Leidinggeven aan ondernemerschap en proactiviteit: van sturen naar faciliteren

De omslag in de huidige wereld van werk en zorg zorgt ervoor dat medewerkers de klant weer centraal leren stellen. Daarbij past een ondernemende, open houding en de nodige speelruimte. Het aansturen van medewerkers daarbij is eveneens toe aan een andere benadering. Een benadering waarbij de medewerker zelf (weer) centraal staat, waar vanuit vertrouwen wordt gewerkt. Tegelijkertijd hebben medewerkers ook behoefte aan duidelijkheid over de grenzen van hun speelruimte en of ze die zelf mogen bepalen. Enerzijds gaat het dus om een nieuwe vorm van leiderschap; faciliterend, dienend of coachend leiderschap en anderzijds om de regie voeren op de kaders waarbinnen de organisatie werkt. Daar gaat deze training over.

Om leidinggevenden te helpen die omslag te kunnen maken, heeft VIStrainingen samen met Divosa de training Leidinggeven aan Ondernemerschap en Proactiviteit ontwikkeld.

Doel

Het doel van de training is tweeërlei; enerzijds het aanleren van faciliterend leiderschap en anderzijds het leren regie voeren op de cultuurverandering.

Onze visie op faciliterend leiderschap

We horen er veel over; faciliterend leiderschap, maar in de praktijk blijkt het nog niet goed van de grond te komen. In onze optiek komt dat omdat faciliterend leiderschap vooral een andere houding vereist van leidinggevenden. Een houding waarbij het duidelijk wordt dat het om de medewerker draait, dat het gaat om vertrouwen geven en het loslaten van oude, vaak hiërarchische patronen. Dat is geen makkelijke verandering en het is een verandering die vooral veel zelfinzicht vereist. Nieuwe organisatievormen vallen op door medewerkers met een zelfbewuste, proactieve houding, op alle niveaus. Naast dit benodigde zelfinzicht zijn ook andere vaardigheden nodig; coachen, luisteren, loslaten, ruimte geven. Naast deze aspecten is er ook leiderschap nodig dat inspireert, richting geeft en grenzen stelt. Deze facetten blijven vaak onderbelicht en daarmee wordt de veranderende manier van leidinggeven vaak onveilig voor medewerkers. Medewerkers gedijen in een omgeving waar duidelijk is wat de kaders zijn en welke ruimte ze daarbinnen hebben. Ze gedijen niet in een omgeving waar alles open ligt. Faciliterend leiderschap moet die ruimte binnen kaders scheppen.

Resultaat voor de deelnemer

De deelnemer:

• Kent zichzelf en zijn zwakke en verbeterpunten
• Kent de succesfactoren van cultuurveranderingen
• Weet en kan faciliterend leiderschap toepassen
• Heeft duidelijkheid over wat de kaders zijn voor medewerkers en hoe daarop is te sturen
• Heeft een helder en inspirerend beeld voor de toekomst
• Heeft de vaardigheden geleerd die passen bij faciliterend leiderschap
• Stuurt op visie en resultaten in plaats van op inhoud

Resultaat voor de organisatie

Leidinggevenden die de training Leidinggeven aan Ondernemerschap en Proactiviteit hebben gevolgd:

• zijn beter in staat hun medewerkers te stimuleren hun verantwoordelijkheid op te pakken
• geven heldere kaders waarbinnen de organisatie kan groeien
• kennen zichzelf goed en zijn hier transparant in
• laten persoonlijk leiderschap en proactief gedrag zien

Werkwijze

De training duurt 2 blokken van 3 dagen. Het eerste blok is beeldvormend. Het gaat enerzijds over het verkrijgen van zelfkennis en een zelfbewuste houding. Anderzijds gaat het over het verkrijgen van een beeld over wat faciliterend leiderschap is en wat de beginselen daarvan zijn. Het tweede blok gaat over het toepassen van faciliterend leiderschap. Deelnemers leren de noodzakelijke vaardigheden en leren wat regie voeren op de kaders is. Verdeeld over de dagen ziet het programma er als volgt uit:

