VU Divosa Collegereeks 2019

Programma

Programma 15 mei 2019

TijdOnderdeel
16:30

Inloop met koffie en thee

17:00

College 1 | Leren van fouten en goede voorbeelden in bestuur, beleid en uitvoering

De huidige tijd is complex en dynamisch. Fouten maken is onvermijdelijk en zelfs noodzakelijk. Maar waarom is er in het bestuur en de uitvoering dan zoveel angst voor onzekerheid en falen? En wat zien we over het hoofd als we ons vooral richten op (schijn)zekerheid, controle en handhaving?

   

Tussen de twee colleges (18:15 - 19:00 uur) is er voor de deelnemers een lichte maaltijd.

Sturen van het onstuurbare

Emeritus hoogleraar recht en filosofie Herman van Gunsteren schreef al twintig jaar geleden dat het steeds moeilijker is om de samenleving te kennen. Dat betekent ook dat het besturen van ‘de ongekende samenleving’ steeds lastiger wordt. Dat beleid en bestuur feilbaar zijn, is daarom ook een gegeven. Het heeft weinig zin om dat te blijven vaststellen. De vraag is meer hoe met dit gegeven om te gaan.

   

  • prof. dr. Herman van Gunsteren, emeritus hoogleraar

Het belang van praktijken voor het sociaal domein

Als het sturen van de samenleving zo moeilijk is, dan heeft het zin om, waar mogelijk, aansluiting te zoeken bij lokale praktijken en bij de praktische wijsheid van burgers en lokale organisaties. Aristoteles zag dit al in, maar wat betekent dit inzicht voor de huidige tijd. Filosoof professor Jan Hoogland gaat, met de zaal, uitgebreid in op deze centrale vraag.

   

  • prof. dr. Jan Hoogland, universitair hoofddocent

Debat

21:00

Einde van (dag)programma of agenda

Programma 19 juni 2019

TijdOnderdeel
16:30

Inloop met koffie en thee

17:00

College 2 | Het ambacht en de praktijk van goed samenwerken

Samenwerking in het sociaal domein is noodzakelijk, omdat veel burgers kampen met een samenloop van problemen en de daarbij behorende instanties en dienstverleners. Maar samenwerking is niet gemakkelijk leert onderzoek van bijvoorbeeld de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het is vaak meer het probleem dan de oplossing. Tijdens deze avond gaan de sprekers in op de kunst of beter het ambacht van het samenwerken.

   

Tussen de twee colleges (18:15 - 19:00 uur) is er voor de deelnemers een lichte maaltijd.

Samenwerken als ambacht

Hans Bosselaar opent de avond met een college op basis van zijn eigen onderzoek en het werk van Richard Sennett. Deze Amerikaanse socioloog stelt vast dat samenwerken vooral een ambacht is. Veel oefenen is daarvan een belangrijk kenmerk. Maar het ambachtelijke zit er ook in dat je tijdig kunt stoppen en genoegen durft te nemen met een suboptimaal resultaat. We proberen tijdens het college live contact te leggen met Richard Sennett om met hem over zijn inzichten van gedachten te wisselen.

   

  • dr. mr. Hans Bosselaar, docent en onderzoeker

Voorwaarden voor succesvol samenwerken in het sociaal domein

Margo Trappenburg is een kenner van de zorgkant van het sociaal domein. Ook zij verwijst in haar werk naar ambachtelijkheid en wel van professionals bij de uitoefening van hun vak. Bestaat er zoiets als de dubbele ambachtelijkheid? Dat wil zeggen: zorg, aandacht, respect en geduld in het contact met de cliënt, maar ook met de collega professional die vanuit een ander perspectief (‘werk & inkomen’ bijvoorbeeld) ook het beste wil voor de burger.

   

  • prof. Margo Trappenburg, bijzonder hoogleraar en hoofddocent

Debat

21:00

Einde van (dag)programma of agenda

Programma 11 september 2019

TijdOnderdeel
16:30

Inloop met koffie en thee

17:00

College 3 | De werkelijkheid als leidraad

Tijdens de eerste college-avonden zullen we vaststellen dat de complexiteit en dynamiek van de samenleving met zich mee brengen dat er fouten gemaakt kunnen en moeten worden. En dat we zoveel mogelijk van onze ervaringen in de werkelijkheid moeten (kunnen) leren. Hoe dat concreet in zijn werk gaat, is het onderwerp van deze avond. Wat zijn manieren om systematisch te leren van fouten en positieve ervaringen die bestuurders en professionals opdoen. Maar ook zeker: hoe kunnen we leren van de ervaringen van de cliënten, de burgers?

   

Tussen de twee colleges (18:15 - 19:00 uur) is er voor de deelnemers een lichte maaltijd.

