'De moderne professional is vooral een Dinges'

maandag 1 oktober 2018
Bron: www.socialevraagstukken.nl

Wat maakt een professional die langdurig werklozen aan een baan moet helpen succesvol? Hans Bosselaar onderzocht het en stuitte op ‘Dinges’.

In 2010 waarschuwden onderzoekers dat in het veld van werk en inkomen professionals werken ‘zonder professie’ (van Berkel e.a. 2010). Het werk van deze professionals veranderde in de laatste decennia drastisch (van uitkeringen verstrekken naar activeren), terwijl er nauwelijks aandacht was voor de vraag wat dat werk precies inhield en welke instrumenten en methoden van werken effectief waren.

De constatering werd in de loop der jaren door velen gedeeld, waardoor er programma’s werden ontwikkeld om het vakmanschap van activeringsprofessionals een impuls te geven. Inmiddels zijn we bijna 10 jaar verder en is er het nodige gebeurd. Er is veel onderzoek gedaan naar evidence based re-integratie-instrumenten en naar manieren om deze professionals systematischer te laten werken.

En toch…

Kern van het werk van professionals is dat zij hulp bieden bij de concrete vragen en problemen van hun cliënten: maatwerk. Belangrijk hierbij is dat de professional op het juiste moment weet de juiste ondersteuning en instrumenten in te zetten. Vandaar dat de professionaliseringsprogramma’s onder titels als ‘vakkundig aan het werk’ vooral inzetten op het bewijzen en verspreiden van effectieve re-integratie-instrumenten en systematische werkwijzen.

Helaas klinkt in veel van dit soort programma’s een overspannen verwachting door: als we weten welke interventies en methodes werken, dan kunnen professionals alle werkzoekenden aan een baan helpen en is de activeringsagenda geslaagd.

Het probleem van langdurige werkloosheid wordt zo al jaren versimpeld tot het vraagstuk van het gebrek aan kennis over re-integratie en aan de toepassing ervan door professionals. De ratio is dat met het vergroten en verspreiden van de kennis over de effectiviteit van re-integratie het werkloosheidsprobleem kan worden opgelost. Zo niet, dan ligt het aan de professionals en (hun organisaties).

Een trivialisering van het werk van professionals

Een dergelijke trivialisering van het werk van professionals doet geen recht aan de opgave waar zij dagelijks voor staan. Het ontkent dat de problematiek van mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt complexer is dan dat die domme professionals steeds de verkeerde re-integratie-instrumenten inzetten.

Veel werkzoekenden kennen een grote samenloop van problemen, worden gediscrimineerd door werkgevers, worden benadeeld door de extreem hoge inzetbaarheids- en productiviteitsverwachtingen van leidinggevenden en ga zo maar door. Professionals die samen met deze werkzoekenden en hun omgeving duurzaam werk weten te realiseren, zijn ware vakmensen waarvan nog steeds niet duidelijk is wat hun professie nu eigenlijk is.

Dinges!

In de afgelopen jaren deden onderzoekers aan de VU literatuur- en empirisch onderzoek naar professionals die er meer dan gemiddeld in slagen om mensen in een kwetsbare positie aan werk te helpen. Opvallend genoeg gaat het om mensen die in uiteenlopende functies opereren en of geen duidelijke functieomschrijving hebben of zich daar niet aan houden.

Professionals zonder professie, zou je kunnen zeggen. Eén van de personen die zij tegenkwamen werd, vanwege die onbestemdheid, door zijn baas ‘onze Dinges’ genoemd. Een geuzennaam die de onderzoekers van harte hebben overgenomen in het vervolg van hun onderzoek.

Het geheim van de Dinges

Het onderzoek richtte zich op het ontrafelen van het geheim van de Dinges. Kern van het werk is dat zij heel veel tijd en energie steekt in het ontwikkelen en onderhouden van netwerken. Daarbij gaat het zowel om netwerken buiten haar organisatie (werkgevers, jobcoaches, maatschappelijke organisaties, scholen) als binnen de organisatie (juristen, controllers e.a.). In dit netwerk is de Dinges een verbinder, maar wel een verbinder die een duidelijke visie heeft op het voorliggende probleem en op de mogelijke oplossing.

Meer lezen

Lees het hele artikel van Hans Bosselaar in Sociale Vraagstukken (26 september 2018)

Leertraject 'Word een Dinges'

In het VU-leertraject 'Word een Dinges' leren klantmanagers, werkcoaches en werkmatchers succesvoller te worden in het verzilveren van hun doelen. Leer hoe je partijen in je netwerk bij elkaar brengt. Meer informatie bij Hans Bosselaar.