Advies ROB verdeelmodellen: eerst belangrijkste brandhaarden oplossen

dinsdag 15 januari 2019

De problemen in de budgetverdeling sociaal domein zullen niet in 2021 volledig opgelost zijn, zo verwacht de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Tegelijkertijd kunnen gemeenten die in de financiële problemen zitten, niet zo lang wachten. Daarom adviseert de ROB de minister om eerst de belangrijkste brandhaarden detecteren en oplossen. Vervolgens moet een meerjarig traject leiden tot een toekomstbestendige verdeling. In de tussentijd moet een hardheidsclausule worden ingeroepen voor gemeenten die door noodzakelijke uitgaven in het sociaal domein in de financiële problemen komen.

Het rijk en de VNG hebben in het voorjaar van 2018 afgesproken om toe te werken naar een nieuwe verdeling van middelen voor het sociaal domein in het gemeentefonds (in totaal ruim € 16 miljard). De nieuwe verdeling gaat per 2021 in. Minister Ollongren heeft de ROB gevraagd advies uit te brengen over welke verdeelmethodiek daarvoor het geschiktst is. Onderzoeksbureau SEO heeft hierover een rapport opgesteld, dat ter advisering aan de ROB voorligt.

Nu nog niet vol inzetten op nieuwe verdeelmethodiek

De raad vindt dat SEO in zijn rapportage onvoldoende rekening heeft gehouden met de inhoud en bestuurlijke dynamiek in het sociaal domein, en dan met name de veronderstelde transformatie van individuele naar collectieve voorzieningen. Ook de kosten voor preventie kunnen met de door SEO voorgestelde methodiek niet goed in beeld gebracht worden. Bovendien is de beschikbaarheid van data zeer twijfelachtig. Dat maakt het nu al opvolgen van het advies van SEO risicovol, zonder dat er een terugvaloptie is. Bovendien zijn voor elke methode – ook die door SEO is voorgesteld – aannames en bestuurlijke keuzes nodig. Geen enkele methode kan zonder gezond verstand, aldus de ROB.

Zie ook