Minister houdt focus op werk in eerste debat Participatiewet: Divosa mist de balans

Het langverwachte eerste debat over de Participatiewet met minister Aartsen (SZW) heeft plaatsgevonden. Hoewel de minister vasthoudt aan de koers van Participatiewet in Balans, ligt zijn focus nadrukkelijk op werk. Divosa ziet echter dat de balans in de uitvoering nog ver te zoeken is, zeker als het gaat om de financiële middelen en het vertrouwen in de professional.

Op 24 maart sprak de Tweede Kamer voor het eerst met de nieuwe minister over de toekomst van de Participatiewet. Minister Aartsen bevestigde dat de ingezette hervorming uit het regeerakkoord wordt voortgezet, maar hij gaf een helder signaal af: de kortste weg naar werk staat centraal.

Strikte koers op taaleis, zoektermijn en budget

De minister windt er geen doekjes om als het gaat om de taaleis. Deze blijft een vast onderdeel van de wet. Gemeenten die de eis niet uitvoeren, kunnen een stevig gesprek en zelfs formele maatregelen verwachten. In april volgt een Kamerbrief waarin de minister hierop dieper ingaat.

Ook de vier weken zoektermijn voor jongeren blijft wat de minister betreft overeind. Volgens Aartsen helpt deze termijn jongeren juist richting school of werk. Hij wijst erop dat gemeenten de ruimte hebben voor maatwerk als de situatie daarom vraagt. Opvallend was daarnaast de uitspraak van de minister over de financiën: volgens hem hebben gemeenten momenteel voldoende geld voor re-integratie.

Dit vindt Divosa 

Het is goed dat er duidelijkheid is over de koers, maar we maken ons ook zorgen.

• Jongeren verdienen zekerheid. Wij pleiten al langer voor het afschaffen van de zoektermijn. Voor jongeren met flexibele contracten zorgt deze wachttijd voor stress en gaten in het inkomen. Werken mag nooit een financieel risico zijn. Wij willen dat de wet bijdraagt aan bestaanszekerheid in plaats van aan onzekerheid.
• Divosa heeft herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de uitvoerbaarheid van de taaleis en geadviseerd deze te schrappen. Nu de politiek anders heeft besloten, wachten we de brief van de minister in april nauwgezet af.
• De uitspraak van de minister dat gemeenten ‘voldoende geld hebben voor re-integratie’ staat haaks op de dagelijkse praktijk van onze leden. Ook de eigen probleemanalyse van het ministerie uit 2024 laat zien dat de budgetten juist schaars zijn, waardoor veel mensen nu niet de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.

Samen naar een inclusieve arbeidsmarkt

Ondanks de verschillen in inzicht, zien we ook lichtpunten. Zo komt er voor de zomer meer informatie over een nieuwe financiering voor beschut werk, die meer wordt gebaseerd op wat er daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Dat is een stap in de goede richting, al blijft het macrobudget vooralsnog gelijk.

Wij blijven ons inzetten voor een wet die niet alleen focust op regels, maar vooral op mensen. Een wet waarin de professional de ruimte krijgt om te doen wat nodig is en waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen.