Worden we gelukkig van ‘werk, werk, werk’?

Nederland scoort goed op papier: de werkloosheid is laag. Maar in gesprekken met gemeenten hoor ik vaak een ander verhaal. Want wat hebben we aan die cijfers als we mensen simpelweg ‘rondpompen’ in banen zonder toekomst? 

Onlangs sprak ik een teamleider die eerlijk toegaf: ‘we sturen op snelle uitstroom, want de minister roept 'werk, werk, werk', maar we zien diezelfde mensen na drie maanden vaak weer terug.’ Het is de bekende 'race to the bottom': we helpen inwoners aan tijdelijk, laagbetaald werk zonder perspectief. Dat schuurt. We weten inmiddels uit onderzoek dat sancties bij mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt vaak averechts werken. Toch blijft die reflex om op snelheid te sturen hardnekkig. Wanneer durven we de stap te zetten van 'snel' naar 'waardig'?

Sleutelen aan de aanbodzijde

Nederland scoort goed op papier: hoge arbeidsparticipatie, lage werkloosheid. Maar achter die cijfers schuilt een andere werkelijkheid. Van onze beroepsbevolking leeft ruim 1,4 miljoen inwoners van een uitkering en in alle regelingen – zoals WW, WIA, Wajong en bijstand – is een duidelijke roep om verandering: meer inzet op activering, re-integratie scholing en werk. En daar liggen ook kansen gezien demografische ontwikkelingen en krapte op de arbeidsmarkt. Sleutelen dus aan de aanbodzijde van de arbeidsmarkt. 

Ruimte voor de menselijke maat

Gelukkig zie ik dat de beweging naar 'waardig werk' groeit. Werk dat niet alleen een loonstrook oplevert, maar ook zekerheid en zingeving. De Participatiewet in Balans geeft ons de wind in de zeilen om de menselijke maat terug te brengen. Ik hoor steeds vaker mooie voorbeelden van de aanpak van Gewogen Maatwerk. Hierbij kijk je niet naar wat de regels voorschrijven, maar naar wat deze specifieke inwoner nodig heeft om écht bij een werkgever te blijven. Het vraagt lef om het proces belangrijker te maken dan de directe uitkomst, maar het is de enige weg naar een duurzame oplossing.

De brug naar de werkgever

Wat we daarbij niet mogen vergeten, is de rol van de gemeente als matchmaker. Een inclusieve arbeidsmarkt bouw je namelijk niet alleen. Werkgevers willen vaak wel, maar weten soms simpelweg niet hoe ze iemand met een rugzakje goed moeten begeleiden. Jij bent de cruciale schakel: door ook ná de uitstroom contact te houden en als brug te fungeren tussen inwoner en werkgever, voorkom je dat die kwetsbare eerste maanden mislopen. Waardig werk is een puzzel die we samen moeten leggen.

Sturen jullie nog op de snelheid van de uitstroom, of durven jullie de focus al volledig te verleggen naar de kwaliteit van de match? Ik hoor graag hoe jij hierover denkt!