Het belang van ‘small wins’ bij de oplossing/evaluatie van wicked problems

Katrien Termeer is als bestuurskundige zeer vertrouwd met de vraag hoe we van ervaringen kunnen leren en het beleid en de uitvoering beter kunnen maken. Als Wageningse hoogleraar (en Kroonlid van de SER) houdt zij zich vooral bezig met de bestuurlijke vraagstukken rond klimaatverandering en duurzaamheid. Hoe leren ze in deze sector en wat kan het sociaal domein hiervan opsteken?

  

  • prof. dr. ir. Katrien Termeer, hoogleraar

Leren van de werkelijkheid. Werken met actie-onderzoek en actieleren

Tineke Abma is zeer vertrouwd met het onderzoek naar het benutten van ervaringen van patiënten en cliënten in professionele (zorg)praktijken. Actie-onderzoek en actieleren zijn belangrijke instrumenten. Wat deze instrumenten precies inhouden en hoe je ze toepast in de praktijk, daarover gaat het college van Tineke Abma.

   

  • prof. Tineke Abma, hoogleraar en senior onderzoeker

Debat

21:00

Einde van (dag)programma of agenda

Programma 9 oktober 2019

TijdOnderdeel
16:30

Inloop met koffie en thee

17:00

College 4 | Burgers en cliënten betrekken

In een dynamische en complexe wereld is het van belang te weten hoe professionele praktijken uitpakken in het leven van individuele burgers. Steeds vaker worden burgers en cliënten daarom betrokken bij de ontwikkeling van beleid en diensten. Co-governance en co-productie heet dat in het jargon. Bekende termen, maar wat wordt er precies mee bedoeld en wat levert het op?

   

Tussen de twee colleges (18:15 - 19:00 uur) is er voor de deelnemers een lichte maaltijd.

Stewardship in bestuur en uitvoering

‘Stewardship’ neemt een steeds grote plaats in in het beleid van commerciële organisaties. Dat betekent dat het in deze bedrijven niet langer alleen gaat om de zorg dat de aandeelhouders tevreden zijn, maar dat de organisatie zich ook bewust is van haar maatschappelijke taken en verantwoordelijkheden. ‘Rentmeesterschap’ is wellicht een goede vertaling van het begrip. Vosselman legt in zijn college uit wat stewardship precies behelst en wat we in het sociaal domein kunnen gebruiken.

   

  • prof. Ed Vosselman, hoogleraar en onderzoeker

Geschiedenis en actualiteit van co-governance, co-production

Terwijl de focus van Vosselman voornamelijk ligt op het reilen en zeilen van marktbedrijven, is Brandsen vooral thuis in het publieke domein. In dit domein wordt de betrokkenheid van burgers en cliënten steeds belangrijker. Niet alleen met het oog op het draagvlak voor de publieke dienstverlening, maar ook om de effectiviteit en de doelmatigheid van het beleid en de dienstverlening te vergroten. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de invulling van co-governance en co-productie. Brandsen weet hier alles van.

   

  • prof. dr. Taco Brandsen, hoogleraar

Debat

21:00

Einde van (dag)programma of agenda

Programma 30 oktober 2019

TijdOnderdeel
16:30

Inloop met koffie en thee

17:00

College 5 | Volle kracht vooruit, in kleine stappen

Herman Tjeenk Willink schreef bij zijn afscheid als vicevoorzitter van de Raad van State het essay ‘groter denken, kleiner doen’. Hij stelt daarin vast dat de bestuurlijke rationaliteit steeds zwaarder weegt bij de inrichting en doorontwikkeling van de samenleving. Daarmee wordt volgens hem te weinig aandacht besteed aan de verbindende kracht van instituties en organisaties. De vraag op deze afsluitende college-avond is of en hoe dit anders kan. Hoe deze trend te doorbreken, landelijk en lokaal?

   

Tussen de twee colleges (18:15 - 19:00 uur) is er voor de deelnemers een lichte maaltijd.

De kracht van het idee

Barbara Vis, snapt als politicoloog heel goed waarom bestuurders in de afgelopen decennia de  cijfermatige resultaten van beleid en uitvoering meer en meer centraal zijn gaan stellen. De verzorgingsstaat diende een herijking na jaren van ongebreidelde groei en calculerend gedrag. Maar daardoor is het voor bestuurders anno nu niet makkelijk om af te stappen van marktdenken en het vermijden van grote (politieke) risico’s. Vis geeft vanavond inzicht in het gedrag van risicomijdende bestuurders en publieke managers, maar vooral ook in de mogelijkheid om uit de vicieuze cirkel te stappen.

   

  • prof. dr. Barbara Vis, hoogleraar

De lessen voor het sociaal domein

Jeroen Boelhouwer sluit de collegereeks af. Boelhouwer is programmaleider bij het Sociaal Cultureel Planbureau. Hij schetst de actuele trends in het sociaal domein in het licht van de vraagstukken die tijdens de collegereeks aan de orde zijn gekomen. Wat zijn de aanknopingspunten om in het beleid en in de uitvoering volle kracht vooruit te gaan in de komende jaren?

   

  • dr. Jeroen Boelhouwer, onderzoeker

Debat

21:00

Einde van (dag)programma of agenda