Rondetafelgesprek Tweede Kamer: aanpak schulden in schijnwerpers

maandag 12 februari 2018

Schulden en armoede staan volop in de schijnwerpers. Vandaag praat de Tweede Kamer over de aanpak van problematische schulden. Arjan Vliegenthart neemt namens de VNG deel aan het Rondetafelgesprek met de vaste Kamercommissie SZW. VNG en Divosa hebben samen een position paper ingediend.

Gemeenten roepen de Kamer en het kabinet op om concreet 8 punten aan te pakken. Deze punten zijn randvoorwaardelijk om de gemeentelijke ambitie waar te kunnen maken.

Wat is er concreet nodig:

  1. Zorg voor financiële educatie in het onderwijs.
  2. Neem belemmeringen privacy en gegevensuitwisseling weg om outreachende integrale schuldhulpverlening te kunnen bieden.
  3. Realiseer sociale incasso en pas de bijzondere incassobevoegdheden en de buitenproportionele incassokosten van de Rijksoverheid als schuldeiser aan, waardoor problemen niet groter worden.
  4. Zorg ervoor dat snelheid gemaakt wordt in de minnelijke schuldregeling: dit kan door een medewerkingsplicht voor schuldeisers in te stellen of door de procedure van een dwangakkoord te vereenvoudigen en te versnellen.
  5. Zorg ervoor dat schuldeisers binnen een voorgeschreven termijn een opgave van alle openstaande schulden moeten doen.
  6. Zorg voor een geleidelijke afbouw van inkomensondersteunende Rijksvoorzieningen en een minimabeleid dat werkenden met een laag inkomen langer ondersteunt want dit draagt beter bij aan het verkleinen van de armoedeval.
  7. Maak gemeenten regievoerder van het proces van beschermingsbewind, waardoor zij een integrale aanpak kunnen realiseren. Hierbij is naast adviesrecht voor gemeenten voldoende financiering nodig of een andere financieringssystematiek; overdracht van verantwoordelijkheid zonder voldoende financiering zorgt voor meer problemen!
  8. Kom tot één betaalmoment voor uitkeringen, toeslagen en voorzieningen, vereenvoudig (aanvraag-)procedures en verkort de doorlooptijden voor toekenning. En zorg voor één overheid die de uitkeringen en toeslagen toekent, direct, op basis van actuele inkomensgegevens en levensgebeurtenissen.

Gemeentelijke ambitie

Gemeenten hebben de ambitie om het aantal mensen met problematische schulden substantieel terug te dringen. Natuurlijk door inzet van goede schuldhulpverlening, maar liever nog door het ontstaan van (problematische) schulden zo vroeg mogelijk te signaleren en te voorkomen. 

Schuldhulpverlening is symptoombestrijding en we moeten ons gezamenlijk inspannen om het echte probleem aan te pakken. Dit betekent doorbreken van intergenerationele armoede en een brede aanpak van sociale problematiek.

Tegelijkertijd moeten we – tegen de achtergrond van het WRR-rapport ‘Weten is nog geen doen’ – erkennen dat niet iedereen in staat is de financiën zelf op orde te houden en ondersteuning inzetten nog voordat schulden zijn ontstaan.

Zie ook

Factsheet Armoede en schulden in Nederland