Armoedeprobleem verdient meer aandacht van Rijk

donderdag 12 april 2018

Net als het kabinet vindt Divosa dat mensen in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor financiële beslissingen. Daar staat tegenover dat de overheid mensen die die verantwoordelijkheid niet zelf kunnen dragen, de helpende hand moet reiken. Dat laatste onderkent het kabinet nog onvoldoende, vindt Divosa. Daardoor blijven de echte oorzaken van armoede en schulden onderbelicht.

In twee brieven reageert het kabinet op onderzoeken van de Sociaal Economische Raad, Nationale Ombudsman en Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Daarin somt SZW-staatssecretaris Van Ark op welke acties er al lopen om armoede te voorkomen en schuldhulp te verbeteren. Daaruit blijkt onder andere dat gemeenten zich op talloze manieren inzetten voor betere dienstverlening.

Beperkt

Divosa wijst erop dat de mogelijkheden van gemeenten desondanks beperkt zijn. Gemeenten kunnen een aantal knelpunten eenvoudigweg niet zelf oplossen of hebben niet de informatie die nodig is om adequaat in te grijpen.

Haast maken

Het Rijk kan een enorme bijdrage leveren door haast te maken met reeds aangekondigde verbeteringen (opzetten van een beslagregister, respecteren en vereenvoudigen van de beslagvrije voet) en door te blijven zoeken naar mogelijkheden om inkomensregelingen te vereenvoudigen.

Ambities alleen zijn niet voldoende

In 2016 vroeg Divosa met een aantal andere organisaties het kabinet concrete maatregelen te nemen om armoede en schulden te bestrijden. Met enkele wensen is het vorige kabinet aan de slag gegaan. Andere wensen staan in het regeerakkoord.

Gemeenten vinden het de hoogste tijd dat het kabinet de ambities vertaalt in concrete oplossingen. Er komen immers nog steeds veel mensen in de problemen door:

  • de preferente positie van de overheid als schuldeiser met bijbehorende incassobevoegdheden;
  • de bestuursrechtelijke premie bij achterstanden bij de zorgverzekeraar;
  • de complexiteit en veelheid van regelingen.

Dweilen

Divosa-voorzitter Erik Dannenberg zou het toejuichen als het kabinet meer aandacht besteedt aan het wegnemen van de onderliggende oorzaken van armoede. ‘Alle initiatieven ten spijt, het blijft anders dweilen met de kraan open’, vindt Dannenberg.

Te veel mensen komen door het huidige toeslagenstelsel in de financiële problemen. Divosa roept het kabinet daarom op om zo snel mogelijk te onderzoeken hoe het stelsel kan worden verbeterd. Het volgende kabinet kan er dan direct mee aan de slag.

Werkgevers cruciaal

Tot slot wijst staatssecretaris Van Ark er terecht op dat werkgevers er belang bij hebben om actief armoede en schulden onder medewerkers te signaleren en hen door te verwijzen. Dat geldt ook voor woningbouwcorporaties, nutsbedrijven en overheidsinstanties.

Iedere partij afzonderlijk kan al veel bereiken. Onduidelijkheid over privacyregels belemmert echter effectieve samenwerking. Divosa roept de wetgever daarom op om heldere kaders te stellen waarbinnen gemeenten en andere partners informatie kunnen delen.

Zie ook