8200 mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk, maar succesvolle aanpak wordt nog te weinig benut

Ruim 8.200 mensen met een psychische kwetsbaarheid zijn van 2023 t/m maart 2026 succesvol begeleid naar een betaalde baan. Dit is met name te danken aan de methode Individuele Plaatsing en Steun (IPS), een aanpak die zichzelf ruimschoots terugverdient. Toch zouden veel meer mensen baat kunnen hebben bij deze aanpak, maar daarvoor ontbreken structureel geld en ruimere voorwaarden.

De IPS-methode, waarbij mensen vanuit de ggz intensief begeleid worden naar werk en langdurige begeleiding krijgen op de werkvloer, bewijst dat 'werk als medicijn' werkt: meedoen op de arbeidsmarkt blijkt een cruciale factor in het psychisch herstel. Nagenoeg alle mensen in een IPS-traject hebben een uitkering. 

Financieel knelpunt 

De urgentie is groot, nu het aantal mensen met mentale aandoeningen wereldwijd toeneemt – met Nederland als koploper. IPS wordt wereldwijd toegepast en blijkt bewezen effectief, maar om voor een traject in aanmerking te komen is het volgen van een ggz-behandeling een vereiste. Momenteel is er geen budget om IPS breder toegankelijk te maken voor mensen met mentale gezondheidsklachten. Daarmee blijven er kansen liggen voor bijvoorbeeld mensen die op de (lange) wachtlijst staan voor een ggz-behandeling, jongeren, statushouders en mensen die geen behandeling (meer) willen.
‘Elke euro die we in een IPS-traject investeren, voorkomt kosten voor zorg en uitkeringen’, zegt Jan Markerink, programmamanager Hoofdzaak } Werk vanuit Divosa. ‘Juist nu het aantal mensen met mentale kwetsbaarheid toeneemt, moeten we doorpakken. Veel mensen vallen nu buiten de boot en dat is doodzonde. Want passend werk of scholing werkt echt als medicijn voor mensen die psychisch kwetsbaar zijn. Binnenkort starten een aantal regionale pilots voor mensen zonder ggz-behandeling. Dat is mooi, maar in de samenleving gaan we het effect pas merken als er structurele financiering komt en die verruiming wordt vastgelegd.’

Over Hoofdzaak } Werk

De 8.264 succesvolle bemiddelingen naar betaald werk vormen bijna de helft van de 17.121 ingezette trajecten van 2023 t/m maart 2026. Daarvan hebben 4.200 mensen hun traject al afgerond én betaald werk gevonden. Aan deze resultaten heeft het landelijke programma Hoofdzaak } Werk bijgedragen, waarin het Rijk, gemeenten, UWV, ggz, ervaringsdeskundigen en werkgevers intensief samenwerken op landelijk én regionaal niveau, met als focus ‘werk als medicijn’. 

Nog niet klaar

De resultaten van Hoofdzaak } Werk bewijzen het: een domeinoverstijgende samenwerking tussen gemeenten, UWV en de ggz werkt. Maar we zijn er nog niet. Het aantal mensen met een psychische kwetsbaarheid groeit. En vaak heeft deze doelgroep ondersteuning op meerdere vlakken nodig — van werk en wonen tot schuldhulpverlening, veiligheid en het voorkomen van schooluitval. Hoofdzaak Werk stopt eind 2026, maar wat Divosa betreft is de opgave nog lang niet af. Het is essentieel om dit succes samen met gemeenten, partners en het Rijk verder uit te bouwen. 

‘Werk geeft me ritme en financiële vrijheid’

De 32-jarige developer Gavin had jarenlang last van heftige depressies, waardoor hij niet meer kon werken, ondanks dat hij wel wilde. Dankzij intensieve IPS-begeleiding bouwde hij  stap voor stap zijn uren op. Inmiddels werkt hij in de ICT-branche.

Zijn werkgever, Job van de Velde van IT-bedrijf Ampati, vult aan: ‘De eerste drie maanden ging Gavin in een proefplaatsing aan de slag met behoud van uitkering én er was begeleiding. Het voelde als een sprong in het diepe, maar ik ben blij dat ik die sprong heb genomen. Ik vind dat iedereen een kans verdient, ook als je bent vastgelopen.’

Lees het hele verhaal hier.