Blok 1: zelfbewustzijn en faciliterend leiderschap

Op dag 1 krijgen medewerkers feedback over hoe ze overkomen op de ander en ze krijgen testresultaten terug (Big V). Ze leren kijken naar de belangrijke gebeurtenissen in hun leven en wat voor effect dit heeft op hun huidige functioneren. Ze krijgen inzicht in hoe ze bewust om kunnen gaan met de keuzes die ze hebben en meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag. Ze leren dit toe te passen op alledaagse, lastige situaties in bijvoorbeeld de omgang met afwachtende ‘slachtofferachtige’ medewerkers. De tweede dag geeft inzicht in hoe de eigen patronen doorwerken in de dagelijkse samenwerking. Hoe werken deelnemers samen en wat zijn de patronen daarin? Van daaruit wordt de overstap gemaakt naar de vraag ‘wat wil ik?’ en wordt geoefend met hoe de deelnemer wil gaan werken. Er worden coachoefeningen gedaan om te leren met aandacht bij de ander te zijn (in plaats van bij zichzelf). Lastige situaties worden in kaart gebracht en geoefend. De contouren van faciliterend leiderschap worden op dag 3 zichtbaar gemaakt. Een ondernemer komt langs om te praten over zijn eigen ervaringen hoe een andere, meer 21ste eeuwse organisatie is te bouwen en wat daarin de succes- en faalfactoren zijn. De deelnemer maakt aan het eind van blok 1 een persoonlijke samenvatting van zijn trainingservaringen en krijgt daar feedback op. De deelnemer maakt een concreet doelenplan om de eigen gewenste ontwikkeling in stappen en acties uiteen te zetten.

Blok 2: faciliterend leiderschap in de praktijk

In blok 2 wordt eerst teruggekeken op de tussenliggende periode en deelnemers krijgen feedback op hun resultaten. In het blok wordt gewerkt aan de verschillende vaardigheden die nodig zijn voor faciliterend leiderschap: coachen, delegeren, ruimte geven, kaders bepalen, luisteren, op output sturen en de samenwerking faciliteren. Deelnemers leren welke acties zorgen voor vertrouwen en welke leiden tot wantrouwen. Ze leren om te gaan met verstoringen in vertrouwen en ze werken aan hun eigen betrouwbaarheid. Qua communicatie wordt ingegaan op intentioneel communiceren; het zogenaamde ‘ondertitelen’ van je boodschap. In deze drie dagen wordt gewerkt aan het bouwen van duidelijke kaders en de vertaalslag naar de eigen organisatie en de medewerkers toe.

Inhoud

In de training komen veel onderwerpen aan de orde, waaronder:

• Eigen patronen en imago’s
• Verantwoordelijke keuzes maken in lastige situaties (Cirkel van Acht)
• Coachen/delegeren
• Succesfactoren cultuurveranderingen
• Vertrouwenwekkende acties
• Betrouwbaarheid
• Intentioneel communiceren
• Doelenplan

Trainers

De training wordt in samenwerking met Divosa gegeven door trainers van het bureau VIStrainingen waaronder Tica Peeman, directeur van VIStrainingen en auteur van het boek I Trust U, managen vanuit vertrouwen. Per training wordt een succesvol ondernemer uitgenodigd om een interactieve presentatie te houden in blok 1.

Doelgroep

De training wordt in-company en in open vorm aangeboden aan leidinggevenden binnen de diensten WIZ, UWV Werkbedrijf en Werkpleinen. Er kunnen 8-14 personen per training deelnemen.

Kosten

De training in open vorm kost € 3.350,- per deelnemer (16 dagdelen) inclusief materiaal (waaronder twee boeken en test Big V) en exclusief verblijfkosten. Minimaal 8 deelnemers. Bij in company aanvragen wordt een offerte op maat gemaakt, omdat het programma op diverse manieren ingevuld kan worden.