Heroverwegingen: grote gevolgen voor sociale diensten

De adviezen die de heroverwegingswerkgroepen begin april hebben uitgebracht om de overheidsuitgaven structureel te verbeteren, gaan uit van een verdere decentralisatie van re-integratietaken. Volgens René Paas is verdere decentralisatie op deze manier alleen mogelijk als de verwachtingen worden bijgesteld. “Meer klanten, complexere klanten en minder geld; dan loop je tegen grenzen aan. Laten we uitkijken voor ‘wensdenken’. Daar zijn én de uitkeringsgerechtigden én de overheidsuitgaven niet bij gebaat”

De werkgroep ‘Op afstand tot de arbeidsmarkt’ stelt voor om Wajongers en mensen in de WSW onder het regime van de Wwb te brengen. Volgens de werkgroep leidt deze ingreep tot een besparing van twee miljard op de uitkeringen en helpt het slechts 35.000 mensen extra aan werk. Divosa voorziet verder dat door hervorming van de WW het aantal mensen dat een beroep moet doen op de Wwb toeneemt. Beide voorstellen leiden ertoe dat gemeenten niet alleen meer klanten krijgen maar ook klanten met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.

Eén regeling voor mensen met grote afstand tot arbeidsmarkt

Net zoals de werkgroep, pleit Divosa voor samenvoeging van Wajong, Wsw en de bijstand. Toch ziet Divosa grote verschillen. ,,De werkgroep stelt voor om de uitkering voor deze kwetsbare groepen te versoberen zodat zij aan de slag gaan en zelf een volledig inkomen gaan verdienen. Dat is voor een velen echter niet haalbaar", aldus Paas. Divosa vindt dat mensen moeten werken naar vermogen en dat een uitkering een aanvulling moet zijn op het loon dat iemand zelf kan verdienen.

Re-integratiebudgetten

Desondanks stelt de werkgroep voor de budgetten voor re-integratie met € 500 miljoen te verlagen en worden gemeenten slechts gedeeltelijk gecompenseerd voor de extra re-integratie-inspanningen voor Wajongers en Wsw’ers. De werkgroep erkent op voorhand dat de uitstroom door de bezuinigingen lager zal zijn waardoor de netto bezuiniging rond de 250 miljoen zal uitkomen.

‘Onwenselijk’

Divosa-voorzitter Paas heeft zorgen over de gevolgen van deze ingrepen. Hij vindt de gevolgen ‘onwenselijk’, zowel vanuit het oogpunt van verhoging van de arbeidsparticipatie als ondersteuning van mensen. “Doel van de heroverwegingen is om de overheidsuitgaven structureel gezond te maken. Maar wil je de uitgaven aan uitkeringen omlaag brengen, dan moet je investeren in mensen. Doe je dat niet, dan kies je ervoor het probleem door te schuiven naar volgende generaties.”

Hoogte van bijstandsuitkering

In een poging om meer mensen met een beperkte verdiencapaciteit aan het werk te krijgen, stelt de werkgroep voor om het minimumloon te verlagen. De bijstanduitkering moet hierdoor ook worden verlaagd. Hoewel Divosa zich niet mengt in de discussie over de hoogte van de uitkering, wijst ze er wel op dat het gevolg zal zijn dat meer mensen een beroep moeten doen op bijzondere bijstand en schuldhulpverlening. Andere maatregelen, zoals herintroductie van het schoolgeld voor 16- en 17-jarigen en de afschaffing van de toeslag voor alleenstaande ouders in de bijstand, zullen dit effect verder versterken.

Aanvullende informatie

Divosa en VNG hebben de afgelopen week nauw samengewerkt bij het analyseren van de heroverwegingsrapporten. De VNG heeft haar leden een brief toegestuurd en de zorgen van beide organisaties verwoord. Beide documenten vindt u onder Downloads. Hier vindt u ook een compleet overzicht van de heroverwegingsvoorstellen en de gevolgen voor sociale diensten.