Rijk gaat gemeenten ondersteunen met nieuw programma sociaal domein

donderdag 24 november 2016

Op 16 november 2016 debatteerde de Tweede Kamer met minister Plasterk (BZK) over de ontwikkelingen in het sociaal domein. Diverse Kamerleden herhaalden in het debat het pleidooi van Divosa om gemeenten vertrouwen en ruimte te geven voor de inhoud en invulling van de transformatie. Het nieuwe ‘programma sociaal domein’ moet hierbij ondersteuning bieden.

Gemeenten krijgen in het debat complimenten voor de aanpak van de transitie. Maar er moeten in de transformatie nog belangrijke stappen gezet worden. Daarbij zou het Rijk (en de Kamer) nog een stap terug kunnen doen, maar het moet gemeenten wel blijven ondersteunen. Daarvoor is het nieuwe ‘programma sociaal domein’ bedacht. Volgens minister Plasterk kan dit programma halverwege maart 2017 beschikbaar zijn.

Indicatoren

Minister Plasterk vindt het belangrijk dat gemeenten en het Rijk dezelfde taal spreken. Daarom wil hij in het nieuwe programma sturen op indicatoren die samen met gemeenten worden vastgelegd. Divosa vindt het positief dat de minister heeft toegezegd dat professionalisering hierin een plek krijgt.

De rol van ‘dwarskijker’ die de Transitiecommissie Sociaal Domein (TSD) voorheen vervulde, wordt in het programma opnieuw ingevuld. De TSD wordt volgens Plasterk niet verlengd. Dit sloot niet aan bij de wens van de Kamer.  

In aansluiting op de Kamerbrief van Divosa (pdf, 2 MB) vragen PvdA en Groen Links expliciet aandacht voor een goede verbinding in het brede sociaal domein, met name voor de schuldenproblematiek. Dit leidt echter niet tot nieuwe toezeggingen van de minister.

Financiën

Het onderzoek naar de financiën in het sociaal domein krijgt veel aandacht in het debat. Bijna alle Kamerleden zetten hun vraagtekens bij de cijfers en conclusies van het CBS en geven aan dat gemeenten zich niet in de resultaten herkennen. Minister Plasterk erkent dat er kanttekeningen geplaatst kunnen worden bij de cijfers en ondersteunt een recente toezegging van staatssecretaris Van Rijn om in een onderzoek de cijfers verder te duiden.

Ontschotten

D66 en SGP roepen op om bij het onderzoek ook het domein Werk en Inkomen mee te nemen en daarmee echt te kiezen voor een ontschotte insteek. Plasterk ondersteunt dit pleidooi. GroenLinks wijst nog op een eerder aangenomen motie dat gemeenten eventuele overschotten moeten besteden in het sociaal domein.

Privacy en accountantscontrole

Tot slot zijn privacy en de accountantscontrole onderwerp van gesprek. De minister erkent de spanning die is ontstaan tussen de privacyregels en de beweging naar een integrale aanpak waar gemeenten persoonsgegevens graag integraal willen gebruiken. Naar zijn oordeel vraagt dit spanningsveld nog niet om bijstelling van de wet- en regelgeving.

De eerdere problemen bij de accountantscontroles kwamen mede doordat de benodigde informatie bij gemeenten voor een positieve accountantsverklaring nog onvoldoende beschikbaar of nog niet op orde was. De minister is nog steeds in gesprek met de accountantsorganisatie NBA en gemeenten om herhaling te voorkomen, maar dit is een hele klus. Accountants kijken naar rechtmatigheid en dat kan botsen met een integrale aanpak van gemeenten.

Plasterk is ook in gesprek met de NBA over problemen die gemeenten ervaren in het vinden van een accountant. Er worden onder andere afspraken gemaakt over goedgekeurde accountantsverklaringen en verbeterplannen voor gemeenten over informatievoorziening. Op 14 november 2016 is hierover een brief naar de Tweede Kamer gegaan. 

Lees ook: Stevig sociaal domein vraagt om betere verbindingen