Leiderschap, ruimte en verbinding

Tijdens de landelijke bijeenkomst voor teamleiders op 29 mei 2026 gingen we met elkaar in gesprek over leiderschap, professionele ruimte en de impact van de wetswijzigingen op de dagelijkse praktijk. Samen met deelnemers, sprekers en partners verkenden we wat teams nodig hebben om met vertrouwen, vakmanschap en verbinding hun werk te doen.

In deze terugblik delen we de belangrijkste inzichten en lessen van de dag.

Balans tussen betekenisvolle verbinding en gezonde autonomie

Door: Leon Schaepkens

Wat nemen we mee?

1. Psychologische veiligheid ontstaat door het voeren van ongemakkelijke gesprekken.
Psychologische veiligheid betekent niet dat iedereen het altijd met elkaar eens is. Juist het bespreekbaar maken van lastige onderwerpen zorgt voor meer eigenaarschap, betrokkenheid en werkplezier.

2. Verbinding en autonomie versterken elkaar.
Mensen hebben behoefte aan ruimte om zelfstandig te handelen én aan een team waarin zij zich gezien, gesteund en veilig voelen. Beide zijn nodig om goed samen te werken.

3. Teamontwikkeling begint bij de teamleider zelf.
Wie van medewerkers verwacht dat zij reflecteren, leren en verantwoordelijkheid nemen, zal daarin zelf het voorbeeld moeten geven.

4. Verandering begint vaak bij routines, niet bij gedrag.
In plaats van cultuur- of verandertrajecten te starten, helpt het vaak meer om te kijken naar de dagelijkse praktijk: welke gewoontes, processen of omstandigheden stimuleren gewenst gedrag?

Hoe geef je sturing aan ruimte?

In gesprek met SAM

Wat nemen we mee?

5. Maatwerk vraagt om een gedeelde professionele norm.
Professionele ruimte werkt het best wanneer teams gezamenlijk bepalen wat zij verstaan onder goed werk en goede dienstverlening.

6. Teamleiders organiseren het gesprek over kwaliteit.
Het is niet aan teamleiders om de norm vast te stellen, maar wel om de juiste vragen te stellen en het gesprek hierover mogelijk te maken.

7. Vakmanschap groeit door samen te reflecteren.
Kwaliteit ontstaat niet alleen door regels en toetsing, maar vooral door met elkaar te bespreken welke afwegingen professionals maken en waarom.

Vragen voor het gesprek in je eigen team

• Welk gesprek stellen wij uit, terwijl het ons verder kan helpen?
• Wat verstaan wij als team onder goed maatwerk?
• Waar ervaren collega's ruimte en waar juist niet?
• Hoe zorgen wij voor verbinding in een hybride werkomgeving?
• Wat hebben wij recent bewust gevierd?

Wat zien we gebeuren na de implementatie van de wetswijzigingen?

Reflecties uit de workshop van Elly Hekman

Wat nemen we mee?

8. De wet is veranderd, maar de uitvoering ontwikkelt zich nog dagelijks.
Veel teams zijn nog zoekende naar hoe de nieuwe mogelijkheden en uitgangspunten hun plek krijgen in de dagelijkse praktijk.

9. Professionele ruimte vraagt om duidelijke kaders.
Ruimte betekent niet vrijblijvendheid. Medewerkers ervaren juist meer handelingsvrijheid wanneer duidelijk is binnen welke kaders zij kunnen werken.

10. Verbinding vraagt om bewuste aandacht, zeker in hybride teams.
Zichtbaarheid van teamleiders, gezamenlijke teammomenten en ruimte voor ontmoeting blijven essentieel voor een sterke samenwerking.

Wat helpt volgens deelnemers?

• Kies voor een positieve benadering: kijk naar wat wél mogelijk is.
• Maak bewust tijd vrij om aanwezig te zijn op de werkvloer.
• Organiseer momenten waarop teams samen kunnen leren en reflecteren.
• Ga moeilijke gesprekken niet uit de weg.
• Vier successen zichtbaar en regelmatig

Een praktijkvoorbeeld

De gemeente Venlo deelde een aanpak waarbij kwaliteitsmedewerkers steeds meer de rol van coach vervullen. Zij ondersteunen professionals vooraf bij complexe afwegingen, in plaats van deze achteraf te beoordelen. Daarnaast investeren leidinggevenden bewust in zichtbaarheid en aanwezigheid binnen hun teams. Veel deelnemers herkenden hierin een kans om professionele ruimte en kwaliteit met elkaar te verbinden.