Schuldhulpverlening

Mensen met problematische schulden kunnen een beroep doen op gemeentelijke schuldhulpverlening. Effectieve schuldhulpverlening draagt bij aan de bestrijding van armoede en geeft mensen meer mogelijkheden om te participeren in het sociale en maatschappelijke leven.

Stand van zaken

Meer schulden

Door de economische crisis, worden meer burgers getroffen door schulden. Naast mensen met lage inkomens of een uitkering gaat het nu ook om mensen met hogere inkomens. Dit komt dan bijvoorbeeld door baanverlies in combinatie met (hoge) hypotheken.

Wet Schuldhulpverlening

In 2012 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking getreden. De wet beschrijft wat de gemeente moet doen. Hoe ze dat doen bepalen gemeenten zelf. De schuldhulpverlening heeft een integraal karakter. Dit betekent dat er niet alleen aandacht is voor het oplossen van de financiële problemen van een cliënt, maar ook voor psychosociale problemen, of problemen rond de woonsituatie, gezondheid, verslaving of de gezinssituatie.. Divosa heeft in het voorjaar van 2012 een handreiking uitgebracht over de regievoering onder deze wet. De NVVK heeft een leidraad implementatie (pdf, 336 KB) gepubliceerd.

Wat vindt Divosa?

Integrale aanpak

Schuldhulpverlening is niet alleen een kwestie van mensen helpen hun financiële situatie weer op orde te krijgen. Schulden hebben een oorzaak en als die niet bij de bron wordt aangepakt ontstaan er snel weer nieuwe schulden. Goede schuldhulpverlening draagt bij aan de bestrijding van armoede en geeft mensen meer mogelijkheden om actief deel te nemen aan het sociale en maatschappelijke leven. Divosa is dus een voorstander van de integrale aanpak van de nieuwe wet. Om de schuldhulpverlening effectiever te maken heeft Divosa in 2011 en 2012 deelgenomen aan een landelijk programma. 

Wettelijk moratorium

Divosa pleit, samen met VNG, NVVK en MOgroep voor een breed wettelijk moratorium. In het schuldhulpverleningsproces is het noodzakelijk dat alle schuldeisers een pas op de plaats maken. Dat is ook in het belang van de schuldeisers zodat die gelijkelijk kunnen worden bediend. Als één van de schuldeisers niet bereid is mee te werken is het bestaande instrumentarium niet toereikend. Een wettelijk moratorium kan dan helpen. In 2012 heeft de Tweede Kamer hierover een motie aangenomen. Het is wachten op de uitvoering hiervan.

Het LIS

Samen met de VNG, NVVK en MOgroep vond Divosa dat het Landelijk Informatiesysteem Schulden (LIS) een wettelijke basis moest krijgen. In april 2013 besloot het Kabinet, na lange tijd van discussie met marktpartijen, gemeenten en banken, dat niet langer gestreefd wordt naar een LIS. Wel heeft het kabinet toegezegd dat voor en met gemeenten een instrumentarium wordt ontwikkeld om schulden vroegtijdig te signaleren. Ook zal het kabinet zoeken naar mogelijkheden om het BKR uit te breiden met bv gegevens van huur-en energieschulden. Meer info staat in de brief aan de Tweede Kamer van april 2013.

Wat doet Divosa?

Adviseren

  • Divosa adviseert haar leden over effectieve schuldhulpverlening.
  • Divosa adviseert het bestuur van de NVVK als lid van de Raad van Advies, samen met vertegenwoordigers van verschillende andere organisaties.
  • Divosa adviseert het ministerie van SZW over de schuldhulpverlening over wetgeving en bij de opzet en uitwerking van onderzoeken.
  • Divosa is lid van de Normcommissie NEN die certificering van organisaties en/of personen op het gebied van schuldhulpverlening organiseert. Zie ook www.nen8048.nl.

Kennis uitwisselen

  • In het kader van het landelijke programma Effectieve Schuldhulpverlening (2011-2012) heeft Divosa een regionale ondersteuningsstructuur ingezet om gemeenten te helpen om schuldhulpverlening effectief en slim te organiseren. Daarvoor heeft Divosa de hulp ingeschakeld van 30 centrumgemeenten.
  • Divosa participeert in het Platform Schuldhulpverlening van Stimulansz en Nibud, waarin medewerkers van gemeenten ervaringen en meningen uitwisselen over regelgeving.
  • Divosa adviseert gemeenten regelmatig over de actualiteiten schuldhulpverlening en publiceert hier ook over. Ook worden vaak projecten en handreikingen gemaakt ten behoeve van het gemeentelijke beleid en de uitvoering.

Het programma Effectieve Schuldhulpverlening 2011-2012

In 2011 en 2012 hebben Divosa, NVVK, VNG, Nibud, MO-groep en het ministerie van SZW gezamenlijk het landelijke programma Effectieve Schuldhulpverlening gedraaid. Het doel was om de schuldhulpverlening effectiever en slimmer te maken waarbij Divosa een regionale ondersteuningsstructuur heeft ingezet om gemeenten meer van elkaar te laten leren. Het programma heeft veel handreikingen, goede voorbeelden en nieuwe inzichten opgeleverd. Baanbrekend zijn bijvoorbeeld de rapporten over klantprofielen en screening, maar ook de verkenning naar betere regievoering op schuldhulpverlening en de aanpak van schulden op de werkvloer zijn zeer de moeite waard.

Onder hulpmiddelen gemeenten en beleidsplannen vindt u nog meer resultaten van het programma. Meer informatie vindt u ook op www.effectieveschuldhulp.nl.

Achtergrondinformatie

De wettelijke kant van schuldhulpverlening wordt geregeld door de Wet Sanering Natuurlijke Personen (Wsnp). Voordat het zover is kan een schuldhulpverlener schuldeisers benaderen om een regeling te treffen (het minnelijk traject).

Minnelijk traject

Meestal wordt iedere schuldeiser een betaling per maand aangeboden, met een termijn van maximaal 36 maanden. Soms leent een (krediet)bank de schuldenaar een bedrag dat hij in de volgende 36 maanden moet aflossen. De schuldeisers krijgen een aanbod om met dit bedrag (een deel van) hun vordering in één keer uitbetaald te krijgen. In beide gevallen geldt dat alle schuldeisers akkoord moeten zijn met het aanbod.

Wettelijk traject (Wsnp)

Het wettelijk traject wordt uitgevoerd via bureau Wsnp van de Raad voor de Rechtsbijstand. Als in het minnelijk traject geen overeenstemming wordt bereikt met de schuldeisers, kan de schuldenaar een wettelijke schuldsanering aan vragen (eventueel met een verzoek om het aangeboden akkoord dwingend op te leggen aan de schuldeisers). Hij dient dan een verzoek in bij de rechtbank met een overzicht van zijn financiële situatie en een verklaring van de gemeente dat een minnelijke schuldsanering niet mogelijk De rechtbank kan dan beslissen tot een dwangregeling of een wettelijke sanering. Voor de uitvoering van de sanering wijst de rechtbank een bewindvoerder aan en een rechter-commissaris. De bewindvoerder is een medewerker van een gemeentelijke krediet- of stadsbank of van een particuliere bewindvoerderorganisatie.

Meer over schuldhulpverlening

Hulpmiddelen voor gemeenten

Beleidsplannen

Meer beleidsplannen vindt u op de website www.effectieveschuldhulp.nl.

Contactpersoon

Hidde BrinkHidde Brink
procesmanager
06 - 13 93 51 09

Downloads