Divosa: ‘Positieve ontwikkeling’ schuldhulp verdient voortzetting

donderdag 13 september 2018

Net als de Nationale ombudsman ziet Divosa dat de toegang en kwaliteit van schuldhulp het afgelopen half jaar is verbeterd. De ombudsman signaleert in zijn rapport ‘Een open deur? Het vervolg’ bij gemeenten ‘een positieve ontwikkeling’. Er blijven echter dingen die beter kunnen en moeten. Zo vallen er volgens de ombudsman nog teveel mensen tijdens het traject uit, is schuldhulp aan zelfstandigen niet op orde en kunnen gemeenten hun inspanningen niet aan de hand van cijfers evalueren. Daarom adviseert Divosa haar leden om de ontwikkeling voor te zetten.

Het ombudsmanrapport is een vervolg op het rapport dat eerder dit jaar verscheen. Sindsdien is een groot deel van de geënquêteerde gemeenten toegankelijker voor nieuwe aanvragers, constateert de ombudsman. Aanvragers kunnen binnen enkele weken terecht voor een face-to-facegesprek. Verder bieden de meeste gemeenten ondersteuning aan de niet-zelfredzame burger in het schuldhulpproces en lijken weigeringsgronden minder vaak en minder strikt te worden toegepast dan vroeger.

Voorzitter Erik Dannenberg onderkent de noodzaak voor gemeenten om schuldhulp te verbeteren. ‘Natuurlijk is betere schuldhulp in eerste instantie belangrijk voor mensen die financiële klem zitten. Tegelijkertijd kunnen gemeenten met goede en snelle schuldhulp hoge maatschappelijke kosten voorkomen.”

Samenwerking

Betere schuldhulp vereist betere samenwerking tussen Rijk, werkgevers, zorgverzekeraars, (maatschappelijke) instellingen en gemeenten, vindt Dannenberg. ‘We hebben gezamenlijk de verantwoordelijkheid dit maatschappelijk probleem op te lossen.’

De beste schuldhulp is volgens Divosa preventie en vroegsignalering. Anders blijft schuldhulp ‘dweilen met de kraan open’. De aangekondigde hogere zorgpremies en het wegvallen van betaalbare verzekeringen voor minima baren Divosa daarom zorgen. Ook de opstelling van het Rijk als schuldeiser, de definitieverschillen in bijstands- en fiscale wetgeving en het toeslagenstelsel zorgen dat mensen snel in de financiële problemen komen.

‘De overheid moet weer gaan zorgen voor haar burgers’

Laagdrempelig, breed toegankelijk, geen voorwaarden vooraf. En altijd een face-to-face-gesprek. Begin dit jaar formuleerde de Nationale ombudsman de uitgangspunten voor een goede gemeentelijke schuldhulpverlening. Acht maanden later maakt Reinier van Zutphen in Sprank de balans op: ‘De overheid moet weer gaan zorgen voor haar burgers’ (pdf, 617 kB)

Werkgevers

Positief is Divosa over steeds actievere rol van werkgevers. Door werknemers bij signalen over schulden en loonbeslagen snel te koppelen aan gemeenten of kredietbanken, kunnen schuldenproblemen in een vroeg stadium worden aangepakt. Werkgevers voorkomen zo kosten door uitval of verminderde productiviteit van werknemers.

Transparantie

Ombudsman Van Zutphen raadt gemeenten aan om beter zicht te krijgen op de effectiviteit van hun schuldhulpverlening. Divosa ondersteunt die oproep. Een betere registratie biedt aanknopingspunten om hulpverlening te verbeteren. Zeker wanneer gemeenten hun resultaten onderling kunnen vergelijken en kunnen leren van elkaar ervaringen. Ruim 140 gemeenten maken hierbij gebruik van de Divosa Benchmark Armoede en Schulden.

Zie ook

Schuldhulpverlening van gemeenten nog niet op orde (Divosa, september 2018)