Sociaal akkoord: ingrijpende gevolgen voor werk gemeenten

maandag 15 april 2013
Bron:

Met het sluiten van het sociaal akkoord lijkt het kabinet een forse koerswijziging in te zetten. Het akkoord beëindigt het streven naar één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt, een kernelement van de Participatiewet. Het akkoord beperkt de voorgenomen decentralisatie naar gemeenten en introduceert tripartiete aansturing op landelijk en regionaal niveau. Wat blijft is de financiële taakstelling met een 'gefixeerd budget'. De invoering van de maatregelen wordt een jaar uitgesteld: het wordt nu 1 januari 2015. 

Nog veel is onduidelijk aan de aangekondigde operatie. Vast staat dat het een grote bestuurlijke inspanning zal vergen, terwijl nog onvoldoende duidelijk is hoe daardoor grotere kansen op werk ontstaan.

Een revolutie

Het was nauwelijks terug te vinden in het nieuws over het sociaal akkoord eind vorige week. Maar waar op veel andere terreinen het commentaar klinkt dat het kabinet maatregelen op de lange baan schuift, kondigt het sociaal akkoord op het terrein van werk en inkomen weinig meer dan een revolutie aan. Puntsgewijs:

  • Op de 35 werkpleinen moeten regionale werkgevers en vakbondsbestuurders samen met de wethouders van betrokken gemeenten een regionaal arbeidsmarktbeleid tot stand brengen.
  • Daarnaast komen 35 Werkbedrijven, gevormd uit de huidige SW-bedrijven, die verantwoordelijk worden voor het aan het werk helpen van Wajongers en SW-geïndiceerden. Zij komen in dienst van het werkbedrijf en groeien door naar 120% van het wettelijk minimumloon.
  • Ook daarbij worden regionale ondernemers en wethouders 'nauw betrokken'. Mensen die niet voor de Wajong in aanmerking komen, kunnen ook een beroep doen op het werkbedrijf. Ook zij komen in dienst van de gemeente, tegen een vergoeding op bijstandsniveau.
  • Het UWV - dat samen met CIZ wordt samengevoegd tot een nieuw rijksorgaan - wordt verantwoordelijk voor de keuring van de mate van arbeidsgeschiktheid en van de behoefte aan zorg en extra ondersteuning.
  • Gemeenten krijgen een gefixeerd budget voor het geheel, waarmee ze hun bijdrage aan het werkbedrijf kunnen betalen.
  • In de landelijke 'Werkkamer' zullen sociale partners samen met de VNG in de komende maanden de werkwijze ontwikkelen voor de 35 Werkpleinen en Werkbedrijven.

Veel onduidelijk

Voor Divosa is nog veel onduidelijk over de echte keuzes in het sociaal akkoord en over de impact daarvan. Wie wordt verantwoordelijk? De tekst van het akkoord heeft het over tripartiet besturen, maar legt nadrukkelijk de verantwoordelijkheid voor het geld bij gemeenten.

Hoe gewenst is samenhang met zorg? Aan de ene kant kondigt het sociaal akkoord een fusie aan tussen UWV en CIZ, omdat samenhang voor burgers gewenst is. Tegelijk maken de regio-indeling, de nationale aansturing en de tripartiete besturing de aansluiting met WMO en jeugdzorg waarschijnlijk niet makkelijker.

Is het gedaan met de zelfredzaamheid? 'Zo gewoon mogelijk' is het motto. We doen een beroep op wat mensen wél kunnen. Maar ondertussen maken we een grote aparte structuur voor arbeidsgehandicapten met een eigen regime. Een regime dat door een strenge indicatiestelling door het UWV moet worden bewaakt.

Zeker ingrijpend

Zonneklaar is wel dat de gevolgen ingrijpend zijn. Gemeenten krijgen wel meer tijd om de voorbereiding te verzorgen. De invoeringstermijn is met een jaar verlengd. Ook goed is dat de stok achter de deur van het quotum niet helemaal uit de tekst is verdwenen en zelfs in de wet geregeld lijkt te worden.

En een plotselinge, diep ingrijpende herstructurering als deze levert het risico op dat er veel bestuurlijke drukte ontstaat die verhindert dat we echt aan de slag gaan.

Zie ook

Jorritsma: 'Kieper gevolgen sociaal akkoord niet over hek van gemeenten' - Trouw