Een klein Gallisch dorpje aan de Maas (en daarbuiten)

In het jaar 50 voor Christus is heel Gallië bezet door de Romeinen… Heel Gallië? Nee! Een klein dorp, bewoond door onverzettelijke Galliërs, blijft dapper weerstand bieden.

Voor velen is dit de vertrouwde opening van een Asterix en Obelix-avontuur. Dit dorpje staat symbool voor onverzettelijkheid, eigenzinnigheid en een ijzersterke onderlinge verbinding. Het is een beeld dat blijkbaar ook leeft bij de lokale overheid: ik hoor gemeentelijke collega’s hun eigen organisatie verrassend vaak vergelijken met dat ene Gallische dorpje.

De kracht van 'Hendig'

Onlangs brachten mijn collega Kim en ik een werkbezoek aan de gemeente Peel en Maas. Daar bouwen ze, samen met netwerkpartners, gestaag aan een alternatief systeem in de jeugdhulp: Hendig. We waren nieuwsgierig naar de drijfveren achter dit initiatief. De collega’s in Panningen gaven ons enthousiast tekst en uitleg. En passant viel de opmerking: zij zien hun gemeente – met het gezellige ‘Huis van de gemeente’ – als dat Gallische dorpje.

Wie zich verdiept in Hendig, begrijpt die vergelijking meteen. Het is een bewuste keuze om de dingen anders te doen dan de standaard.

Eigenzinnigheid als DNA

Misschien let ik er extra op omdat ik de strips vroeger verslond, maar de vergelijking duikt overal op. In het uiterste zuiden van Brabant hoorde ik het vorige week ook weer en pas geleden opnieuw. Steeds volgde dezelfde uitleg: dat de gemeente de zaken eigenzinnig regelt, soms tegen heilige huisjes schopt en simpelweg anders in elkaar zit dan de gemiddelde organisatie. 'Eigenzinnigheid en ‘we regelen het zelf wel’ zit een beetje in ons DNA,' aldus mijn gesprekspartners.

De ziel van de organisatie

Wat bedoelen we eigenlijk met het 'DNA van een organisatie'? Het is een metafoor voor de fundamentele, unieke identiteit; de verzameling diepgewortelde eigenschappen en ongeschreven regels die samen de ‘ziel’ vormen.

Het DNA van dat Gallische dorpje bestaat uit eigenzinnigheid, zelfredzaamheid en een stevige onderlinge verbondenheid. Als dát de bouwstenen zijn voor een vernieuwende aanpak in het sociaal domein, dan snap ik die gemeenten heel goed.