Plan ‘Werk en meedoen voor nieuwkomers’ is kans − en werk aan de winkel

Meer nieuwkomers sneller aan het werk. Hiervoor presenteerde Thierry Aartsen, minister van Werk en Participatie op 5 juni een startnotitie Werk en meedoen voor nieuwkomers. Divosa ziet kansen voor nieuwkomers, werkgevers en gemeenten. Tegelijkertijd vraagt Divosa aandacht voor de uitdagingen om het plan te realiseren. Met name voor perspectief voor nieuwkomers, de rol van werkgevers en het leren van de taal.

De beweging die de minister verder aanjaagt is een kans. Voor nieuwkomers zelf, waarvan velen staan te popelen om aan het werk te gaan. Voor werkgevers, die hun vacatures kunnen invullen. Voor gemeenten, die het aantal bijstandsuitkeringen af zullen zien nemen. Om de wens meer nieuwkomers sneller aan het werk te krijgen echt te realiseren, ligt er nog wel een forse uitdaging voor alle betrokkenen. ‘Dit biedt kansen, maar we moeten ook realistisch zijn in wat we van alle partijen vragen. Bovendien brengen extra ambities extra werk en investeringen met zich mee,‘ aldus Marcelle Breemans, programmamanager inburgering bij Divosa.

Hou oog voor perspectief

Zo snel mogelijk aan het werk helpen zal voor veel nieuwkomers elk soort werk dat ze kunnen vinden betekenen - any job. Voor sommigen zal dit een opstap zijn naar werk op niveau in een van de tekortsectoren - een better job. Zo staat te lezen in de notitie. Maar zo snel mogelijk de arbeidsmarkt op gaan is niet altijd het beste. ‘We moeten oog blijven houden voor perspectief voor mensen,’ zegt Breemans.

Zoals de minister ook aangeeft is het voor sommige nieuwkomers zinvol eerst een opleiding te volgen zodat zij daarna een betere baan kunnen krijgen. Op die manier kunnen zij duurzaam de arbeidsmarkt op. Hier is ook de Module Arbeidsmarkt en Participatie op gericht die statushouders in hun inburgeringstraject volgen. In de module leren zij over de arbeidsmarkt en doen praktijkervaring op. Voor duurzaam werk is het ook van cruciaal belang dat asielzoekers en statushouders die nog in de opvang verblijven minder vaak hoeven te verhuizen, zodat zij niet telkens opnieuw hoeven te beginnen. Niet in de laatste plaats is aandacht voor de mentale gezondheid van nieuwkomers niet alleen vanuit menselijk oogpunt een goed idee, maar zal dit ook zorgen voor meer en betere arbeidsparticipatie.  

Wim Ravenshorst, projectleider Simpel Switchen bij Divosa: ‘Beschouw werk als ontwikkelinstrument, als iets wat kansen biedt, niet enkel als verplichting. Doorlopende leer- en werklijnen, soepele overgangen, zijn belangrijk.’

Ook werkgevers aan zet

Divosa vindt het een goed idee dat de minister met werkgevers gaat spreken om samen voldoende en passende plekken te vinden. Daarbij is het van belang werkgevers te informeren en faciliteren zodat zij nieuwkomers kunnen begeleiden bij hun werk. Eerder werden proeven met startbanen geëvalueerd. Hieruit bleek: 'een basisniveau taal- en werknemersvaardigheden is nodig voordat plaatsing op een startbaan verantwoord is.' Daarom kijkt de minister ook naar voorschakeltrajecten waardoor instroom en doorstroom naar werk op niveau haalbaarder wordt.

Focus op taal is broodnodig én forse uitdaging

Beheersing van de taal op tenminste basisniveau is dus essentieel. De minister wil daarom dat mensen al in de eerste periode van opvang in Nederland beginnen met het leren van de taal. Werkende nieuwkomers leren de taal op de werkvloer. Dit gebeurt naast de formele taallessen in het inburgeringstraject.

Divosa vindt de plannen van minister Aartsen een goed streven. Wel moet er, zoals de minister zelf ook stelt, aan de nodige randvoorwaarden worden voldaan. Breemans: ‘Er is een tekort aan leraren die Nederlands als tweede taal kunnen doceren. Voor taallessen binnen de inburgering zijn wachtlijsten, op veel opvanglocaties lukt het aanbieden van taallessen onvoldoende. Taal leren op de werkvloer is een uitstekend idee, maar taalscholen zijn hierin niet allemaal even ver. Ook moet de kwaliteit van de lessen in het oog blijven. Een flinke uitdaging dus voor alle betrokken partijen.’

Vervolg

Na de zomer volgt een nadere uitwerking van het plan Werk en meedoen voor nieuwkomers met meer concrete acties. Divosa is hierbij betrokken en denkt samen met haar leden actief mee over wat de plannen betekenen voor de gemeentelijke uitvoeringspraktijk.