‘Nu ingrijpen in jeugdzorgstelsel is te vroeg en te rigoureus’

maandag 11 november 2019

Als donderslag bij heldere hemel kondigden de ministers De Jonge (VWS) en Dekker (Rechtsbescherming) vorige week aan om het jeugdzorgstelsel te herzien. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bracht vlak ervoor een kritisch rapport naar buiten over de jeugdbescherming. De ministeries besloten hierop in te grijpen en een stelselwijziging voor te stellen. Divosa-voorzitter Erik Dannenberg: ‘Het rapport van de inspectie dwingt ons tot reflectie, maar we moeten waken voor overhaaste en onomkeerbare maatregelen.’

‘Het is schrijnend dat we in Nederland niet in staat zijn om alle kinderen en jongeren de veiligheid te bieden die ze nodig hebben’, vindt Dannenberg. ‘We kunnen hier niet in berusten en wij hebben als overheid de verantwoordelijkheid om hier iets aan te doen.’ Hij herkent de geschetste knelpunten in het rapport van de inspectie. Het rapport focust echter op de keten van jeugdbescherming, waarin gemeenten, Rijk en instellingen een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid dragen. Het verrast Divosa dat de ministeries er nu voor kiezen om in te grijpen in het totale jeugdzorgstelsel.

Erik Dannenberg: ‘Dat is te rigoureus. Het ingrijpen komt bovendien te snel. We erkennen dat er in jeugdzorg nog veel te verbeteren valt. Gemeenten zijn daar dan ook volop mee bezig, óók op regionaal niveau. Die inspanningen hebben effect: jeugdhulp is laagdrempeliger, preventiever en er is een groter bereik. Er zijn minder kinderen in jeugdbeschermingsvoorzieningen. En dat met 15 procent minder middelen dan vóór 2015. Toch gaat niet alles zoals we zouden willen. De transformaties duren langer dan gedacht en het proces is taai. En dus is er nog veel te verbeteren.’

Hij wijst daarbij op het ontbreken van voldoende middelen. ‘De randvoorwaarden om de jeugdhulp goed te transformeren zijn onvoldoende aanwezig. En dan ontstaan vroeg of laat arbeidsmarktproblemen en knelpunten zoals de inspectie terecht benoemt.’

Rem op transformatie

Al met al ziet Divosa het vroegtijdig ingrijpen door het Rijk als een rem op de ingezette transformatie. Erik Dannenberg: ‘Vóór de decentralisaties was de jeugdzorg in Nederland te versnipperd. Om kinderen en jongeren beter te ondersteunen was een systeeminnovatie nodig en zo’n majeure verandering kost tijd. Er zijn inmiddels goede en veelbelovende initiatieven en praktijken in de regio die teniet worden gedaan door de voorgestelde stelselwijziging. Geef gemeenten de tijd en voldoende financiële middelen om samen met aanbieders de ingezette transformatie door te zetten. Mét vertrouwen en rugdekking vanuit het Rijk.’

Documenten