René Paas: ‘Schulden kennen alleen maar verliezers’

Betere schuldhulp vereist andere opstelling rijksoverheid

dinsdag 5 april 2016 — Persbericht

Rijksoverheid en gemeenten kunnen meer doen om het schuldenprobleem te bestrijden, vinden VNG, Divosa, NVVK en MOgroep. Landelijke wet- en regelgeving maakt dat onnodig ingewikkeld.  Daarom vragen VNG, Divosa, NVVK en MOgroep de Kamer concrete maatregelen om schulden beter te kunnen voorkomen, signaleren en beperken.

Schulden belemmeren miljoenen Nederlanders om actief mee te doen aan de samenleving. Gemeenten steken veel energie en eigen middelen in het voorkomen van schulden en in effectievere schuldhulpverlening, onder andere via wijkteams. De kosten en investeringen overstijgen de bijdrage die gemeenten voor deze wettelijke taak krijgen.

Tegelijkertijd signaleren gemeenten en maatschappelijke organisaties dat het stelsel van schuldhulp mensen belemmert om uit hun schulden te komen. En nog erger: het stelsel veroorzaakt meer, hogere en nieuwe schulden. Verbetering vergt een andere opstelling van de rijksoverheid.

Aanbieding pamflet Naar een betere aanpakVNG, Divosa, NVVK en MOgroep bieden de petitie 'Naar een betere aanpak' aan op 5 april 2016.

‘Alleen verliezers’

Als het rijk beter meewerkt en gemeenten eerder kunnen ingrijpen kan, volgens Divosa-voorzitter René Paas, de schade van armoede en schulden veel kleiner zijn. "In eerste instantie voor de mensen zelf omdat ze perspectief houden op een betere toekomst. Maar ook voor gemeenten die opdraaien voor de gevolgen van huisuitzetting en andere ondersteuning die nodig is om nog meer ellende te voorkomen. Schulden kennen alleen maar verliezers."

Nieuwe rijksincassovisie

Staatssecretaris Klijnsma heeft op 4 april 2016 in een brief aan de Kamer de nieuwe Rijksincassovisie gepresenteerd. De visie is wat VNG, Divosa, NVVK en MOgroep niet concreet genoeg en laat diverse rijksoverheidsinstanties te veel ruimte voor eigen invulling. Voor de aanpak van het schuldenprobleem zijn dringend concrete wijzigingen noodzakelijk. 

De rijksoverheid als schuldeiser

De vier organisaties vragen de Kamer met klem de preferente positie en de bijzondere incassobevoegdheden van rijk en andere publieke instellingen te beperken. Verder dragen correctere toepassing en vereenvoudiging van de beslagvrije voet bij aan effectievere schuldhulp. Dat geldt volgens de aanbieders van het pamflet ook voor afschaffing van bronheffing. 

VNG, Divosa, NVVK en MOgroep pleiten verder voor de mogelijkheid om mensen met schulden een aanvullende ziektekostenverzekering te kunnen aanbieden tijdens minnelijk traject schuldhulpverlening. En tot slot dringen zij aan op het wegnemen van wettelijke belemmeringen voor het saneren van vorderingen zoals CJIB-boetes en fraudevorderingen bij uitkeringen.

De rijksoverheid als systeemverantwoordelijke

Effectieve schuldhulpverlening begint volgens de aanbieders met preventie o.a. met onderwijsprogramma’s. Verder is schuldhulpverlening gebaat bij instelling van een wettelijk breed moratorium en een brede toegang tot het beslagregister voor de reguliere incasso en de schuldhulpverleners op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). 

Vereenvoudiging van inkomensvoorzieningen en toeslagen verkleint de kans dat kwetsbare groepen inkomen mislopen en schulden opbouwen. Zeker wanneer uitkeringen, teruggaaf inkomstenbelasting, toeslagen en vakantiegelden op één moment worden uitbetaald. 

Budget armoede- en schuldenbeleid

Gemeenten geven jaarlijks veel meer uit aan bijzondere bijstand dan zij aan budget van het rijk ontvangen, blijkt uit recent Divosa-onderzoek. Daarom vragen VNG, Divosa, NVVK en MOgroep voldoende budget voor beschermingsbewind en de wettelijke mogelijkheid voor gemeenten om een rechter te adviseren bij een aanvraag voor beschermingsbewind. 
Daarnaast is toereikend budget voor bijzondere bijstand noodzakelijk. Steeds vaker verwijst de wetgever bij invoering van nieuwe regelingen naar de bijzondere bijstand als een ‘logische’ demping voor (onvoorziene) inkomenseffecten voor inwoners.

Lees ook