Divosa vraagt Kamer aandacht voor BUIG-budget, beschermingsbewind en loondispensatie

woensdag 20 december 2017

Woensdag 20 december start de Kamerbehandeling van de SZW-begroting voor 2018. In de aanloop naar het debat heeft Divosa de fractiewoordvoerders aandacht gevaagd voor drie prangende onderwerpen: het landelijk bijstandsbudget is aantoonbaar te laag, de kosten van bijzondere bijstand voor bewindvoering lopen op en de invoering van loondispensatie: Divosa is voor behoud loonkostensubsidie. 

Brief aan de vaste Kamercommissie SZW over Begroting SZW 2018 (Divosa, december 2017 | pdf, 272 kB)

Landelijk bijstandsbudget aantoonbaar te laag

In opdracht van Divosa analyseerde Andersson Elffers Felix (AEF) de bijstandsuitgaven en –budgetten in de afgelopen jaren. Daaruit blijkt dat het landelijke budget sinds 2015 aantoonbaar te laag is geraamd.

Een belangrijke reden is dat de voorspelbare groei van de bijstand door de komst van statushouders niet is meegenomen in de raming van het bijstandsvolume. Ook jaagt de vangnetregeling de tekorten van gemeenten verder op. De vangnetregeling is bedoeld om grote tekorten bij gemeenten te dempen, maar omdat gemeenten de kosten zelf moeten betalen, leidt de vangnetregeling tot een negatieve spiraal met nog meer tekorten voor nog meer gemeenten.

Divosa wil dat het Rijk dit probleem erkent en met gemeenten in gesprek gaat over oplossingen. Het Rijk heeft immers een wettelijke taak om voldoende macrobudget beschikbaar te stellen.

Oplopende kosten van bijzondere bijstand voor bewindvoering

Op 3 december 2015 nam de Tweede Kamer de motie ‘Toename aantal mensen in beschermingsbewind’ aan. Met de motie roept de Kamer het kabinet onder andere op om voldoende budget beschikbaar te stellen om de kosten voor beschermingsbewind te dekken. Helaas moet Divosa vaststellen dat aan dit onderdeel van de motie nog onvoldoende gehoor is gegeven.

Divosa constateert dat het huidige systeem rondom bewindvoering voor gemeenten leidt tot een onhoudbare financiële situatie en dringt daarom aan op onderzoek naar een passende financieringssystematiek. Voor de korte termijn roept Divosa de Kamercommissie op er bij het kabinet op aan te dringen dat zij snel uitvoering geven aan de motie en dus voldoende middelen beschikbaar te stellen. 

Invoering loondispensatie, Divosa is voor behoud loonkostensubsidie

Gemeenten pleiten voor behoud van loonkostensubsidie. Zij vinden dat werk moet lonen omdat anders – door minder inkomen en meer complexiteit - de bestaanszekerheid van een vaak kwetsbare groep inwoners onder druk komt te staan.

Minder inkomen maakt het bovendien lastiger om mensen te motiveren om aan het werk te gaan. Omdat mensen werknemers gelijktijdig onder het strenge en complexe bijstandsregime vallen, neemt het risico op fouten en daarmee op ontwikkeling van schulden toe. Ten slotte draagt loonkostensubsidie optimaal bij aan het gevoel van een medewerker om erbij te horen.

Verder betwijfelen gemeenten of zij in staat zijn 50.000 beschut werkplekken te realiseren en maken meer beschut werkplekken een meer inclusieve arbeidsmarkt niet makkelijker. Als laatste argument draagt Divosa aan dat loonkostensubsidie net is ingevoerd. Een nieuwe wijziging maakt het nog ingewikkelder voor werkgevers en leidt af van de hoofddoelstelling om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen.

Na verzending van de brief aan de Tweede Kamer schetste het kabinet de eerste ideeën rond loondispensatie. Divosa zet momenteel de implicaties van de eerste voorstellen op een rij. Staatssecretaris Van Ark heeft Divosa en andere relevante partijen uitgenodigd om mee te denken over de verdere invulling van de voorstellen.

Zie ook