Geactualiseerde rekentool geeft gemeenten meerjarig inzicht in participatiebudget

De rekentool Participatiewet van Cedris en Divosa is geüpdatet. Berenschot heeft de tool geactualiseerd op basis van de Septembercirculaire Gemeentefonds 2026 en de meest recente informatie over de BUIG-budgetten. Gemeenten, samenwerkingsverbanden en sociaal ontwikkelbedrijven kunnen hiermee de beschikbare middelen voor de Participatiewet tot en met 2031 in beeld brengen.

De rekentool geeft per gemeente inzicht in de verschillende geldstromen die samenhangen met de uitvoering van de Participatiewet. Het gaat onder meer om het budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies (BUIG), de middelen voor participatie binnen de algemene uitkering van het gemeentefonds, de integratie-uitkering participatie en verschillende decentralisatie-uitkeringen.

Wat is er veranderd na de Septembercirculaire?

In deze versie zijn de belangrijkste wijzigingen verwerkt. Het gaat onder andere om:

• Extra middelen voor de uitvoeringskosten van de Wet inburgering 2021.
• Een terugboeking naar het gemeentefonds in verband met het overgangsrecht bij de afschaffing van de aanvullende bijstand jongerennorm.
• Extra middelen vanaf 2027 voor vroegsignalering van problematische schulden.
• Aanvullende middelen voor de pilots Startbanen Statushouders.

Inzicht in het budget voor werk en meedoen

De rekentool helpt gemeenten om de ontwikkeling van de beschikbare middelen voor de Participatiewet over meerdere jaren te volgen. Dat biedt aanknopingspunten voor financiële ramingen, beleidskeuzes en gesprekken over de uitvoering van de Participatiewet. Ook samenwerkingsverbanden en sociaal ontwikkelbedrijven kunnen de uitkomsten gebruiken bij hun financiële en beleidsmatige afwegingen.
Tegelijkertijd is het belangrijk om de uitkomsten goed te interpreteren. De tool brengt de omvang en ontwikkeling van de middelen in beeld, maar schrijft niet voor hoe gemeenten deze inzetten.

Onderzoek naar het verdeelmodel

In de Septembercirculaire is ook aangekondigd dat het ministerie onderdelen van het verdeelmodel van de algemene uitkering nader gaat onderzoeken. Daarbij wordt ook het cluster Participatie opnieuw bekeken. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen op termijn leiden tot aanpassingen in de verdeling van participatiemiddelen tussen gemeenten.

De rekentool biedt daarmee een actueel vertrekpunt voor gemeenten die de financiële ontwikkeling van hun Participatiewetbeleid en -uitvoering in de komende jaren willen volgen.