Armoede en sociale uitsluiting

Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke rol spelen. Armoede in brede zin betekent sociale uitsluiting!

Het jaar 2010 is benoemd tot het Europees jaar van de armoede en sociale uitsluiting. In Nederland leeft op dit moment ongeveer 9% van de huishoudens op of rond de armoedegrens (CBS, 2009)

Stand van zaken

  • Meeste kans op armoede bij eenoudergezinnen en niet-westerse allochtonen
  • Lage inkomens hebben relatief hogere vaste lasten en moeten vaker schulden maken
  • Relatief veel minderjarige kinderen met kans op armoede
    Dit zijn een aantal conclusies uit het CBS rapport “Lage inkomens, kans op armoede en uitsluiting 2009”.

Divosa gaat uit van een brede definitie van armoede, daarin leidt armoede tot sociale uitsluiting en de beperking van participatie en zelfredzaamheid. Armoede is niet alleen een financiële norm of grens, maar wordt ook bepaald door gezondheid, opleiding, achtergrond en kansen op de arbeidsmarkt.

Gemeenten hebben de mogelijkheid om de positie van deze doelgroep te verbeteren en bij te dragen aan het bevorderen zelfredzaamheid, participatie en een positief toekomstperspectief.

Wat vindt Divosa?

Het lokale beleid van gemeenten richt zich steeds meer op het bevorderen van onafhankelijkheid, zelfredzaamheid en participatie. Realisatie van deze doelen zijn alleen mogelijk als de gemeenten samenwerking zoeken met maatschappelijke partijen die deze doelgroep ondersteunen en daarbij over de eigen grenzen heen kijken. Integraal en samenwerking zijn hierbij twee kernpunten. Het sluiten van armoedecoalities (bijvoorbeeld van de gemeente Utrecht) is hiervan een duidelijk voorbeeld vindt Divosa.

Armoedebeleid is een van de weinige beleidsterreinen waarover gemeentelijke bestuurders nagenoeg eigen zeggenschap hebben. Divosa pleit  voor vereenvoudiging en versimpeling van beleid. We moeten niet vasthouden aan 431 soorten minimabeleid. Zeker in tijden van economische krapte is vindingrijkheid een belangrijk goed. Zoek partners, benut ICT-mogelijkheden, vereenvoudig formulieren en leer ook van elkaar. Een voorbeeld hiervan is gemeente Den Bosch met het project Minder regels, meer service, waarbij alle werkprocessen en formulieren efficiënter zijn ingericht.

Armoede is meer dan een financieel probleem. Vaak is sprake van een cumulatie van armoederisico’s: bijvoorbeeld gezondheidsproblemen en schuldenproblematiek. Gemeenten hebben juist de mogelijk om op lokaal niveau maatwerk te leveren, maar daarvoor is wel een sluitende aanpak nodig.  Het in kaart brengen van de witte vlekken, dubbelingen en ingewikkelde processen kan juist op gemeentelijk niveau plaatsvinden. Het terugdringen van armoede is niet alleen een taak van de gemeente, maar zij is wel regievoerder.

Belangrijk is ook het benutten van alle mogelijke vindplaatsen, om het niet-gebruik terug te dringen en mensen vroegtijdig te ondersteunen. Een voorbeeld hiervan is het project van de GGD, waarbij bij het bezoek aan de schoolarts een aantal vragen zijn opgenomen om te kijken of er mogelijk sprake is van armoede, dit signaal wordt doorgegeven aan de gemeente die dit verder oppakt.  De doelgroep kinderen in armoede verdient de aandacht, het project “ Kinderen doen mee” ondersteunen wij dan ook van harte.

Wat doet Divosa?

  • Deelnemer in de stuurgroep van de stedenestafette.
    In het Europees jaar wordt de stedenestafette gehouden, waarbij 30 lokale manisfestaties worden georganiseerd, die als doel hebben het formuleren van de lokale sociale agenda. De opbrengst van de estafette zal resulteren in een toolkit en de agenda voor de toekomst die aangeboden zal worden aan het ministerie van SZW.
  • Participant in het project Erop af: Doen en delen, een samenwerkingsverband van SZW, VNG en Divosa. In het project wordt op allerhande wijze ondersteuning geboden aan vragen vanuit gemeenten op het brede terrein van Werk, inkomen en zorg. Het onderwerp armoede is een van de speerpunten. Vanuit het project worden o.a. project ondersteund voor het tegengaan van niet-gebruik, het vormen van armoedecoalities en het opzetten van formulierenbrigades.
  • Kennisbevordering voor de leden, door het publiceren en delen van good practices
  • Het realiseren van de armoedebenchmark, om het lerend vermogen te bevorderen en innovatie op het terrein van bestrijding van armoede te stimuleren
  • Actief participeren in overlegsituaties voor vereenvoudiging van dienstverlening
    Divosa is voorstander van het hergebruiken van gegevens die al bekend zijn bij gemeenten, UWV, belastingdienst, SVB etc. Om de technische, juridische en beleidsmatige mogelijkheden te onderzoeken en te stimuleren worden gemeenten ondersteund en deze kennis breed gedeeld. Voorbeelden zijn het gebruik van een armoedemonitor, minima effect rapportage en koopkrachtberekeningen.

Achtergrondinformatie

Contactpersoon

Hidde BrinkHidde Brink
procesmanager
06 - 13 93 51 09

Downloads