Divosa-factsheet financiën: feiten & cijfers over het BUIG-budget op een rij

donderdag 21 februari 2019

In 2018 lijkt een meerderheid van de gemeenten af te stevenen op een overschot op het bijstandsbudget, zo blijkt uit de eerste indicatieve gegevens van de Divosa Benchmark Werk & Inkomen. Daarmee lijkt de trend doorbroken dat een groeiend aantal gemeenten rode cijfers op de bijstand schrijft.

In april komen de eerste betrouwbare resultaten over 2018 beschikbaar. Tot die tijd biedt een nieuwe Divosa-monitor factsheet leesvoer voor managers, controllers, beleidsmedewerkers en bestuurders die (op hoofdlijnen) willen weten wat er speelt rondom de bijstandsbudgetten.

Deze factsheet behandelt de volgende onderwerpen:

  1. Hoe groot waren de tekorten op het bijstandsbudget in de afgelopen jaren? En hoe ziet de toekomst eruit?
  2. Welke mogelijkheden zijn er om op de bijstandsuitgaven te besparen?
  3. Welke besparing kun je écht inboeken bij een bestandsreductie?
  4. En hoe zit de financieringssystematiek van de bijstand in elkaar?

Factsheet Bijstandsbudget 2017 (Macrobudget BUIG)

Overzicht bijstandsbudgetten

Divosa publiceerde in april 2018 al over de tekorten op de bijstandsbudgetten in 2017. Dat was op basis van voorlopige cijfers. Deze factsheet bevat de definitieve cijfers die in het najaar van 2018 door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zijn vrijgegeven.

Deze gegevens zijn aangevuld met een meerjarige analyse, een analyse van tekorten op gemeenteniveau en een vooruitblik naar de komende jaren.

Besparen op de bijstand

Hoe kun je als gemeente besparen op de bijstand? In deze factsheet zijn praktijkvoorbeelden en een aantal onderzoeken kort en puntsgewijs bij elkaar gebracht. Daarmee is het een startpunt voor gemeenten die op zoek zijn naar voorbeelden en ideeën.

Een realistische businesscase maken

De besparing die een gemeente kan inboeken voor bestandsreductie verschilt per gemeente. Het bedrag is maximaal 14 duizend euro, maar over het algemeen een stuk lager (en soms zelfs negatief). Het werkelijke bedrag hangt samen met de omvang van de gemeente, of de gemeente een tekort heeft en hoe groot dat tekort is. Van grote invloed is ook in hoeverre andere gemeenten een daling van hun bijstandsbestand weten te realiseren.

Voor gemeenten is het belangrijk om bij het opstellen van hun businesscase uit te gaan van realistische bedragen en een besparing in te boeken die past bij de eigen omstandigheden. Deze factsheet geeft een indicatie van het bedrag dat een gemeente als besparing kan inboeken.

Een kleine geschiedenis van de financieringssystematiek van de bijstand

Gemeenten voeren al heel lang de bijstand uit, maar sinds 2004 zijn zij ook financieel verantwoordelijk. Daarvoor is een financieringssystematiek ontwikkeld die de afgelopen jaren flink ter discussie stond. Deze factsheet geeft op hoofdlijnen de discussie weer. Een handig overzicht voor iedereen die interesse heeft in de beleidsgeschiedenis van het bijstandsbudget.