De kunst van transformeren

VU Divosa Collegereeks 2019

Sinds de decentralisaties van 2015 is het veld van het sociaal domein nóg complexer geworden; het komt steeds vaker aan op improviseren, experimenteren en bijsturen. Fouten maken is hierbij onvermijdelijk. In de politiek, het maatschappelijk én wetenschappelijk debat krijgen die fouten onevenredig veel aandacht. Om met elkaar vooruit te komen is dat onterecht; blindstaren op falen belemmert het leren. Hoe dan wel? In de VU Divosa Collegereeks gaan we samen met topwetenschappers in op de kunst van transformeren en het boeken van vooruitgang in het sociaal domein.

Waar gaat de VU Divosa Collegereeks 2019 over?

De VU Divosa Collegereeks gaat dit jaar over transformatieprocessen en het boeken van vooruitgang. Tegen de achtergrond van de decentralisaties uit 2015 – en de veranderingen die dat teweeg bracht – blikken wetenschappers terug, maar kijken vooral vooruit. Waarom is onderzoek veelal gericht op het blootleggen van zwakke punten, maar schenken we niet zoveel aandacht aan het leren van dingen die goed gaan? Waarom is samenwerken zo belangrijk? Wat zijn voorwaarden om goed samen te kunnen werken in het sociaal domein? Deze vragen komen aan bod tijdens de eerste twee collegeavonden.

Later in de collegereeks nemen professoren als Katrien Termeer en Tineke Abma je mee in de werkelijkheid als leidraad. Zij gaan onder andere in op het belang van ‘small wins’ bij de oplossing/evaluatie van wicked problems. Welke rol hebben actieleren en actie-onderzoek? Ook het betrekken van burgers komt voorbij. Wat kunnen we van hen leren?

Het laatste college staat in het teken van volle kracht vooruit, in kleine stappen. Barbara Vis en Jeroen Boelhouwer laten hun licht schijnen over de kracht van het idee en de lessen voor de toekomst.

Avond 1: Leren van fouten en goede voorbeelden in bestuur, beleid en uitvoering | 15 mei

De huidige tijd is complex en dynamisch. Fouten maken is onvermijdelijk en zelfs noodzakelijk. Maar waarom is er in het bestuur en de uitvoering dan zoveel angst voor onzekerheid en falen? En wat zien we over het hoofd als we ons vooral richten op (schijn)zekerheid, controle en handhaving?

Sturen van het onstuurbare

Emeritus hoogleraar recht en filosofie Herman van Gunsteren schreef al twintig jaar geleden dat het steeds moeilijker is om de samenleving te kennen. Dat betekent ook dat het besturen van ‘de ongekende samenleving’ steeds lastiger wordt. Dat beleid en bestuur feilbaar zijn, is daarom ook een gegeven. Het heeft weinig zin om dat te blijven vaststellen. De vraag is meer hoe met dit gegeven om te gaan.

Het belang van praktijken voor het sociaal domein

Als het sturen van de samenleving zo moeilijk is, dan heeft het zin om, waar mogelijk, aansluiting te zoeken bij lokale praktijken en bij de praktische wijsheid van burgers en lokale organisaties. Aristoteles zag dit al in, maar wat betekent dit inzicht voor de huidige tijd. Filosoof professor Jan Hoogland gaat, met de zaal, uitgebreid in op deze centrale vraag.

Sprekers

  • prof. dr. Herman van Gunsteren, emeritus hoogleraar
  • prof. dr. Jan Hoogland, universitair hoofddocent

Avond 2: Het ambacht en de praktijk van goed samenwerken | 19 juni 2019
Avond 3: De werkelijkheid als leidraad | 11 september 2019
Avond 4: Burgers en cliënten betrekken | 9 oktober 2019
Avond 5: Volle kracht vooruit, in kleine stappen | 30 oktober 2019