijdig toekomstplan moet kwetsbare jongeren helpen bij overgang naar volwassenheid

woensdag 3 oktober 2018

Om jongeren met een jeugdbeschermings- en/of jeugdreclasseringsmaatregel te ondersteunen bij hun overgang naar volwassenheid, moeten gemeenten en professionals samen met de jongeren tijdig een toekomstplan opstellen. Daarin moet aandacht zijn voor woonplek, opleiding en werk, inkomen en schulden, en ondersteuning. Dat adviseert het Nederlands jeugdinstituut in het rapport ‘Beter in Beeld – Jongvolwassenen na jeugdbescherming en jeugdreclassering’.

Jongeren met een jeugdbeschermings- en/of jeugdreclasseringsmaatregel zijn kwetsbaar in hun overgang naar volwassenheid. Hun problemen liggen onder andere op het gebied van onderwijs, werk, inkomen en justitie, maar kunnen ook te maken hebben met een lichte verstandelijke beperking en/of psychische problematiek. Ook de manier waarop de zorg is georganiseerd voor en na hun 18e jaar geeft problemen, blijkt uit onderzoek.

Door vroegtijdig en gezamenlijk een realistisch toekomstperspectief voor de jongere te formuleren, kunnen problemen (deels) voorkomen worden. Dit moet standaard en structureel onderdeel uitmaken van het ondersteuningsaanbod. In de uitvoering van dit toekomstplan hebben jongeren baat bij een (professioneel) maatje die zij vertrouwen en die beschikbaar en bereikbaar is. Het is belangrijk dat professionals ruim voor het 18e jaar beginnen met de uitvoering van de acties uit het toekomstplan, aldus het NJi.

Aanbevelingen voor gemeenten

Specifiek voor gemeenten formuleert het NJi de volgende aanbevelingen:

  1. Maak met alle relevante partijen afspraken over het formuleren van een toekomstperspectief in de samenwerkingsrelatie met jongeren; er moet standaard aandacht zijn voor dit proces.
  2. Maak met alle relevante partijen afspraken over het werken met één toekomstplan van de jongere. In het toekomstplan wordt in elk geval aandacht besteed aan: woonplek, opleiding en werk, inkomen en schulden evenals de benodigde ondersteuning.
  3. Laat de ondersteuning vanuit de Jeugdwet en die vanuit de Wmo zo naadloos mogelijk in elkaar overlopen. Zorg voor voldoende passend aanbod vanuit de Wmo. Maak daarnaast afspraken over de inzet van de gemeentelijke functies voor voortijdig schoolverlaten en het domein werk en inkomen, en over de inzet vanuit zorgverzekeraars. Organiseer financiële ruimte zodat de ondersteuning van jongvolwassenen ononderbroken door kan gaan.
  4. Zorg ervoor dat verlengde jeugdhulp kan worden ingezet. Zo kunnen professionele contacten die ondersteunend zijn voortgezet worden en/of kan passende hulp blijven bestaan.
  5. Vergroot de kennis over mogelijkheden voor verplichte (na)zorg aan en beschermingsmaatregelen voor jong volwassenen. Dan kunnen betrokkenen expliciet de afweging maken of verplichte zorg ondersteunend kan zijn en gewenst is.

Zie ook

Jongvolwassenen na jeugdbescherming en jeugdreclassering beter in beeld (Nieuwsbericht | NJi, september 2018) 

Download

Beter in Beeld – Jongvolwassenen na jeugdbescherming en jeugdreclassering (Rapport | NJi, september 2018 | pdf, 2,3 MB)

Organiseren van doorlopende ondersteuning vraagt betere afstemming

Divosa is voor een inclusieve samenleving en integrale ondersteuningsarrangementen in het sociaal domein en vindt het belangrijk om hier ook het domein van werk en inkomen in te betrekken. Het is goed om te zien dat dit hier in het onderzoek zo uitgebreid aandacht voor wordt gevraagd. Maar het organiseren van doorlopende ondersteuning voor jongvolwassene is een complex vraagstuk, vraagt tijd en ook veranderen van denken en doen bij verschillende partijen. Juist bij deze groep jongvolwassenen komt alles samen: jeugdwet, Wmo, onderwijs,  voortijdig schoolverlaten, werk & inkomen en de zorgverzekeringswet. Het onderzoek geeft terecht aan dat dit ook om goede afspraken met zorgverzekeraars en zorgkantoren vraagt. Hier is nog veel te winnen en vraagt, zoals ook de RVS al eerder constateerde, ook ondersteuning vanuit het Rijk.